پشت پرده مذاکرات یک روزه آمریکا با ایران
تیم مذاکرهکننده آمریکایی روز سهشنبه با دیپلماتهای ایرانی مذاکره میکند. مذاکرهای غیرمستقیم که وزیر خارجه عمان واسطه و سفارت این کشور در ژنو محل آن است. در همین روز نیز مذاکره سهجانبه آنها با روسیه و اوکراین در ژنو برگزار میشود. مذاکرهای که به گفته سخنگوی کرملین، برای دو روز برنامهریزی شده است.
فرارو- از زمانی که عباس عراقچی به عنوان رئیس تیم مذاکرهکننده ایرانی وارد مسقط شد تا اولین دور گفتگوهای پس از جنگ ایران و آمریکا را برگزار کند، تا روز سهشنبه که جلسه دوم برگزار میشود، ۱۲ روز فاصله وجود دارد. در حالی که ایران و آمریکا روز ۱۷ بهمن صرفاً چند ساعت به صورت غیرمستقیم گفتگو کردند و به ارزیابی میزان جدیت و مواضع طرف مقابل پرداختند. این مذاکرات یک روز بیشتر طول نکشید.
به گزارش فرارو، با توجه به فضای بیاعتمادی گسترده میان ایران و آمریکا، اظهارات متناقض واشنگتن، احتیاط در تهران، استقرار نیروهای نظامی آمریکایی در منطقه، وجود نداشتن یک چارچوب مذاکراتی و مشخص نشدن حوزههای گفتگو، شاید مذاکره چند ساعته در مسقط به عنوان جلسه اول و ارزیابی طرف مقابل دور از ذهن نباشد. اما مشکل از جایی آغاز میشود که در پنج دور مذاکرات غیرمستقیم پیش از جنگ هم، کار ظرف یک روز انجام میشد و آمریکاییها بیشتر از یک روز در محل مذاکره حضور پیدا نمیکردند.
تیم مذاکرهکننده آمریکایی روز سهشنبه با دیپلماتهای ایرانی مذاکره میکند. مذاکرهای غیرمستقیم که وزیر خارجه عمان واسطه و سفارت این کشور در ژنو محل آن است. در همین روز نیز مذاکره سهجانبه آنها با روسیه و اوکراین در ژنو برگزار میشود. مذاکرهای که به گفته سخنگوی کرملین، برای دو روز برنامهریزی شده است. بر اساس گزارش رویترز، جلسه مذاکره با ایران صبح روز سهشنبه برگزار میشود و مذاکرات روسیه – اوکراین مربوط به بعد از ظهر فرداست.
همزمانی دو مذاکره در ژنو
شنیدهها حاکی از آن است که آمریکاییها خواستند جلسه دوم در منطقه خاورمیانه نباشد و یکی از شهرهای اروپایی را پیشنهاد دادند که ایران با توجه به ملاحظات خود و وضعیت روابط با اتحادیه اروپا، با محل مورد نظر مخالفت کرد. در نهایت با توجه به این که تیم آمریکایی برای مذاکرات روسیه و اوکراین به ژنو میآمد، عراقچی هم قرار بود برای شرکت در کنفرانس خلع سلاح به ژنو برود تاریخ و محل گفتگوها با ایران در سوئیس مورد توافق قرار گرفت که ۱۲ روز بعد از مذاکرات دور پیشین در مسقط است. مرور جلسات مذاکراتی پیش از جنگ نشان میدهد که طرفهای آمریکایی جلسات مذاکرات را با دیگر برنامههای خود هماهنگ میکنند و بیش از یک روز در محل نمیمانند. در حالی که مذاکرهکنندگان ایرانی میگویند ما در همواره آمادگی خود را برای حضور بیشتر در محل گفتگو برای پیش رفتن کار اعلام میکنیم.
علت این شیوه کاری از سوی تیم مذاکرهکننده آمریکایی به طور دقیق مشخص نیست و چند نظر راجع به آن وجود دارد. یک نگاه حاکی از آن است که این تیم به دلیل در دست داشتن سه پرونده ایران، غزه و اوکراین تلاش میکند برنامه خود را به صورت فشرده تنظیم کنند. نگاه دیگر میگوید ویتکاف و کوشنر هر دو درگیر تجارت شخصی خود هستند و صرفاً بخشی از زمانشان را به پیگیری پروندههای سیاسی سپرده شده به آنها اختصاص میدهند.
یک نگاه دیگر نیز میگوید مذاکرات با ایران در دور پیشین وارد جزئیات فنی و زمانبر نشد که نیازمند اختصاص زمانی بیشتر از سوی دو طرف گفتگوها باشد. عباس عراقچی شامگاه دوم خرداد و بعد از آخرین دور گفتگوی پیش از جنگ، در گفتگویی که با صداوسیما انجام داد بر این موضوع تاکید کرد که «میتوانم بگویم این دور، یکی از حرفهایترین مراحل مذاکراتی بود که تاکنون تجربه کردهایم. در این نشست، بار دیگر مواضع و اصول ایران در خصوص روند مذاکرات با شفافیت کامل مطرح شد. مواضع ما کاملاً روشن است و بر آنها پایبند هستیم. به نظر میرسد که اکنون درک روشنتر و دقیقتری از این مواضع در طرف آمریکایی به وجود آمده است.» او همچنین در چند ماه گذشته بر این موضوع تاکید کرد که ایران و آمریکا بسیار به توافق نزدیک بودند اما برخی در آمریکا نخواستند این روند نتیجه بدهد.
یک نگاه دیگر اما بر این باور است که اصولاً این موضوع ارتباطی به ویتکاف و ترامپ ندارد. پیگیریهای خبرنگار فرارو نشان میدهد که مذاکرات موردی و محرمانه ایران و آمریکا در مسقط و قطر در دوران ریاستجمهوری بایدن – به غیر از مذاکرات احیای برجام – هم به همین صورت و طی یک روز کاری انجام میشد.
