شمشیرهای ۳ هزارسالهای که برای جنگ ساخته نشده بودند
در یک مطالعه تازه، اطلاعات جدیدی درباره تولید، ساختار مواد و اهمیت فرهنگی شمشیرهای اواخر عصر برنز که طی چندین حفاری در قرن بیستم در جزایر بالئار اسپانیا در غرب مدیترانه یافت شده بودند، فاش شد. طبق نتایج این تحقیق، این شمشیرها بیش از اینکه برای استفاده واقعی ساخته شده باشند، ارزش نمادین داشتهاند.
در یک مطالعه تازه، اطلاعات جدیدی درباره تولید، ساختار مواد و اهمیت فرهنگی شمشیرهای اواخر عصر برنز فاش شد. این شمشیرها طی چندین حفاری در قرن بیستم در جزایر بالئاریک اسپانیا در غرب مدیترانه کشف شده بودند.
این نهانگاه تسلیحات شامل دستسازههایی میشد که تقریباً ۳۰۰۰ سال قدمت داشتند و کل مجموعه آنها مربوط به سالهای ۱۰۰۰ تا ۸۰۰ پیش از میلاد است که گواه تلاقی شگفتانگیز میان سنتهای محلی و فناوریهای وارداتی و ارتباط روزافزون مدیترانه غربی در طول این دوره است.
شمشیرهای یافتشده در جزایر بالئاریک
افزایش چشمگیری در تحرک و تبادل فرهنگی در غرب مدیترانه بین قرنهای ۱۴ و ۱۳ قبل از میلاد وجود داشته که منجر به ورود اقلام و مواد جدیدی مانند مس و قلع به جزایر بالئار شده و به شکل چشمگیری شمار مصنوعات فلزی را افزایش داده است.
«در ساخت این شمشیرها، تکنیکهای تولید از ایبریای قرون برنز میانه و پسین ترکیب شدهاند. در ساخت آنها به عنوان نمونههایی از نوآوریهای تولید و طراحی وارداتی، ریختهگری موم، آلیاژهای پیچیده برنز (از مس، قلع و سرب) و تولید اجسام مرکب به کار رفته است.»
شمشیرهای بالئاری که محققان آنها را تجزیه و تحلیل کردند، آثاری از سنتهای تولید محلی دارند که با ایدههایی ترکیب شدند که از جاهای دیگر سرچشمه گرفتند.
در مجموع، ۱۸ شمشیر اواخر عصر برنز بررسی شدند و بیشترشان از جزایر مایورکا و منورکا بودند و به عنوان نوع Son Oms طبقهبندی شدهاند، نامی برگرفته از مکانی که نخستین بار آنجا پیدا شدند. ویژگیهای متمایز این سلاحها عبارتند از: دستگیرههای محکم بهجای قبههای گرد یا الماسی یافتشده در مدلهای جاهای دیگر و تیغههای نازکتر از حد معمول که با تکنیکهای ریختهگری مستقیم یا از طریق سه میخ پرچ در یک الگوی مثلثی به دستگیرهها متصل شدند.
![]()
تصویر شمشیری از یوزِتا و جزئیات پلیسههای روی لبه شمشیر
وجه تمایز آنها، باوجود شباهت ظاهری به شمشیرهای همان دوران در ایتالیا و اروپای مرکزی، در سازگاریهای منطقهای است. برای نمونه، برخلاف شمشیرهای قارهای همتایشان، شمشیرهای بالئاری معمولاً یک کارکرد و نماد بازتعریفشده دارند.
«اگرچه آنها مفهوم رسمی شمشیرها را به خود میگیرند، نقش و کارکرد آنها با کاربرد عمومیتری که در سرزمین اصلی داشتند کاملاً متفاوت بود. شواهد مستند به ما این امکان را داد که نتیجه بگیریم این شمشیرها عمدتاً برای استفاده در جنگ در نظر گرفته نشده یا تولید نشدند، بلکه بهعنوان اشیاء نمادین برای نمایش خلق شدهاند.»
این واقعیت که مردم جزایر بالئاری از این شمشیرها در نبرد استفاده نمیکردند نشان میدهد ساخت آنها ممکن است از جانب نخبگانی سفارش داده شده باشد که توان خرید مواد وارداتی برای ساخت آنها را داشتهاند.
![]()
b) تصویر شمشیری از سون فورادات و نمای نزدیک از لبه بریده شمشیر c) تصویر شمشیری از سِس سالینز و نمای نزدیک از لبه آن که طوری ساخته شده که قالبش شبیه یک غلاف یک تکه به نظر برسد
منشاء فلزات بکاررفته نیز با تجزیه و تحلیل ایزوتوپی روشن شد. اگرچه منابعی در منورکا، مایورکا و تا حدودی ساردینیا نیز شناسایی شدند، اما یافتههای لینارس (سرزمین اصلی اسپانیا) بخش قابلتوجهی از مس را تشکیل میدادند. ادغام جزایر بالئاری در شبکههای تجاری مدیترانه و وجود شبکههای مبادله پیچیده، هر دو با این یافتهها تأیید شدند.