«تکنولوژی» با «شغل» انسانها چه می کند؟
توماس فریدمن
فرارو- برای ضبط یک مصاحبه تلوزیونی به استودیویی در واشنگتن دعوت شدم. در مقابل من یک دوربین رباتیک قرار داشت، که توسط شخصی از یک اتاق کنترل در نیویورک هدایت می شد. در این اتاق، من به همراه یک روبات و یک مجری تنها کسانی بودیم که حضور داشتیم.
در این حین به این موضوع فکر می کردم که بسیاری از مشاغل در این استودیو از جمله کارگردان، تهیه کننده، فیلم بردار، منشی صحنه و... می توانند در یک چیز (یعنی ربات) خلاصه شده و شغل خود را از دست بدهند. البته در این شکی نیست که دلیل اصلی 9.1 درصد نرخ بیکاری در جامعه ما به خاطر کاهش سریع کل تقاضا در دورانی باشد که بحران بزرگ اقتصادی در آن روی داده است، اما این نمی تواند تنها دلیل آن باشد.
گذار از یک «جهان رسانه ایی» به یک «جهان فرا رسانه ایی» اتفاقی بود که در دهه گذشته رخ داد. این جهش ارتباطی، مدیون سه عامل مهم یعنی پایان یافتن جنگ سرد، جهانی شدن و اینترنت بود. جهان رسانه ایی برای کارگران یقه آبی در دنیای صنعتی غرب، یک چالش بزرگ محسوب می شد. اما جهان فرارسانه ای، امروزه کارگران یقه سفید را دچار چالشی عمیق تر کرده است. در دنیای فوق مدرن امروز، این کارگران مجبور به رقابت با حجم وسیعی از نوابغ ارزان قیمت می باشند. نوابغی که شامل انسانها، ربات ها و نرم افزارها ی پیچیده مدیریتی هستند.
در سال 2004 کتابی را درباره ارتباطات جهانی به رشته تحریر درآوردم. مضمون اصلی این کتاب، جهانی را توصیف می کند که به سوی «تسطیح» (یکدست شدن) پیش می رود. هر چند زمانی که این کتاب به چاپ رسید، ابر رسانه هایی همچون فیس بوک و تویتر در مراحل ابتدایی حیات خود به سر می بردند، و دستاوردهایی همچون آیفون، آی پد، اسکایپ و صنایع «کاربردی» و «محاسباتی» یا هنوز به بازار عرضه نشده بودند و یا در مراحل مقدماتی خود قرار داشتند. اما اکنون آنها به مرز انفجار رسیده اند، «محدوده ارتباطی» ما به «فضای فرا ارتباطی» تبدیل شده است. این پیامدی است با ارزش که اکنون «بحران عظیم اقتصادی» بر آن سایه افکنده است.
جهان فرا ارتباطی می تواند از یک سو چالشی بزرگ و از سوی دیگر فرصتی با ارزش به شمار آید. فضایی که پیدا کردن یک شغل در آن گاه محکی بسیار سخت و گاه اقبالی بسیار آسان را برای جویندگان کار، کارآفرینان و یا کسانی که به دنبال مشتری هستند، به همراه می آورد. هر فردی در هر کجا می تواند یک شبه شرکتی مجازی به راه بیاندازد به شرط آنکه با خود یک ایده خوب و یک کارت اعتباری همراه داشته باشد، بقیه کار خود به خود انجام می شود چرا که دسترسی آسان به مشتریان آنلاین همیشه فراهم است.
به همین دلیل است که «پاسکال لمی» رئیس سازمان تجارت جهانی، استدلال می کند که استفاده از عباراتی مانند «ساخته شده در کشور امریکا» و یا «ساخته شده در کشور چین» به تدریج در حال منسوخ شدن است. اصطلاح مناسبی که لمی بکار می برد «ساخته شده در جهان»است. محصولاتی که در هر کجای جهان طراحی شوند، می توانند در همه جا تولید شوند و در نهایت در سراسر جهان نیز به فروش خواهند رسید.
واژه «خرید کالا از منایع نامحدود» واژه ای است که در هیچ زمان و مکانی گنجانده نمی شود. اکنون هیچ چیزی تحت عنوان «خارج» که قابل دسترس نباشد وجود ندارد. امروزه شرکت های تجاری برای دستیابی به اهداف خود در سرتاسر جهان می توانند بهترین مشاوران و با استعدادترین افراد را به استخدام خود درآورند. «داو- سیدمن» بنیانگذار و مدیرعامل شرکت (ال.آر.ان)، شرکتی که به دیگر شرکت های تجاری کمک می کند تا بتوانند بر اساس اصول و معیار اخلاقی فعالیتهای خود را در فضای کسب و کار جهانی گسترش دهند، و همچنین نویسنده کتاب «چگونه، چرا و چطور؟» در خصوص خط مشی شرکت تجاری خود چنین می گوید:
«شرکتی که من مدیریت آن را برعهده دارم یک شرکت جهانی، همراه با رسالتی جهانی است، این شرکت دارای مجموعه ای از ارزش های مشترک است که به دنبال اهداف جهانی می باشد، کارکنان من از سراسر جهان هستند و بیش از نیمی از آنها در خارج از ایالت متحده مشغول به کاراند و بیش از نیمی از درآمد این شرکت و برنامه های من خارج از این کشور انجام می گیرد. بنابراین من به راحتی می توانم به شما بگویم چه اتفاقاتی بیرون از اینجا و چه اتفاقاتی در اینجا در حال روی دادن است؟»
«مت باری» ، بنیانگذار سایت « freelancer.com» که امروزه با بیش از 2 میلیون کارمند غیر رسمی در محیط اینترنت فعالیت می کند، هر گونه خدماتی که بتوان تصور کرد را به مشتریان خود ارائه می دهد. وی متذکر می شود: «تمام نقاط جهان امروزه با سرعتی باورنکردنی با یکدیگر در ارتباط اند» در این سایت افراد زیادی برای ارائه استعدادهای خود عضو می شوند. باری درباره این ارتش جهانی مشتمل بر کارمندان غیر رسمی که هر روز بزرگ و بزرگ تر می شود می افزاید: «تیم من همگی مدرک پی.اچ.دی دارند آنها بی پول و بیکار هستند.»
وی با چند مثال عملکرد این سایت را بهتر توضیح می دهد: «اگر کسی به دنبال یک طراح جهت طراحی کالسکه بچه باشد، این پیشنهاد کاری را با مبلغ مشخصی در این سایت به مناقصه گذاشته و افرادی که به طور مستقل در این سایت عضو هستند بر حسب نوع فعالیتشان در این مناقصه شرکت می کنند. حتی در مورادی دیگر کسانی به دنبال تنظیم ترانه ای برای کمک به دانش آموزان چینی در یادگیری زبان انگلیسی بوده اند. بطور خلاصه می توان گفت این سایت شما را در انجام هر کاری کمک خواهد کرد.»
در دنیای امروز «داخل» یا «خارج» از مکان زندگی دیگر مفهوم خاصی ندارد. در جهان فرا رسانه ای امروزی تنها واژگانی مانند «خوب»، «بهتر» و «بهترین» معنا پیدا می کنند. در هر کجا، مدیران و کارآفرینان بیش از گذشته و به راحتی می توانند به بهترین افراد، تکنولوژی ها و نرم افزارهای روز دنیا دسترسی پیدا کنند. بدیهی است داشتن مدارسی که جوانان ما را به ارتقا مدارج علمی در سطوح عالی تر ترقیب و تشویق نماید، امری بسیار حیاتی و مبرم به نظر می آید. جهان فرا رسانه ای نه تنها هیچ گاه از حرکت باز نخواهد ایستاد بلکه روز به روز گسترش نیز خواهد یافت.
منبع: نیویورک تایمز
تاریخ: 1 اکتبر 2011
مترجم: نسیم کلانی