كدام نهاد بايد از سميه حمايت كند؟
زخم... زخم... زخمهايي مكرر بر جان و تن دختركي بيپناه نشسته، از بس كه پيكر رنجورش شب و روز طعمه كركسهاي آدمي صورت شده. اکنون بيمار و مجروح از آزار جنسي در بيمارستان بستري است.
سميه 13ساله، مادري ايراني دارد و پدري مهاجر، مردي از هزاران افغاني كه در جستوجوي كار به ايران ميآيند. بسياري از مهاجران غيرقانوني «قباله» ازدواج با دختراني از خانوادههاي تهيدست ايراني را جوازي براي اقامت به دست ميآورند.
دختراني از خانوادههاي فقير و تنگدست كه به خاطر كم كردن يك نانخور يا به چنگ آوردن مبلغي پول، فرزندان نوجوان خود را به خانه شوهري ناشناخته ميفرستند و چه سرنوشت غمناكي در انتظار اين گونه دختران و فرزندان آنهاست. بيآنكه نهادها و سازمانهاي مسوول همتي كنند تا در چنين ازدواجهايي، حداقل حقوق انساني دختران و فرزندان محروم از هويت اجتماعي آنها تامين شود.
بسياري از مردان مهاجري كه چنين وصلتهايي را براي اقامت در كشورمان انتخاب ميكنند پس از جمعآوري اندوختهيي به خانواده اصليشان در زادگاه خود برميگردند و آنچه از اين بازگشتگان رها ميشوند، زناني بيسرپرست و تنها هستند كه بايد براي تعيين هويت و تامين حداقل حقوق انساني و اجتماعي، سرگشته سازمانها و نهادهاي مختلف دولتي شوند.
سميه 13ساله و برادر و خواهر خردسالش، پدري افغاني دارند و از مادري ايراني متولد شدهاند. خانوادهيي ساكن يكي از محلههاي فقيرنشين در حاشيه شهر مشهد. محلهيي كه به گزارش خبرنگار حوادث از خدمات هر نهاد حمايتي يا مراكز انتظامي محروم است.
در شناخت نيازها، تنها اين قاچاقچيان مواد مخدر هستند كه سرشماري معتادان را در دست دارند و «فقر» هر روز از انواع محروميتها «آمار» ميگيرد. و هيچ نهادي حتي چتر حمايتش را بر سر كودكان و نوجواناني چون سميه 13ساله نميگسترد، دختري بيپناه، زخمخورده و از پاي افتاده كه در شقاوت و بيرحمي گرگهاي شهري، فرياد خاموشش به گوش نميرسد. پدر مهاجرش به خاطر دستمزدي اندك، نگهبان شبانهروزي يك كارگاه است و فقط روزهاي تعطيل سري به خانواده ميزند.
او دو فرزند خردسالش را كه نياز به مراقبت دارند با خود به كارگاه ميبرد تا در اتاقك نگهباني از آنها نگهداري كند چون زنش اسير اعتياد به «شيشه» است كه به تازگي پليس دستگيرش كرده و زنداني شده است. از اين خانواده فقير و نابسامان سميه است كه تنها و بيسرپرست در خانه ميماند و هيچ نهاد و سازمان اجتماعي نيست پناهش بدهد، نه پليس كه مادر را دستگير كرده و نه مسوولان زندان كه بايد با زنداني شدن يك زن در اولين اقدام درباره خانوادهاش تحقيق كنند تا فرزندان بيسرپرستش تحت حمايت قانون قرار بگيرند.
سميه نوجوان كه در خانه تنهاست چون غنچهيي نشكفته در هرم آتش جهنمي هوس چند مرد ميپژمرد تا اينكه پس از چند شبانهروز تحمل آزار و اذيت مرد همسايه و دوستانش، مجروح و ناتوان از پاي درميآيد.
سرانجام مربيان مدرسه كه از غيبت چند روزهاش نگران ميشوند وارد خانه ميشوند و او را با آمبولانس به بيمارستان ميرسانند. سميه به علت آسيبهاي شديد جسمي و رواني چنان صدمهيي ديده كه بايد مدتها تحت مراقبتهاي ويژه پزشكان قرار بگيرد. هر ماه دهها كودك و نوجوان چه در خانواده و چه بيرون از آن با آزار و شكنجههاي جسمي و روحي روبرو ميشوند كه شرح ماجراي دلخراش برخي از آنها در صفحات حوادث، هر خوانندهيي را متاثر ميكند.
هفته پيش درهمان صفحه حوادث اعتماد كه سرگذشت دردناك سميه منعكس شده بود، پليس مشهد از باندي بنام «شيطان» خبر ميداد كه اعضاي آن پس از ربودن پسران نوجوان در راه خانه به مدرسه به آزار و اذيتشان ميپرداختند.
متاسفانه هيچ نهاد و سازماني نيست كه بطور جدي و برنامهريزيشده به ياري آسيبديدگاني چون سميه بشتابد و با ايجاد خانههايي امن در نقاط مختلف شهر، آنها را پناه دهد و پس از ترميم صدمات رواني و مراقبتهاي پزشكي و عاطفي توسط پزشكان، روانشناسان و مددكاران اجتماعي چنين كودكان و نوجواناني را از كانونهاي آسيب و خطر دور كند و محيطي سالم و مناسب براي پرورش و ادامه زندگي سالم فراهم آورند. به عنوان مثال با گذشت يك هفته از بستري شدن سميه، هيچ نهاد اجتماعي مشخصي، براي حمايت و نگهداري از او اقدام نكرده و حتي هيچ مرجع قانوني در تعقيب ماجرا و بازداشت عاملان جنايت بر سميه، اقداماتي انجام نداده است.
فرماندار مشهد با گذشت يك هفته از انعكاس اين واقعه تلخ، در پرسش خبرنگار «اعتماد» ميگويد: «هنوز صحت و سقم اين حادثه در حال بررسي است» بي آنكه آقاي فرماندار به خود زحمت دهد تا به ديدار سميه رنجور و بيمار برود و خود از كم و كيف قضيه آگاه شود و سپس اقدامات قانوني را انجام دهد. سازمان بهزيستي كه طبق قانون بايد در پناه دادن به سميه و تعقيب حادثه اقدام كند اعلام كرده: «منتظر تاييد دادستان هستيم آن وقت عليه متهمان شكايت خواهيم كرد.»
از سوي ديگر قوه قضاييه كه بر اساس قانون وظيفه دار پيشگيري از وقوع جرايم و تعقيب و مجازات مجرمان است، هنوز اقدامي در دستگيريشان نكرده و افكار عمومي انتظار دارد دادستان محترم كه به عنوان مدعيالعموم موظف است به محض وقوع جرمي از لحاظ جنبه عمومي، دستور تعقيب متهمان را صادر كند، در اين مورد اقدام كند. رييس اورژانس اجتماعي مشهد هم در مقابل پرسش خبرنگاران كه آخرين روز هفته پيش با وي تماس گرفتند، از ماجراي سميه اظهار بياطلاعي كرد و بالاخره پدر سميه هم گفته: «من قدرت مقابله با متجاوزان دخترم را ندارم. از وقتي فهميدم چنين مصيبتي بر سر سميه آمده چهار بار با نيروي انتظامي تماس گرفتم و تقاضاي كمك كردم ولي از طرف پليس اقدامي نشد.
در جريان اين بيخبريها، هر روز خبرنگاران محلي در مشهد از كودكان و نوجواناني خبر ميدهند كه قرباني اعتياد يا آزار جسمي و رواني متجاوزان ميشوند، بيآنكه سازمان يا نهادي قانوني به حمايت از چنين قربانياني بپردازد و در تامين امنيت جاني و رواني آنها همتي كند.