اعتراض به ممیزی، ديگر رمان ترجمه نميكنم
كاوه ميرعباسي كه يكي از مترجمان شناخته شدهي زبان اسپانياييست، بعد از اصلاحيههايي كه اخيرا به بعضي از آثارش وارد شده، تصميم گرفته بعد از اتمام چند قرارداد، ديگر آثار ادبيات داستاني را ترجمه نكند.
وي در گفتگو با ايلنا افزود: باتوجه به اصلاحيههايي كه اخيرا بر تعدادي از كتابهايم وارد شده، روند رشد سختگيريهاي مميزان بسيار بالا رفته است و اگر اين منوال اغدامه پيدا كند، ديگر ترجمهي رمان و ادبيات داستاني جهان كار بيهودهاي خواهد بود.
ميرعباسي ضمن بيان اين مطلب كه مميزيهاي بيدليل باعث نامفهوم شدن داستانها ميشود، گفت: سطح حساسيتي كه امروز بر حوزهي نشر كتاب وجود دارد، در هيچ رسانهاي -ازجمله تلويزيون، سينما و مطبوعات- اعمال نميشود. آنچنانكه افعال و اعمالي كه در كتابها مورد مميزي قرار ميگيرند، آزادانه در رسانههاي ديگر عنوان ميشوند.
اين مترجم كه معتقد است سختگيريهاي نا معقول اثرات نامطلوبي بر آثار ترجمهاي گذاشتهاست، افزود: به عنوان يك مترجم بايد بگويم، هرگونه اعمال حذفيات و تعديل؛ خيانت به متن مبدا است. حالا ممكن است ميزان و اندازهي اين خيانتها در موارد مختلف كمتر يا بيشتر باشد.
وي اظهار داشت: وقتي اعمال مميزيهاي سختگيرانه از يك حدي بيشتر ميشود، كار ترجمه واقعا سخت شده و اثري كه درنهايت منتشر ميشود، اثري خالي از جذابيت خواهد بود كه در درازمدت قطعا موجب دلزدگي مخاطبان خواهد شد.
ميرعباسي كه برخي از مميزيها را مصداق ضربالمثل «مته به خشخاش گذاشتن» ميداند، گفت: اخيرا بررسان ادارهي كتاب، روي مواردي دست ميگذارند كه اصلا منطقي نيست. به عنوان مثال در يكي از كتابهايم؛ راي بر حذف «رقصيدن» چند مرد دادهاند. اين درحاليست كه اين صحنه در قالب سنتها و آيينهاي بومي اقوام، در سريالها و برنامههاي تلويزيوني به وضوح ديده ميشود.
اين مترجم ادامه داد: يا در «وسوسهي ناممكن» نوشتهي ماریو بارگاس یوسا كه يك رسالهي ادبي در مورد ويكتورهوگو و رمان بينوايان است، مادر تنارديه در بخشي از داستان فال ميگيرد. مميزان گفتند «فالگيري» را بايد حذف كنيم و اين اتفاق در شرايطي رخ ميدهد كه بينوايان به عنوان يكياز آثار شناخته شدهي ادبيات جهان، درحال حاضر هم در بازار كتاب به وفور وجود دارد. يا در جايي ديگر گفتهاند كلمهي «جن» را حذف كنيم.
وي با اشاره به مقررات و ضوابط مكتوب نشر كتاب، اضافه كرد: چيزي كه ما امروز از ادارهي كتاب در بخش مميزيها ميبينيم، چيزي نيست كه در آن ضوابط مكتوب به آنها اشاره شده است. به عبارت ديگر سختگيريهاي مميزيها به مراتب بيشتر از مقررات مكتوب است و اين نشان ميدهد كه تفسير و تعبيرهاي مسوولان اداره كتاب از قانون است كه كار مولفان و نويسندگان را به دشواري انداخته است.