زیبایی شگفتانگیز «کریستال طلاکوب» که بعد از ۱۱۰۰ سال از زیر خاک بیرون آمده است
ظرف منحصر به فرد کریستال که با زردوزی طلایی آراسته شده و یکی از گنجینههای کشفشده در گنجینه گالووی است که برای نخستین بار به نمایش گذاشته شده است.
«گنجینه گالووی» که حدود سال ۹۰۰ میلادی دفن شد شامل مجموعهای بیسابقه از آثار و مواد گرانبها از ایرلند، انگلستان آنگلوساکسون، ایران و حتی تا آسیای مرکزی میشود. این ظرف کریستال سنگی با زردوزی طلایی ساخت آنگلوساکسون بوده و کیفیت مواد و مهارت ساخت آن، این اثر را در زمره برجستهترین نمونههای فلزکاری آنگلوساکسون قرار میدهد.
یک کتیبه لاتین بر پایه ظرف با متن H Y G V A L D E P: F A C: I U S S («اسقف هایگولد مرا ساخت») نشان میدهد این ظرف از خزانه کلیسای جامع نورثامبریا آمده، اگرچه هیچ اسقفی به نام هایگولد در اسناد ناقص بازمانده از کلیسای قرن نهم یافت نشده است.
![]()
با این حال، خود کریستال بسیار پیش از نصب طلای آن ساخته شده است. روی این کریستال برآمدگیهایی حکاکیشده که وقتی ظرف وارونه دیده شود، شبیه لایههای برگ پای خرس (گیاه) ستونهای کرینتی است.
ساییدگی روی این ماده سخت و مهارت بالای لازم برای حکاکی آن نشان میدهد ساخت آن به دوران امپراتوری روم بازمیگردد. این ظرف در رأس یک ستون مینیاتوری بوده (چند نمونه از این اشیاء در مجموعه موزههای واتیکان موجود است) و دارای یک سوراخ مرکزی است که در اصل برای نگهداشتن قطعات ستون استفاده میشده است.
![]()
به نظر میرسد بخش حکاکیشدهی کریستال که مدتها از باقی ستون جدا شده بود، قرنها بهعنوان میراث خانوادگی نگهداری میشد. صدها سال بعد، ظرف وارونه شد و با تکنیک خاص زردوزی تزئین شد که شامل مارپیچهایی از سیمهای پیچخورده و بافته همراه دانهکاری میشود. سوراخ مرکزی با یک سرریز طلایی همراه شده که احتمالاً برای نگهداری مقدار کمی مایع، مادهای گرانبها و شاید یک یادگار مقدس استفاده میشده است.
وقتی این ظرف کنار دیگر اشیاء داخل گنجینه گالووی در یک ظرف نقرهای عالی قرار گرفت، ابتدا با پارچه کتان پوشانده شد، سپس درون یک کیف چرمی که با لایهای از پارچه زربفت مجلل (ابریشم آراستهشده که منشأ آن آسیا یا بیزانس است) پوشانده شده بود گذاشته شد.
![]()
دکتر مارتین گُلدبرگ از موزههای ملی اسکاتلند گفته: «ظرف کریستال یکی از اشیاء برجسته گنجینه گالووی است. از خود کریستال زیبا که دو هزار سال پیش به شکل ستون کرینتی کلاسیک حکاکی شده تا تزئینات بسیار پیچیدهی طلایی که صدها سال بعد اضافه شده و شامل یک کتیبه روشن میشود که مالکِ آن را مشخص میکند، این یک مثال روشن از ماهیت پیچیده، متصل و تاریخی گنجینه گالووی است. وقتی نخستین بار کتیبه را آشکار کردیم، این ظرف توجه بینالمللی را جلب کرد و خوشحالیم که اکنون برای نخستین بار در کرککادبریت به نمایش گذاشته شده است.»
![]()