تداوم روند بهبود قيمت نفت
بهاي نفت خام در بازار آمريكا (بورس نيويورك) طي هفته گذشته (10 اكتبر الي 14 اكتبر 2011) از يك روند افزايشي همراه با نوسان برخوردار بود.
بر اين اساس طي هفته گذشته، به دنبال توقف صادرات نفت کويت در پي اعتصاب 3 هزار کارمند کويتي در اعتراض به دستمزدهاي پايين، انفجار خط لوله اصلي نفت يمن با ادامه ناآراميها در اين كشور، انتشار اخبار اميدوارکننده مربوط به كاهش تعداد متقاضيان كار و رشد فراتر از پيشبيني آمار خرده فروشي کالاهاي مختلف در آمريکا در ماه سپتامبر 2011، افزايش احتمال يافتن راه حلي براي بحران مالي اتحاديه اروپا، تاكيد مسوولان فرانسه و آلمان بر تعهد خود مبني بر کمک به حل بحران مالي اتحاديه اروپا، کاهش نگرانيها درباره وضعيت بد اعتباري حوزه يورو در پي اعلام طرح آلمان و فرانسه براي نجات يورو، اعلام کاهش 3/1 درصدي توليد روزانه نفت خام عربستان سعودي در ماه سپتامبر نسبت به ماه اوت 2011، كاهش 78 هزار بشكهاي توليد نفت اوپک در ماه سپتامبر 2011 بر اساس تازهترين گزارش ماهانه اين سازمان، انتشار خبر مربوط به رشد 6 درصدي تقاضاي نفت خام چين در سال 2012 بر اساس پيشبيني آژانس بينالمللي انرژي، كاهش ارزش دلار در مقابل يورو و همچنين افزايش ارزش شاخصهاي بورس در بازارهاي جهاني، قيمت نفت خام WTI در بورس نايمكس (آتيهاي ماه اول)، از حدود 41/85 دلار در هر
بشكه در تاريخ 10 اكتبر 2011 تا بيش از 8/86 دلار در هر بشكه در تاريخ 14 اكتبر 2011 افزايش يافت.
بر اساس اعلام آژانس بينالمللي انرژي، تقاضاي نفت خام چين در سال 2012 ميلادي با 6 درصد رشد، بيشترين رشد را نسبت به ديگر کشورهاي جهان خواهد داشت. بر اين اساس ميزان افزايش تقاضاي نفت خام چين در سال 2012 در حدود 600 هزار بشکه در روز بوده، در حالي که ميزان افزايش تقاضاي نفت خام آمريکا در اين سال تنها در حدود 80 هزار بشکه در روز خواهد بود.
مهمترين دلايل رشد تقاضاي نفت خام چين، افزايش 530 هزار بشکهاي ظرفيت پالايشي اين کشور در کنار ساخت تاسيسات جديد ذخيرهسازي نفت خام ذكر ميشود. همچنين با توجه به افزايش فروش خودرو و رشد بخش پتروشيمي در اين كشور، رشد سالانه تقاضاي نفت خام اين کشور تا سال 2015 ميلادي در حدود 7/6 درصد خواهد بود. رشد تقاضاي سوخت براي استفاده در نيروگاههاي حرارتي چين نيز، از ديگر عوامل موثر در رشد تقاضاي نفت اين کشور در سال آينده ميلادي خواهد بود. در حال حاضر چين بزرگترين مصرفکننده انرژي در جهان بوده و در زمينه واردات نفت خام، پس از آمريکا جايگاه دوم جهان را به خود اختصاص داده است.
البته طي دوره مذكور، انتشار اخبار و اطلاعاتي نظير افزايش سطح ذخيره سازيهاي نفت خام آمريكا معادل 3/1 ميليون بشكه در هفته منتهي به 7 اكتبر 2011، كاهش شاخص احساس مصرفكننده رويترز ميشيگان، کاهش حدود 5/3 درصدي فعاليت پالايشگاههاي آمريکا (که نشانه تقاضاي ضعيف نفت خام در بزرگترين مصرفکننده نفت جهان است)، بازگشت تدريجي نفت خام توليدي ليبي به بازار با صدور چهارمين محموله نفتي اين كشور، اعلام وزير نفت کويت مبني بر عادي شدن وضعيت صادرات نفت خام اين کشور در روزهاي پاياني هفته و همچنين تاكيد كارشناسان آژانس بينالمللي انرژي مبني بر تهديد اقتصاد جهاني از جانب قيمتهاي بالاي نفت خام، از عوامل تضعيفكننده قيمت نفت خام در بازارهاي جهاني به شمار ميروند.
طي هفته گذشته، ارزش شاخصهاي بورس در بازارهاي سهام آمريكا به دليل انتشار اخبار اميدواركننده مربوط به كاهش تعداد متقاضيان كار و همچنين رشد فراتر از پيشبيني آمار خرده فروشي کالاهاي مختلف در آمريکا در ماه سپتامبر 2011، از يك روند افزايشي برخوردار بودند.
همچنين ارزش يورو در مقابل دلار طي دوره مذكور، به دليل کاهش نگرانيها درباره وضعيت بد اعتباري حوزه يورو در پي اعلام طرح آلمان و فرانسه براي نجات يورو، از يك روند افزايشي برخوردار بود.
بر اساس آمار دبيرخانه سازمان كشورهاي صادركننده نفت (اوپك)، قيمت سبد نفتي اوپك طي دوره 10 اكتبر الي 13 اكتبر 2011، از يك روند افزايشي همراه با نوسان برخوردار بوده و ازحدود 67/104 دلار در هر بشكه تا بيش از 04/107 دلار در هر بشكه افزايش يافت.
ميانگين هفتگي بهاي سبد نفتي اوپک در هفته منتهي به 13 اكتبر 2011، با 5 دلار و 64 سنت افزايش نسبت به هفته پيش از آن به هر بشکه 106 دلار و 25 سنت رسيده است. ميانگين هفتگي بهاي سبد نفتي اوپك در هفته منتهي به 7 اكتبر 2011 معادل 100 دلار و 61 سنت بود. همچنين ميانگين ماهانه بهاي سبد نفتي اوپک طي ماه اكتبر ( تا 13 اكتبر 2011)، با 4 دلار و 49 سنت كاهش نسبت به ميانگين ماه سپتامبر، به هر بشکه 103 دلار و 12 سنت رسيده است.
ميانگين بهاي سبد نفتي اوپک در ماه سپتامبر 2011 معادل 107 دلار و 61 سنت در هر بشکه بود. سبد نفت خام اوپک در بردارنده 12 نوع نفت خام اعضاي اين سازمان شامل مخلوط الجزاير، گريسول آنگولا، اورينته اکوادور، سنگين ايران، سبک بصره، صادراتي کويت، اس سيدر ليبي، سبک «بوني» نيجريه، مارين قطر، سبک عربي عربستان سعودي، موربان امارات و بي.سي.اف 17 ونزوئلا است.
قيمت نفت خام برنت درياي شمال نيز در بورس لندن(ICE) براي تحويل در ماه نوامبر 2011، از يك روند افزايشي برخوردار بوده و از حدود 95/108 دلار در هر بشكه در تاريخ 10 اكتبر 2011 تا بيش از 68/114 دلار در هر بشكه در تاريخ 14 اكتبر افزايش يافت.
همچنين در روز 14 اكتبر 2011، نفت خام برنت از حق مرغوبيت 88/27 دلار در هر بشكه نسبت به نفت خام WTI برخوردار بود. ميانگين بهاي هر بشکه نفت خام صادراتي ايران با 9 دلار و 88 سنت افزايش نسبت به هفته قبل (4 اكتبر 2011)، در روز 12 اكتبر 2011 به بشكهاي 107 دلار و 68 سنت رسيده است.
بر اساس آمارهاي امور بينالملل شرکت ملي نفت ايران، ميانگين وزني بهاي هر بشکه نفت خام سبک ايران به مقصدهاي مختلف در روز چهارشنبه (12 اكتبر 2011 ) 109 دلار و 12 سنت بود و همين رقم براي نفت خام سنگين در سطح 107 دلار و 1 سنت قرار داشت. همچنين قيمت هر بشکه نفت خام سبک ايران به بازار آفريقاي جنوبي 110 دلار و 72 سنت و هر بشکه نفت خام سنگين ايران به اين بازار 109 دلار و 12 سنت گزارش شده است.
هر بشکه نفت خام سبک ايران در بازار آسيا 107 دلار و 2 سنت، شمال غربي اروپا 110 دلار و 95 سنت و در بازار مديترانه 109 دلار و 62 سنت معامله شده است. هر بشکه نفت خام سنگين ايران نيز در بازار آسيا 104 دلار و 82 سنت، شمال غربي اروپا 109 دلار و 35 سنت و در بازار مديترانه 107 دلار و 52 سنت به فروش رسيده است.
در دوره 4 اكتبر الي 12 اكتبر 2011، بيشترين افزايش در قيمت نفت خام سبك و سنگين ايران مربوط به بازار شمال غربي اروپا به ترتيب با 3/11 دلار و 29/11 دلار افزايش در هر بشكه بوده است. ميانگين وزني بهاي هر بشکه نفت خام سبك و سنگين ايران نيز نسبت به هفته قبل، به ميزان 88/9 دلار در هر بشكه طي دوره مذكور افزايش يافته است.
بر اساس آمار اداره اطلاعات انرژي آمريکا ميزان ذخاير نفت خام اين کشور در هفته منتهي به 7 اكتبر 2011 معادل 6/337 ميليون بشکه بوده که در مقايسه با هفته قبل (30 سپتامبر 2011) به ميزان 3/1 ميليون بشكه افزايش يافته و معادل 9/22 ميليون بشكه از ميزان مشابه سال قبل در تاريخ 8 اكتبر 2010 كمتر است.
ميزان اين ذخاير بر حسب روز نيز نسبت به هفته قبل به ميزان 3/0 روز افزايش يافته و در سطح 5/22 روز قرار گرفته است و معادل 5/2 روز كمتر از ميزان مشابه سال قبل است. در دوره مذكور، سطح خوراك پالايشي آمريكا به ميزان 563 هزار بشكه در روز كاهش يافته و در سطح 541/14 ميليون بشکه در روز قرار گرفته كه به ميزان 621 هزار بشكه در روز بيشتر از ميزان مشابه سال قبل است.
توليد نفت خام آمريكا در دوره 30 سپتامبر 2011 الي 7 اكتبر 2011 به ميزان 78 هزار بشکه در روز افزايش يافته و در سطح 878/5 ميليون بشكه در روز قرار گرفته و معادل 350 هزار بشكه در روز بيشتر از ميزان مشابه سال قبل در تاريخ 8 اكتبر 2010 است. در همين زمان ميزان واردات نفت خام آمريكا از 700/8 ميليون بشكه در روز به 086/9 ميليون بشكه در روز (معادل 386 هزار بشكه در روز) افزايش يافته كه معادل 958 هزار بشكه در روز بيشتر از ميزان مشابه سال قبل است.
پيشبيني قيمت
در هفته گذشته قيمت نفت خام WTI در دامنه 83 الي 87 نوسان داشت سطح 82 دلار حمايت مناسب براي ماه جاري است كه در هفته گذشته توانست موجب حمايت و افزايش قيمت شود.
سطح 87 دلار نيز اولين سطح مقاومتي بود كه قيمت توانست در روز جمعه از آن عبور كند و قيمت بسته شده نيز بالاتر از آن قرار گرفت كه نشاندهنده توانايي قيمت براي ادامه مسير افزايشي است.
در هفته گذشته اخبار مطلوب اقتصادي براي آمريكا منتشر شد كه شامل كاهش تعداد متقاضيان كار و افزايش ميزان خردهفروشي بود. از سوي ديگر كاهش شاخص احساس مصرفكننده رويترز- ميشيگان در روز جمعه تاثیر منفي بر بازارها گذاشت، ولي ابزارهاي مالي بيشتر تحت تاثير افزايش خرده فروشي كه نشان از افزايش مصرف دارد قرار گرفتند.
آمار مناسب در اتحاديه اروپا به خصوص در مورد توليدات صنعتي و تا حدودي كاهش ريسك در اين منطقه موجب افزايش ارزش يورو در مقابل دلار شد كه در نتيجه اثر افزايشي روی قيمت داشت.
كاهش قابل توجه در ذخيرهسازيهاي بنزين نيز از عوامل مهمي بود كه فشار افزايشي بر قيمت نفت وارد آورد، گرچه ميزان ذخيرهسازيهاي نفت خام افزايش يافت، ولي مقدار آن اندك و حجم كل ذخيره به ميزان قابل توجهي كمتر از سال گذشته در اين تاريخ است. در هفته جاري قيمت نفت خام WTI با توجه به اينكه از سطح 87 دلار گذشته است توانايي لازم را براي رسيدن به سطح 90 دلار دارد كه در سطح قيمتي مذكور با مقاومت مواجه است و ميتواند بار ديگر به 87 دلار برگشت كند.




*كارشناسان ارشد موسسه مطالعات بينالمللي انرژي
منبع: سايت موسسه مطالعات بينالمللي انرژي (www.iies.org )