واکنش محمود دولت آبادی به بهمن دری
زوال یک کلنل؟
فرارو- هفته گذشته رمان «کلنل» محمود دولتآبادی، نویسندهی کهنهکار ایرانی در فهرست اوليه پنجمين دوره جايزه ادبي آسيايي «من» قرار گرفت و این ماجرا، رویداد بزرگی برای ادبیات معاصر ایران به حساب میآمد که این حوزه را به فراتر از مزرهای ایران بکشاند اما موضوعی که تاسف شماری از اهالی ادبیات را به همراه داشت عدم انتشار این کتاب به زبان فارسی است اما ماجرایی که امروز در رسانهها منتشر شده بازتاب حرفهای است که معاون فرهنگی وزارت ارشاد در مورد «کنلل» به زبان آورده بود.
بهمن دری که روز 18 آبان در نشست خبري نوزدهمين دوره هفته كتاب ايران حضور داشت در پاسخ به پرسشي درباره وضعيت انتشار رمان «زوال كلنل» دولتآبادي در ايران به گفتن همین یک جمله اكتفا كرده بود: «این کتاب چون در خارج از کشور منتشر شده است، ضرورتی ندارد در ایران منتشر شود، البته یک نسخه از کتاب را به من هم دادهاند که بخوانم.»
محمود دولت آبادی نسبت به سخنان واکنش نشان داده و میگوید: «ايشان اين سخن را از سر تندي گفتهاند چراكه چنين حرفي ابدا منطقي نيست و ادبيات فارسي و رمان ايراني بايد در زبان فارسي چاپ شود.»
دولتآبادی ادامه داد: «من كلنل را تقريبا همان زمان كه در ايران آماده انتشار كردم و به واسطه ناشر به وزارتخانه ارشاد فرستادم، به ناشر سوييسي هم سپردم. اما تا يك سال و نيم پس از فرستاده شدن كتاب به ارشاد هيچگونه پاسخي دريافت نكرديم. از سويي ديگر ناشر اروپايي منتظر نميماند و وقتي كاري را آغاز ميكند تا نقطه پايان پيش ميبرد. اين است كه از همان روز دريافت كتاب كار خود را آغاز و كتاب را آماده انتشار كرد.»
هفته پيش فهرست اوليه long list پنجمين دوره جايزه ادبي آسيايي «من» منتشر شد. محمود دولتآبادي رماننويس برجسته ايراني با رمان «كلنل» در ميان 12 اثر راه يافته به اين مرحله بود. اين رمان پيش از آنكه به آلماني و انگليسي ترجمه و منتشر شود از طرف نشر چشمه به وزارت ارشاد فرستاده شد اما هنوز خبري از مجوزش نيست.
دولت آبادی در پاسخ به این سوال که آیا رویداد کاندید شدن رمانش اثری بر صدور مجوز چاپ خواهد گذاشت یا خیر؟ گفته است: «خيلي اميدوار هستم، اگرچه پيش از اين هم نااميد نشده بودم به بركت صبوري و حوصلهيي كه در خودم سراغ دارم. واقعا دليل قانعكنندهيي نميشناسم براي جلوگيري از نشر كتاب؛ «عمده» نوشتن آن بوده كه انجام گرفته. موقعيت اثر هم به دوره چرخش انقلاب مربوط ميشود و بيش از يك ربع قرن از نوشته شدن آن ميگذرد. مشخصا قصد و نيت بهرهبرداري تبليغي هم كه نداشتهام و كتاب هم «مرامي» نيست. پس چه؟ آيا اين نوع برخورد با يك اثر كاملا ادبي معطوف به اغراض ورزي نميشود؟ بنابراين اميدوارم كه دايره مميزي وزارتخانه مربوطه در نگاه خود تجديدنظر كند نسبت به منع مجوز «زوال كلنل» و همچنين نسبت به طريق بسمل شدن با توجه به اين اصل باورمند كه ادبيات فارسي بايد در زاد ـ رويشگاه زبان مادري انتشار يابد.»