خطكشی جديد برای مسکن پايتخت
هشدارهاي نتايج مطالعه بالادستي طرح تفصيلي تهران درباره عواقب رشد جمعيت پايتخت، منجر به تعيين خطوط حريم براي «تعداد ساكنان» و «ظرفيت مسكوني» در اين كلانشهر شده است كه پيامد مثبت آن درآينده نزديك منجر به معكوسشدن نسبت برتري تعداد خانوارها به حجم آپارتمانها در تهران خواهد شد.
تدابير جديدي كه قرار است توسط مديريتشهري حداقل به مدت 10 سال به اجرا گذاشته شود سقف مشخصي را براي جمعيت ساكن تهران در نظر گرفته، و در عين حال فرصت اضافهاي را نيز براي سكونت تعريف كرده كه همچون مانعي مقابل تحركات قيمت مسكن _كه احتمال بروز آن در سالهاي آتي با توجه به رشد تقاضاي مسكن وجود دارد_ عمل خواهد كرد.
براساس سندي كه از ابتداي امسال مبناي اداره شهر تهران قرار گرفته، رشد تدريجي جمعيت پايتخت بايد به گونهاي باشد كه در پايان سال 1404، آمار كل ساكنان به 9 ميليون و 100 هزار نفر برسد و در عين حال، تعداد آپارتمانهاي مسكوني براي پذيرش 10 ميليون و 400 هزار نفر افزايش يابد كه به اين ترتيب، «سبقت 15 درصدي عرضه» در بازار مسكن تهران حتمي خواهد بود.
با اين برنامه از يكسو جلوي رشد بيرويه جمعيت تهران كه پيشبيني شده بود به 5/11 ميليون نفر ميرسد، مسدود ميشود و از سوي ديگر به دليل تعيين «ذخيره سكونتي» نابرابريهاي موجود بين عرضه و تقاضا در بازار مسكن طي سالهاي آتي جبران خواهد شد.
كارشناسان مسكن در تحليل مرزبندي جديد جمعيت و سكونت در تهران معتقدند با فرض اينكه بعد خانوار حداكثر معادل رقم كنوني 4 نفر باقي بماند، ظرف يك دهه آينده، حدود 2 ميليون و 600 هزار واحد مسكوني در بازار مسكن تهران مقابل 2 ميليون و 270 هزار خانوار قرار ميگيرد كه اين شرايط براي تقاضاهاي جديد، بيسابقه خواهد بود.
مجوزهايي كه براي ساختوساز در تهران صادر ميشود در عين حالي كه بايد متناسب با حدود تعيينشده در چشمانداز طرح تفصيلي باشد، لازم است سهميههايي كه براي مناطق 22گانه در نظر گرفته شده را نيز رعايت كند به اين معني كه براي مناطق پرتراكم همچون نيمه شمالي شهر، ظرفيت سكونتپذيري كمتري تعيين شده است.
دكتر هيربد معصومي، معاون امور شهرسازي و معماري شهرداري تهران در گفتوگوي تفصيلي با «دنياياقتصاد» درباره تصميمات جديد در اين حوزه تصريح كرد: براي اولين بار در شهر تهران، بين جمعيتپذيري و سكونتپذيري تفاوت قائل شدهايم و در طرح جامع و تفصيلي شهر، متناسب با نرخ جمعيتپذيري اقدام به محاسبه سكونتپذيري كردهايم. چنين روشي در طرحهاي جامع قبلي اجرا نشده و فقط در آنها، براي افق جمعيت، پيشبينيهايي شده بود.
معصومي خاطرنشان كرد: براي تهران در افق 1404 معادل 9 ميليون و 100 هزار نفر جمعيت پيشبيني شده، اما ما در شهر تهران با توجه به طرح تفصيلي براي 10 ميليون و 400 هزار نفر امكانات سكونتي فراهم كردهايم.
براين اساس با تدابير صورت گرفته در بحث سكونتپذيري براي آنكه مسكن گران نشود ما بيش از جمعيتپذيري، امكان افزايش عرضه را فراهم كردهايم.معاون شهردار تهران همچنين تاكيد كرد: با اين امكان بازار مسكن را در شهر تهران ميتوان كنترل كرد و نه تنها ظرف سالهاي آتي كمبودي نخواهيم داشت بلكه هر زمان اراده كنيم عرضه بيش از تقاضا خواهد بود.
اما اين به آن معني نيست كه اگر مصالح ساختماني گران شود يا ساير فاكتورهاي موثر در قيمت تمامشده مسكن افزايش يابد، باز از طريق طرح تفصيلي تهران، قيمتها قابل كنترل خواهد بود.هيربد معصومي با رد هر گونه شايعه درباره اثر تورمي طرح تفصيلي بر قيمت مسكن، گفت: پيشبيني ذخيره سكونتي نشاندهنده اثر كاملا غيرتورمي اين طرح و حتي موثر در كاهش قيمت مسكن است.
نحوه چيدمان جمعيت در 22منطقه
معاون امور معماري و شهرسازي شهرداري تهران در ادامه گفتوگو با «دنياياقتصاد» درباره شيوه جديد صدور مجوز ساختوساز تصريح كرد: هماكنون در بين مناطق 22گانه، مناطقي وجود دارد كه براساس توزيع 9 ميليون و 100 هزار نفري، از جمعيت اشباع شدهاند و طبيعي است كه براي سالهاي آتي سهم كمتري را براي سكونتپذيري اين مناطق در نظر بگيريم.
اما در عين حال در برخي از مناطق نيز به صورت ارادي از سهم مسكوني منطقه كاستهايم همچون منطقه 22 كه پتانسيل پذيرش جمعيتي حداقل معادل 500 هزار نفر را دارد، اما از آنجا كه اين منطقه بيش از اينكه به پهنه سكونت اختصاص بيابد به پهنه كار و فعاليت اختصاص دارد، براي آن حداكثر جمعيتي معادل 350 هزار نفر را تعيين كردهايم. بنابراين خواهيد ديد كه در يك منطقه ارادي و مديريتي تصميم گرفتهايم و در يك منطقه ديگر نيز به لحاظ وضع موجودش، ميزان سكونتپذيري را تعيين ميكنيم.
معصومي درباره مناطقي كه قرار است در آنها سهميه كمتري از ساختوسازهاي مسكوني اختصاص يابد نيز گفت: با اعلام جزئيات طرح تفصيلي تهران در آيندهاي نزديك، همه اين مشخصات نيز اعلام ميشود، اما عمده محدوديتها مختص مناطق مركزي به بالا خواهد بود.
اين مقام شهرداري تهران با تاكيد بر اينكه نه تنها سكونتپذيري تهران كاهش نيافته بلكه به شيوه منطقي در سطح شهر توزيع شده، تصريح كرد: تا پيش از اين چون تهران فاقد طرح تفصيلي بود ميزاني براي سنجش و توزيع جمعيت وجود نداشت و به همين دليل راحتتر تصميم گرفته ميشد، اما در حال حاضر موظفيم چيدمان جمعيت را متعادل توزيع كنيم.
معصومي در ادامه گفتوگو با «دنياياقتصاد» افزود: در حال حاضر همه مقررات مربوط به ساختوسازها و همينطور مجوزهايي كه در قالب صدور پروانه ساختماني صادر ميشود براساس محتواي طرح تفصيلي است.وي تصريح كرد: هماكنون اسناد يك ده هزارم طرح تفصيلي روي سايت شهرداري موجود است و پس از تصويب محتواي مقياس يك دو هزارم آن در كميسيون ماده 5، پرونده مربوط به تصويب كامل طرح تفصيلي بسته خواهد شد.
وي همچنين در پاسخ به اين پرسش كه «آيا احتمال دارد در كميسيون ماده 5 طرح تفصيلي با تغييراتي مواجه شود؟» گفت: بعيد است چون كار فني زيادي روي آن شده، اما به هر حال كميسيون ماده 5 اين اجازه را دارد تا حدي كه با طرح جامع تفاوت نداشته باشد در طرح تفصيلي تغييرات مدنظر خود را اعمال كند.