چگونه در برابر بحرانهای اجتماعی تاب بیاوریم؟
افرادی که از قبل، مهارتهای تابآوری، مداخله در بحران و کنترل خشم را بلدند یا تجربه مواجهه با بحرانها را دارند، معمولا راحتتر میتوانند این شرایط را مدیریت کنند اما گاهی مواقع هم تجارب قبلی، خوب نیست.
سید حسن موسوی چلک در اعتماد نوشت: معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور گفته است که بحرانها یکی از اتفاقاتی است که کشورها به اشکال مختلف تجربه میکنند. بنا به نوع بحران، تاثیر بحران بر مردم متفاوت است. گاهی اوقات، مردم یک کشور در یک سال چند بحران را تجربه میکنند که تعدد بحران هم باعث تاثیر متفاوت میشود.
تجربه تمام بحرانها نشان میدهد که در شرایط بحرانی معمولا اولویتهای مردم در حوزه سلامت روانی اجتماعی تغییر میکند. افرادی که از قبل، مهارتهای تابآوری، مداخله در بحران و کنترل خشم را بلدند یا تجربه مواجهه با بحرانها را دارند، معمولا راحتتر میتوانند این شرایط را مدیریت کنند اما گاهی مواقع هم تجارب قبلی، خوب نیست.
توصیه ما به مردم این است که در مواجهه با بحرانها، فارغ از اینکه در کدام طرف دعوا قرار گرفتهاند، از ظرفیت متخصصان حرفههای یاورانه و از جمله، روانشناسان، مشاوران، مددکاران اجتماعی و حتی روانپزشکان استفاده کنند. سامانههای تلفنی ۱۴۸۰ و ۱۲۳ یکی از ابزارهای کمکهای روانشناختی برای مردم است که در سراسر کشور با خدمات رایگان فعال است و مردم میتوانند با این سامانه تماس بگیرند.
در زمان بحرانها همکاران ما در این سامانهها در تمام ساعات شبانهروز پاسخگوی مردم هستند. سازمان بهزیستی کشور، در یک سال اخیر در هر بحرانی سعی کرد خدمات روانشناختی و مشاوره را به رایگان در اختیار مردم قرار دهد چون اعتقاد ما بر این است که باید همیشه کنار مردم باشیم. در بحران اخیر هم، بسیاری از مشاوران ما، به صورت داوطلبانه و فارغ از هرگونه گرایش سیاسی در کنار مردم بودند. در مواردی که همکاران ما تشخیص دهند که تماسگیرنده، به خدمات مشاوره نیاز دارد، او را برای مراجعه به این مراکز راهنمایی میکنند. سازمان بهزیستی کشور، هم از طریق مراکز دولتی و هم از طریق مراکز غیر دولتی خدمات مشاوره ارایه میدهد.
مراکز دولتی، در مرکز استانها هستند و خدماتشان در بعضی ایام سال مثل هفته جوان و در زمان بحرانها برای تمام مراجعان رایگان است.
در مراکز غیر دولتی هم، خدمات مشاوره برای تمام مراجعان ارایه میشود و افراد نیازمند هم با «یاری برگ» میتوانند این خدمات را دریافت کنند. سازمان بهزیستی کشور، هم در ناآرامیهای اخیر و هم در جنگ ۱۲ روزه به صراحت اعلام کرد که تمام مردم میتوانند از خدمات مشاوره در مراکز و سامانههای این سازمان استفاده کنند چون این خدمات برای مردم است و بخشی از این خدمات هم بهطور ویژه برای ایام بحران ارایه میشود. توصیه دیگر درباره مواجهه با اخبار است. درست است که معمولا در بحرانها در اطلاعرسانیها ضعف داریم به این معنا که یا عذرخواهی به موقع نداریم، یا اطلاعات درست ارایه نمیدهیم یا حداقل به مردم نمیگوییم که در حال بررسی موضوع هستیم تا حداقل از این طریق، آرامشی به مردم داده باشیم ولی هر خبری هم که منتشر میشود، خبر درستی نیست.
مدیریت شنیدن اخبار در زمان بحران بسیار مهم است چون تکرار بار منفی اخبار و شنیدن و تماشا یا باز نشر اخبار منفی باعث اثر منفی بر مخاطب میشود. مدیریت اخبار، به ویژه در مورد جوانان و نوجوانان بسیار مهم است. مدیریت اخبار به معنای پیگیری نکردن اخبار نیست. طبیعی است که امروز، هر فردی برای پیگیری و تحلیل اخبار، به چند خبرگزاری و رسانه مراجعه میکند ولی مدیریت اخبار بسیار مهم است.
توصیه دیگر، ضرورت پرداختن به کارهای روزمره است. بحران اتفاق میافتد و در بسیاری از مواقع، نمیدانیم آینده این بحران چه خواهد بود. نپرداختن به کارهای روزمره، انرژی افراد را میگیرد. به یاد داشته باشیم که زندگی، ساری و جاری است و این ما هستیم که باید یاد بگیریم چگونه در شرایط سخت، اوضاع را به گونهای مدیریت کنیم که کمترین اثر منفی را از بحرانها بگیریم.
