گزینههای پیش روی ایران در برابر آمریکا/ حمله برای واشنگتن و تلآویو پرهزینه است
یک پژوهشگر انگلیسی با هشدار درباره پیامدهای سنگین و فوری پاسخ ایران به هرگونه تجاوز، گفت که همین بازدارندگی عملی، گزینه نظامی را برای واشنگتن و تلآویو پرهزینه کرده است.
رودنی شکسپیر، پژوهشگر انگلیسی، در لندن تأکید کرد هرگونه ماجراجویی نظامی علیه ایران میتواند به زنجیرهای از واکنشها بیانجامد که از هدف قرار گرفتن پایگاههای آمریکا در منطقه تا اختلال در تنگه هرمز و درگیری با دولتهایی که به آمریکا و رژیم صهیونیستی کمک کنند را در بر میگیرد و در نهایت خطر «فروپاشی اقتصادی جهانی» را به دنبال دارد.
به گزارش ایرنا، وی با طرح این گزاره که هدف راهبردی تلآویو در چشمانداز بلندمدت، پیشبرد ایده «اسرائیل بزرگ از نیل تا فرات» است، گفت پیش از رسیدن به چنین مرحلهای، آمریکا و (رژیم) اسرائیل از نظامهای خودکامه در منطقه حمایت میکنند، زیرا آنها نیروهای دموکراتیک را سرکوب میکنند و در برابر مطالبات داخلی ایستادگی نشان میدهند.
شکسپیر در همین پیوند، استقرار پایگاههای نظامی آمریکا در برخی کشورهای منطقه را نیز بخشی از سازوکار حمایت از این حکومتها توصیف کرد و گفت حضور این پایگاهها کارکردی بازدارنده برای مهار خیزشهای داخلی دارد.
این پژوهشگر انگلیسی در پاسخ به پرسشی درباره علت عقبنشینی دونالد ترامپ از ادعای خود درباره حمله به ایران، محور اصلی را «هزینه قطعی پاسخ» دانست و تصریح کرد سناریوی حمله، در برابر واکنش متقابل ایران به سرعت از کنترل خارج میشود.
وی در این زمینه به احتمال هدف قرار گرفتن پایگاههای آمریکا در منطقه، بستن تنگه هرمز و اقدام علیه هر دولتی که در چنین حملهای نقش پشتیبان داشته باشد اشاره کرد و افزود پیامدهای این وضعیت میتواند در زمانی کوتاه به شوکی در مقیاس جهانی تبدیل شود و اقتصاد جهان را به لبه بحران بکشاند.
شکسپیر در بخش دیگری از این گفتوگو، در پاسخ به ارزیابی توان نظامی آمریکا در سایه استقرار ناوگروه هواپیمابر «آبراهام لینکلن» در خاورمیانه، تمرکز خود را بر «آسیبپذیری ناوهای هواپیمابر» گذاشت و گفت ناوهای هواپیمابر در برابر موشکهای ضدکشتی دوربرد هدفهایی آسیبپذیر هستند.
وی با این حال تصریح کرد چالش اصلی برای واشنگتن و تلآویو صرفاً ابزار حمله نیست، بلکه «پیامدهای پاسخ» است و هر اقدام نظامی، حتی اگر با گزینههایی چون بمبافکنهای بی-۵۲، بمبافکنهای رادارگریز یا شلیک موشکهای رادارگریز تاماهاوک از زیردریاییها انجام شود، واکنشی را در پی دارد که دامنه آن میتواند بسیار گسترده باشد.
او در توصیف سناریوهای محتمل حمله نیز تقریباً همان طیف از گزینهها را مطرح کرد و گفت از نگاه عملیاتی، حمله میتواند با بمبافکنهای دوربرد، بمبافکنهای رادارگریز و موشکهای کروز انجام شود، اما نکته تعیینکننده این است که واشنگتن و تلآویو به تدریج به این جمعبندی رسیدهاند که واکنش ایران میتواند حمله را به «فاجعه» تبدیل کند و دستکم یکی از نتایج آن، انزوای آمریکا و اسرائیل در عرصه جهانی خواهد بود.
پژوهشگر انگلیسی در ادامه و در پاسخ به پرسشی درباره تبعات حمله احتمالی برای کشورهای منطقه، استدلال خود را بر وضعیت شکننده داخلی برخی دولتهای منطقهای بنا کرد و گفت حکومتهای خودکامه در منطقه به دلیل شکاف با افکار عمومی داخلی، از پیامدهای اجتماعی و سیاسی هرگونه جنگ نگرانند.
وی با اشاره به اینکه این دولتها به پشتوانه امنیتی خارجی تکیه دارند، گفت همین نگرانیها سبب شده است که برخی از آنها، ترامپ و نتانیاهو را از ورود به ماجراجویی نظامی علیه ایران برحذر داشته باشند، زیرا بیم دارند آتش جنگ، اعتراضها و ناآرامیهای داخلی را تشدید کند.
شکسپیر درباره ارزیابی خود از توان دفاعی ایران، نیز خاطرنشان کرد که بازدارندگی واقعی ایران در ظرفیت پاسخ متقابل و اثرگذاری بر معادلات اقتصادی و امنیتی منطقهای و جهانی نهفته است.
وی در همین پیوند به امکان ایجاد شوک در اقتصاد جهانی از مسیر اختلال در تنگه هرمز اشاره کرد و در کنار آن، از پیامدهای منطقهای و نیز اثرات مستقیم بر داخل سرزمینهای اشغالی سخن گفت.
این پژوهشگر انگلیسی در پاسخ به پرسشی درباره احتمال مشارکت ناتو یا برخی کشورهای غربی در چنین تجاوزی، عنوان کرد که بخشهایی از نخبگان سیاسی غرب گرایشهایی دارند که حمایت از سیاستهای تلآویو را تقویت میکند و در نگاه نخست ممکن است چنین حمایتی از حمله محتمل به نظر برسد.
با این حال او افزود تحولات روزهای اخیر و نشانههای تزلزل در انسجام غرب، از جمله بحثهایی درباره آینده ناتو، میتواند محاسبات را تغییر دهد و وضعیت را از قطعیت دور کند.
رودنی شکسپیر پژوهشگر مستقل و نویسنده انگلیسی در حوزه اقتصاد سیاسی و اقتصاد دوگانه است. او دارای مدرک کارشناسی ارشد از دانشگاه کمبریج و وکیل دادگستری در نظام حقوقی انگلیس است.
وی سابقه تدریس در دانشگاههای انگلیس داشته و در دورهای هم بهعنوان استاد مهمان در دانشگاه تریساکتی جاکارتا، اندونزی فعالیت کرده است. «اقتصاد دوگانه و پارادایم نوین» و «هفت گام تا عدالت» از جمله آثار منتشرشده او به شمار میروند.
