در انتقاد به سختگيري در مميزيها: چرا مميزان معرفي نميشوند؟!
حسين يعقوبي كه از آبانماه سال گذشته، همچنان منتظر شنيدن خط و ربطي از مجموعه داستانش با نام «شيطان شبي سرفهكنان» است، معتقد است: در وضعيت مميزي در زمانهي ما؛ با مميزيهاي پيش از سال 76 برابري ميكند.
يعقوبي(نويسنده و مترجم) در گفتوگو با ايلنا، ضمن انتقاد به پاسخگو نبودن مسوولان ادارهي كتاب، گفت: هيچ سازماني نيست كه مسوول پاسخگويي به ارباب رجوع نداشته باشد اما ادارهي كتاب، چنين سازمانيست. هربار كه ميروم تا از سرنوشت «شيطان شبي سرفهكنان» كه يكسال است در قفسههاي اين اداره خاك ميخورد، سوالي بپرسم؛ خانمي كه پشت مانيتور نشسته؛ نام كتاب را وارد سيستم ميكند و در پاسخ ميگويد؛ «درحال بررسي!». نه يك كلام كمتر و نه يك كلام بيشتر.
وي كه تا با حال در قالب دو نامه از مدير ادارهي كتاب درخواست تسريع در كار بررسيها و اعلام نتيجهي نهايي كردهاست، ادامه داد: كتاب من نه اصلاحيهاي خورده و نه غيرقابل چاپ شناخته شده. اما اينكه يك كتاب براي بررسي به يك سال زمان يا بيشتر نياز دارد، خيلي جالب است. از طرفي اين سوال هنوز باقيست كه چرا نبايد مميزان و مسوول مميزيها معرفي شوند و امكان مذاكره با آنها وجود داشته باشد؟
اين نويسندهي طنزپرداز گفت: وضعيت مميزي تا اواخر سال 75 با سختگيري زيادي دنبال ميشد. در سال 76 كه رويكرد اين اداره در دورهي جديد مديريتياش عوض شد، كتابي منتشر شد كه با ذكر نمونه به مواردي از مميزيهاي پيشين اشاره داشت كه در برخي موارد آدم را به خنده ميانداخت.
وي اضافه كرد: از سال 76 تا سال 86 تقريبا مميزي در ايران، وضعيت مناسب و متوازني داشت و براي نويسندهاي مثل من قابل قبول بود. اما از ابتداي سال 87، سختگيريها دوباره آغاز شد و بعداز گذشت 3 سال؛ اينروزها به اوج رسيده. اين شرايط مرا به ياد دوران پيش از سال 76 مياندازد، گويا ما داريم به عقب برميگرديم.
نويسندهي كتاب الفباي تقلب، با اشاره به مميزيهاي اشتباه و پيشنهادهاي بعضا خندهدار ادارهي كتاب براي جايگزين كردن كلمات، اظهار داشت: چند روز پيش از ناشر كتابهايم شنيدم يك كتاب كه گويا 3 سال در انتظار مجوز بوده، يكي از ايرادهايش آوردن كلمهي «خوشگذراني» اعلام شده و جالب اينكه به ناشر پيشنهاد دادهاند كه بجاي آن از «شام خوردن» استفاده كنند.
يعقوبي كه مميزيهاي سختگيرانه را يكي از عوامل بياعتمادي مردم نسبت به كتابها ميداند، افزود: مردم بنابه وضعيت معيشتي و دغدغههاي ذهنيشان، بيحوصله شدهاند و ترجيح ميدهند كه بجاي متمركز شدن روي يك كتاب كه حركتي فردي و انفعاليست، فيلم بخرد و با خانواده تماشا كند. جوانترها هم ترجيح ميدهند ساعتها، وقت خود را در شبكههاي مجازي و سايتهاي سايبري صرف كنند تا جايي كه به جرات ميتوان گفت، 90 درصد قشر تحصيل كردهي ما، هنوز آثار شناخته شدهي كلاسيك را هم نخواندهاند.
وي همچنين ترجمههاي بد را عامل ديگري بر بيانگيزه شدن مردم نسبت به كتابخواني عنوان كرد و گفت: گاهي حتي ناشران سرشناس، ترجمههايي را چاپ ميكنند كه قابل فهم نيستند. دليلش اين است كه بعداز اتمام كار ترجمه توسط مترجمي كه لزوما تبحري بر ادبيات فارسي ندارد، تنها يك نفر متن ترجمه شده را با متن اصلي مقايسه ميكند و هيچ توجهي به روان و شيوا بودن متن ترجمهاي نميكند.
اين نويسنده درمورد آثار جديد خود نيز توضيح داد: اينگونه بشر، اينگونه شد» كتابي تاليفيست كه روايت تاريخ بشريت را از عصر سنگ و آتش تا قرن بيستم، به چاشني طنز مرور ميكند. در اين كتاب كه تاريخ را در قالب داستاني روايت كردهام، تصويرهايي تصويرگري شدهاند كه به كار اضافه خواهند شد. اين كتاب 400 صفحه دارد و انتشارش را به مرواريد خواهم سپرد.
وي افزود: متاسفانه اكثر روايتهاي تاريخي، بسيار خشك و بيجذابيت هستند و مخاطب نميتواند با آنها رابطه برقرار كند. به همين دليل سعي كردم با استفاده از روايتي طنزآلود، تاريخ را براي مخاطبان جذابتر كنم. البته وجههي تاريخي اين كتاب بر وجههي طنزآلودش ميچربد.
يعقوبي در مورد كتاب ديگرش گفت: «لبخند با يك مغز اضافه» كتاب ديگريست با رويكرد پژوهشي كه در آن به ساختار شناسي، فلسفه و تاريخ جوك پرداختهام. در اين كتاب از استفادهي فلاسفهي يونان باستان؛ چون ارسطو گرفته تا فرويد كه روانشناسي جوك را نوشتهاست، نمونههاي متعددي آورده شده و از 12 منبع مختلف ترجمههايي به اين كتاب افزوده شده است.