عباس عبدی> وعدهای از جنس پنبه و هوا
عباس عبدی در اعتماد نوشت:
پاسخگويي نسبت به قول و قرارها و وعدههاي سياسي و انتخاباتي يك ركن مهم در نظامهاي مردمسالار است.
هر وعدهيي كه داده شود، چون باري سنگين تا آخر دوره مسووليت، بر دوش وعدهدهندگان سنگيني خواهد كرد و چه بسيار سياستمداراني كه قادر به تحمل اين فشار نبوده و اگر خودكشي نكنند كنارهگيري كردهاند يا حداقل اينكه مجبور به عذرخواهي رسمي و شفاف شدهاند.
ولي ظاهرا در جامعه ما چيزي سبكتر و توخاليتر از وعده وجود ندارد. گويي كه در ايران وعده از جنس پنبه و هوا است ولي در كشورهاي توسعهيافته از جنس فولاد و سنگ. به همين دليل است كه ما چند متر مكعب پنبه را براحتي ميتوانيم بر دوش خود حمل كنيم، اما آنان وجود چند قطعه كوچك فولاد و سنگ را بر دوش خود نميتوانند تحمل كنند. يكي از وعدههاي جالب، ايجاد 5/2 ميليون شغل در سال جديد و ادامه آن در سال آينده و حل كامل مشكل بيكاري است! (جالب اينكه نميگويند بيكاري را چند درصد كم ميكنيم بلكه ادعاي حل تام و تمام مشكل بيكاري و به صفر رساندن آن را ميكنند!)
هرچه هم ديگران ميگويند كه اين كار شدني نيست و الان هم كه نيمه اول سال، كه نيمه اشتغال است به سر آمده و هنوز هم خبري از ايجاد شغل نشده، چطور ميخواهيد در نيمه دوم كه نيمه بيكاري است، اين تعداد شغل را ايجاد كنيد؟ پاسخ ميدهند خواستن توانستن است! چرا چنين پاسخي داده ميشود؟
براي آنكه 6 ماه ديگر كه سال تمام شد، هيچ مرجع معتبري پيگير تحقق اين وعده نخواهد شد و گريبان آنان گرفته نخواهد شد و خيال وعدهدهندگان از بابت بازخواست راحت است. يا شايد هم تعدادي عدد و رقم متناسب با اين وعده يا به جاي انجام آن وعده تحويل جامعه ميشود و كسي هم مجاز به پيگيري صحت و سقم آن نخواهد بود. اخيرا هم چون ديدند كه وعده قابل تحقق نيست گفتند اگر كارگران خارجي از ايران بروند نرخ بيكاري به 1 درصد!! ميرسد.
در واقع موضوع را احاله به شرطي كردند كه برآورده شدني نيست ضمن اينكه استدلال هم غلط است، زيرا هيچ كشوري نرخ بيكاري يك درصد ندارد.
از سوي ديگر كارگران خارجي در رده شغلي پايين هستند ولي بيكاري موجود در جامعه بيشتر مربوط به افراد با تحصيلات بالا است! اين ادعاها و وعدهها از جنس ادعاهاي همان فردي است كه رقم بزرگي را به عنوان تعداد ماهيهاي يك رودخانه گفت. وقتي پرسيدند از كجا ميداني، پاسخ داد اگر قبول نداريد آنها را بشماريد تا صحت ادعاي من ثابت شود!
شيوههاي ديگر هم براي فرار از پاسخگويي اختراع كردهاند از جمله اينكه وقتي مشكل درياچه اروميه مطرح ميشود، ميگويند هر 500 سال يك بار اين درياچه به چنين وضعي ميافتد! قاعدتا از اين پاسخ بايد نتيجه گرفت كه هيچگونه مسووليتي متوجه كسي نيست، همين است كه هست. وعده سه برابر شدن رقم يارانهها را ميدهند و در همان حال دستگاههاي نظارتي رسمي از تخلفات مالي گسترده دولت براي تامين همين يارانههاي موجود خبر ميدهند.
توليدكنندگان نيز هنوز خبري از دريافت سهميه يارانه خودشان ندارند، ولي دولت هيچ پاسخي به اين اتهامات مستند عليه خود نميدهد و با اصرار و شجاعت! تمام و مثال زدني! سه برابر شدن مبلغ يارانههاي پرداختي را امكانپذير معرفي ميكند.
شكل وعدهها هم تغيير ميكند. چند سال پيش تهديد ميكردند كه اگر تا 15 روز فلان كار نشود، اسامي مفسدان كه در جيب است افشا ميشود. بعد هم گفته شد كه خيرخواهان(!) مانع افشاي اسامي شدند. اما امروز به دادگستري امر ميكنند كه قاطعانه به اختلاس اخير رسيدگي شود و اسامي را در اختيار آنان قرار دهد!
حتما اين اسامي را در جيب ديگرشان قرار خواهند داد تا روز ديگر عدهيي ديگر را تهديد كنند. يك زماني وعده مبارزه با فساد و برچيدن رانت و اختلاف طبقاتي و اجراي عدالت داده ميشد، ولي امروز بزرگترين افتخار خود را كشف اختلاسي ميدانند كه در ابواب جمعي دولت رخ داده است و نميدانند كشف اختلاس وقتي مهم است كه آن اختلاس مثل كشف يك سوزن در انبار كاه باشد و نه برج ميلاد در تهران. بنابر اين اگر چنين كشفي را افتخار بدانيم، بايد بپذيريم كه اين اختلاس به اين بزرگي در اقتصاد كشور مثل يك سوزن در انبار كاه است و نه مثل برج ميلاد در تهران! ضمن اينكه بهطور معمول درصد كمي از اختلاسها و فسادها كشف ميشود.
البته ديدن برج ميلاد هم در برخي مواقع سخت است، وقتي كه آلودگي هواي تهران در اوج باشد اين برج ديده نميشود. بايد ديد كه هواي سياسي چگونه است كه چنين اختلاسي ديده نشده و كشف آن معادل يافتن سوزن در انبار كاه معرفي شده است.
همه اينها يك طرف، تكرار مكرر وعده 6 سال اخير؛ يعني در دستور كار قرار داشتن اصلاح سيستم بانكي و اينكه از سال آينده اين اصلاح انجام خواهد شد را ميتوان وعده طلايي مسوولان دولتي دانست. كساني كه در يك چشم به هم زدن سازمان مديريت را منحل كردند و سپس براي دنيا هم برنامه مديريتي ارايه كردند و در همه امور ريز و درشت، خود را كارشناس خبره معرفي كردند، پس از 6 سال بر نظام بانكي مديريت كردند اكنون فقط يك رقم اختلاس از اين نظام بانكي، دهها برابر كل اختلاسهاي پيشينيان بوده است، ولي باز هم وعده اصلاح اين سيستم را ميدهند! در حالي كه در 6 سال آن را خرابتر كردهاند.
كساني كه مدعياند از سالها پيش از وضع پرداخت وامهاي بانكي ناراحت بوده و درد ميكشيدهاند، اكنون پس از گذشت 6 سال از مديريت آنان بر اين مجموعه، به جاي آنكه اين درد كاهش يابد، حادتر و حادتر هم شده است. جالبتر از همه اينكه توپ را به زمين ديگران انداخته و مدعياند عدهيي به جاي آنكه از طرح آنان در اصلاح سيستم بانكي پشتيباني كرده و با آنان همكاري كنند، به دنبال مانعتراشي و مايوس كردن دولت در اجراي اين هدف هستند!
وقتي كه وعده اصلاح سيستم بانكي پس از گذشت 6 سال از كسب قدرت و نيز رو شدن بزرگترين اختلاس تاريخ ايران مطرح شد، ظريفي گفت: حالا چرا با اين عجله؟ 6 سال صبر كرديد، دو سال ديگر هم صبر كنيد، آسمان كه به زمين نميآيد. فعلا كارهاي مهمتري وجود دارد كه بايد انجام داد. مديريت جهاني را فراموش نكنيد