چرا ثبت نام ایرانخودرو بهمن ۱۴۰۴ با دستور دادستانی متوقف شد؟

فرارو- افزایش ۴۰ تا ۶۳ درصدی قیمت‌ها در روز اول ثبت‌نام ایران‌خودرو بهمن ۱۴۰۴، گردوخاک زیادی به راه انداخت.

به گزارش فرارو؛ هفته گذشته وقتی متقاضیان در موعد مقرر برای ثبت نام ایرانخودرو به سایت مراجعه کردند، با پیام «سامانه در حال بروزرسانی است» روبرو شدند. خیلی زود شنیدیم مقام قضایی به دلیل اینکه خودروساز بدون هماهنگی و سرخود قیمت‌های جدید را اعمال کرده، دستور توقف فروش را صادر کرده است. مرور سرسری جدول قیمت جدید محصولات ایرانخودرو، نشان می‌دهد قیمت کارخانه تمام ماشین‌ها حالا از مرز یک میلیارد عبور کرده است. اگر دقیق‌تر شویم با دیدن درصد رشد قیمت‌ها هم شگفت‌زده می‌شوید. اجازه بدهید ماجرا را با هم بررسی کنیم.

شوک در جاده مخصوص؛ قیمت جدید محصولات ایرانخودرو

برای درک اینکه چرا دادستانی ناچار به مداخله شد، می‌توان جدول زیر و اعداد و ارقام آن را زیر نظر گرفت کرد. جایی که جهش قیمت‌ها در برخی مدل‌ها از مرز ۶۰ درصد عبور می‌کند.

جدول مقایسه قیمت محصولات ایران‌خودرو (بهمن ۱۴۰۴)

رکوردشکنی محصولات ایران‌خودرو در ثبت نام بهمن ۱۴۰۴

اگر بخواهیم لیست را تشریح کنیم، به چند نکته عجیب می‌رسیم.

۱. قیمت پژو ۲۰۷ در کارخانه؛ پرچمدار گرانی با افزایش ۶۳ درصدی

بیشترین درصد افزایش قیمت متعلق به پژو ۲۰۷ سقف شیشه‌ای (پانا) با رینگ فولادی است. این خودرو با ۶۳ درصد افزایش، رکورددار لیست است. یعنی خریداری که تا دیروز با ۸۶۰ میلیون تومان می‌توانست این ماشین را بخرد، حالا باید ۵۴۲ میلیون تومان دیگر روی پولش بگذارد. مدل اتوماتیک این خودرو هم با افزایش ۶۱۸ میلیون تومانی، اکنون بالای ۱.۶ میلیارد تومان قیمت خورده است.

۲. قیمت شاسی‌بلندهای ایران‌خودرو؛ جهش یک میلیاردی خانواده هایما

در بخش خودروهای مونتاژی، اعداد از خیلی وقت پیش واحد میلیون را با میلیارد عوض کرده بودند اما حالا هایما 7X با افزایش چشمگیر یک میلیارد و ۲۳۷ میلیون تومانی، توانسته بیشترین میزان افزایش ریالی را در کل لیست به نام خود بزند. قیمت این خودرو در عرض یک شب از ۲.۱ میلیارد به ۳.۴ میلیارد تومان رسیده که معادل رشد ۵۷ درصدی است.

۳. قیمت تارا و دنا؛ خروج سدان‌های محبوب از دسترس طبقه متوسط

دو محصول محبوب بازار یعنی تارا و دنا هم از موج گرانی در امان نماندند. تارا اتوماتیک V4 با افزایش ۵۲۸ میلیون تومانی و دنا اتوماتیک آپشنال با افزایش ۵۳۳ میلیون تومانی، عملاً از دسترس طبقه متوسط خارج شده و به باشگاه خودروهای ۱.۷ میلیارد تومانی پیوسته‌اند.

وقتی قیمت کارخانه به قیمت بازار نزدیک شود، دلالان به منظور حفظ سودشان قیمت خودرو را ۳۰ تا ۴۰ درصد بالاتر می‌برند

پشت‌پرده گرانی؛ زیان انباشته یا استراتژی حذف حاشیه سود؟

هر وقت خودروسازان بازار را با شوک جدیدی روبرو می‌کنند، تمام تلاششان را به کار می‌گیرند تا در مقام توجیه پشت سپر «زیان انباشته» سنگر بگیرند. ادعای همیشگی‌شان این است که هزینه‌های تولید بالا رفته و ما در حال ضرر دادن هستیم.

افزایش قیمت‌ اخیر محصولات ایرانخودرو قدمی فراتر به نظر می‌رسد و طوری طراحی شده که انگار با استراتژی جدیدی به منظور نزدیک کردن قیمت کارخانه به بازار آزاد روبرو هستیم. آن‌هم در شرایطی که نه کیفیت خودروها تغییری کرده و نه تکنولوژی جدیدی اضافه شده است. برای همین رویکرد خودروسازان چالش‌برانگیز شده چون به نظر می‌رسد قصد داشته‌اند ضرر و زیان‌های چند هزار میلیاردی خود را از جیب مردم جبران کنند.

علت ورود قاطع دادستانی؛ چرا قیمت‌های جدید ایران‌خودرو غیرقانونی است؟

طبق قانون تغییرات قیمت محصولات خودروسازان داخلی باید از فیلتر نهادهای ناظر مثل شورای رقابت یا سازمان حمایت عبور کند و در نهایت توسط وزارت صمت ابلاغ شود. مقام قضایی عقیده دارد ایرانخودرو، قیمت‌های جدید بهمن ۱۴۰۴ را بدون طی کردن این مراحل در سیستم فروش خود اعمال کرد و با این کار علاوه بر متقاضیان جدید، حقوق مصرف‌کنندگانی که در طرح‌های پیش‌فروش گذشته شرکت کرده بودند را نادیده می‌گیرد.

هشدار درباره اثر دومینویی؛ آیا سایپا و مونتاژکاران هم گران می‌کنند؟

ورود مستقیم دادستانی تهران به پرونده ثبت نام ایران‌خودرو در بهمن ۱۴۰۴، اتفاق مهمی است. این بار مقام قضایی با بستن سایت فروش، جلوی ثبت نام را گرفت تا تکلیف مابه‌تفاوت‌ قیمت‌ها روشن شود. بخشی از این جدیت را باید در شکل کلی بازار خودرو ایران جستجو کرد.

اگر ایرانخودرو موفق شود با تکیه بر حکم دیوان عدالت اداری حرف خود را به کرسی بنشاند، سیاست جدید اعمال قیمت‌ها به شکل دومینووار به دیگر شرکت‌ها سرایت پیدا می‌کند.

سایپا نیز ممکن است بگوید می‌خواهد قیمت محصولاتش از جمله شاهین و کوییک را بالا ببرد. بخش خصوصی، یعنی شرکت‌هایی مثل کرمان‌موتور، مدیران‌خودرو و بهمن‌موتور نیز که همین حالا محصولاتشان در زمره ماشین‌های گرانقیمت بازار به حساب می‌آیند نیز با دیدن موفقیت ایران‌خودرو در افزایش ۶۰ درصدی، هوایی می‌شوند. این یعنی قیمت ماشین‌های چینی ممکن است به مرز ۴ و ۵ میلیارد تومان نزدیک شود.

از آن طرف بازار آزاد خودرو را پیش رو داریم که بدون لحظه‌ای درنگ و البته با اشتیاق زیاد آماده است فرمان را به سمت مسیر دلخواه همیشگی کج کند. شک نداشته باشید وقتی قیمت کارخانه به قیمت بازار نزدیک شود، دلالان به منظور حفظ سودشان قیمت بازار را ۳۰ تا ۴۰ درصد بالاتر می‌برند. به نظر شما آیا دادستانی می‌تواند ایران‌خودرو را مجبور به عقب‌نشینی کند؟