کشف بقایای سکونتگاه ۸۰۰۰ ساله در کردستان عراق
باستانشناسان دانشگاه اودینه دو سکونتگاه نوسنگی در استان دهوک کشف کردند که قدمت آنها به حدود ۸۰۰۰ سال پیش میرسد. این کاوشها اطلاعات ارزشمندی از آغاز کشاورزی، سفالسازی و شکلگیری ساختارهای اجتماعی پیچیده در منطقه کردستان را آشکار کردهاند.
باستانشناسان دانشگاه اودینه، دو سکونتگاه انسانی باستانی را در منطقهی رُویا (Rovia) در استان دُهوک در کردستان عراق کشف کردند که تصور میشود قدمتشان به حدود ۸۰۰۰ سال پیش برسد. این کشف در محوطهی کانیسپان، یک سکونتگاه نوسنگی مربوط به هزاره هفتم پیش از میلاد انجام شده است.
بِکاس بریفکانی، مدیر عتیقهجات و میراث باستانی استان گفته که این مکانها در مناطق آسینکران و کانیسبان واقع در دشت نَفکور نزدیک ناحیهی رُویا در شرق دُهوک کشف شدهاند. اطلاعات باارزشی از نخستین جوامع کشاورزی و چگونگی تبدیل شدن آنها به جوامع پیچیدهتر در این کاوشها که بخشی از پروژهی حفاری آسینجران با همکاری ادارهی آثار باستانی دُهوک هستند، بدست آمده است.
این پروژه که مارکو آیمونی هماهنگیهای آن را انجام داده، بخشی از گروه علوم انسانی و میراث فرهنگی دانشگاه اودینه است. پروفسور آیمونی، مدرس باستانشناسی و تاریخ هنر آسیای غربی باستان و مدیترانه شرقی، گفته: «اطلاعات بدستآمده در آسنجران و محوطه جدید کانیسپان استثنایی است.»
برخی از قدیمیترین روشهای فرآوری غلات و سفالسازی که قدمت آنها به بیش از ۸۰۰۰ سال میرسد در آسینکران یافت شدند. در همین حال، شواهدی از تخصصی شدن کشاورزی اولیه و تولید صنایع دستی در محوطهی کانیزبان، یک سکونتگاه نوسنگی از هزاره هفتم پیش از میلاد، کشف شدند.
کورهی عصر فرانوسنگی پسین در محوطه آسینگران، نمایی از شمال
در محوطه نزدیک آسینکران، دو ساختمان تاریخی با قدمت حدود ۷۰۰۰ سال کشف شدند. این ساختمانها، یعنی ساختمانهای آجری مستطیلی و ساختمان سفید روی تپهای مرتفع ساخته شدهاند و احتمال دارد اقامتگاهی برای سرآمدان اجتماعی آن دوران بوده باشند.
ساختمانهای بزرگ در آسینجران گواه وجود ساختارهای اجتماعی پیچیده از دوران بسیار اولیه و شواهد اولیه از تولید سرامیک و کشت غلات در کانیسپان، گواه نقطه عطفی مهم در باستانشناسی ماقبل تاریخ هستند.
هدف اصلی این پروژه، درک چگونگی تبدیل شدن جوامع کشاورزی برابریطلب اولیه به جوامع پیچیدهتر با لایهبندی اجتماعی و تخصصی شدن نیروی کار است. تصور میشود جوامع مدرن تحت تأثیر این مدل تحولآفرین بودهاند.
ساختمان مستطیلی از جنس خشت خام در پسزمینه نمایان است
بریفکانی این کشف را گام مهمی در بازسازی تاریخ توسعه انسانی در منطقه توصیف کرده و بر اهمیت منطقه کردستان به عنوان یکی از مراکز اصلی تمدن اولیه تأکید کرده است.
نتایج در آزمایشگاههای تخصصی با استفاده از تجزیه و تحلیل DNA، دیرینگیاهشناسی و سرامیک بررسی خواهند شد. این مطالعات با مشارکت موزه ملی دانمارک و دانشگاههای پادوآ و بولونیا انجام میشود. این یافتهها سیستمهای معیشتی و سازماندهی اجتماعی در دشت ناوکور را آشکار کرده و به بازسازی ساختار اجتماعی نخستین جوامع منطقه و شیوههای کشاورزی آنها کمک خواهد کرد.
محوطهی آسینجران یک سکونتگاه مداوم از دورهی نوسنگی سرامیکی تا اوایل هزاره ۳ پیش از میلاد است، با دورهی قابلتوجهی از اشغال مجدد در هزارهی دوم پیش از میلاد. افزون بر دو ساختمان بزرگ برشمرده، در این منطقه آثاری از سکونتگاههای دوران عثمانی (۱۵۰۰ تا ۱۸۰۰ میلادی) از جمله خانههای سنگی کوچک، آتشدانها و تنورهای خانگی نیز پیدا شده است.
