ناتو باز هم يك كشور ديگر را ويران مي كند
"ناتو" چرا کشورها را نابود میکند؟
فرارو- ام دي نالاپات*؛ چند سال پيش در مقاله اي نوشتم كه ارتش هاي ناتو همانند لشكري از بوزينه ها هستند كه اگر در فضاي بسته اي رها شوند مي توانند خسارت هاي فراواني وارد آورند ولي در پاكسازي گندگاري خود ناتوان خواهند بود.
به گزارش سرویس بین الملل فرارو به نقل از پاكستان آبزرور، اين دقيقا چيزي است كه جهان در عراق مشاهده كرده است. عليرغم بيش از يك دهه تحريم ها كه به طور مستقيم منجر به مرگ قريب به يك ميليون عراقي به دليل كمبودهاي ايجاد شده ناشي از اقدامات مصوب سازمان ملل شد، رژيم صدام حسين توانست غذا، انرژي و مسكن براي مردم عراق فراهم كند در حالي كه هشت سال پس از "آزادي" آن توسط اعضاي ناتو، اين كشور و مردم آن در وضعيتي بدتر از دوران قبل از حمله 2003 كه منجر به اعدام صدام حسين گرديد، هستند.
در مورد افغانستان نيز پس از يك دهه نبرد مدرن ترين ارتش جهان عليه يك دسته شورشي بي نظم، بيش از يك سوم كشور بار ديگر در دست طالبان است و يك پنجم از سرزمين هاي باقيمانده در انتظار سرنوشتي مشابه است. ناتو در نتيجه شكست خود در سركوب طالبان، اكنون نوميدانه دست به دامان طرح هايي براي تعامل با "طالبان ميانه رو"، عبارتي تناقض آميز كه بعيد است وجود خارجي داشته باشد، شده است.
صربستان نيز هنوز از نبرد كوتاه با ناتو بهبود نيافته و حالا ليبي به فهرست كشورهايي پيوسته كه به خاطر توجهات ناتو ويران مي شود. پر واضح اين كه مقامات عالي رتبه ارتشي در پيماني نظامي كه قرار بود در اروپا و عليه شوروي بجنگد، تمايلي به بستن مغازه خود ندارند. بنابراين آنها ناتو را از نو طراحي كرده و آن را به يك ابزار نظامي با استفاده هاي گوناگون به ويژه عليه "تهديدهاي نامتقارن" تبديل كرده اند، عبارتي كه به كشورهايي اشاره دارد كه داراي ارتش هاي متزلزل مي باشند. صدام حسين و معمر قذافي هر دو و بر خلاف دو كشور سوريه و كره شمالي، از دستورات قدرت هاي ناتو براي تسليم سلاح هاي تخريب جمعي خود متابعت كرده اند.
روشن است كه طراحان نظامي ناتو تنها در صورتي آماده اقدام عليه رقيبان هستند كه توانايي هايي نظامي متعارف خود را تا حدي كاهش داده باشند كه خطر عمده اي براي ناتو به حساب نيايند. اگر جورج بوش و توني بلر واقعا به لفاظي هاي خود در باره سلاح هاي تخريب جمعي صدام حسين اعتقاد داشتند، هرگز ارتش هاي خود را به آن راحتي به عراق گسيل نمي داشتند.
همان طور كه قبلا نيز گفته ام، سرنوشت قذافي زماني تعيين شد كه او نصيحت پسرهاي اروپا-زده خود را مبني براي خلع سلاح و سپردن بقاي رژيم خود به دست ناتو را پذيرفت. قذافي از سال 2003 برنامه سلاح هاي تخريب جمعي خود را از ميان برداشت، سرويس هاي اطلاعاتي خود را با ناتو همگون كرد و به طور كلي هر نسخه اي را كه براي او تجويز كردند پذيرفت. اگر ناتو پيماني بود كه به مقابله به مثل احترام مي گذاشت، همه اين ها بايد ناتو را بر آن مي داشت كه رويارويي قذافي با مردم ليبي را ناديده مي گرفت همان گونه كه در مورد بحرين چنين كرده و دست خاندان حاكم را در رو به راه كردن اوضاع در اين كشور آزاد گذاشته است.
در عوض، وقتي بانك هاي فرانسوي به نيكلا ساركوزي اطلاع دادند كه سرهنگ قذافي قصد دارد ذخاير هنگفت پولي ليبي را از آن بانك ها بيرون بكشد و آنها را به نهادهاي مالي در چين منتقل كند، و وقتي كه ساركوزي فهميد كه قذافي قصد دارد پول كمتري صرف ارتش فرانسه و مقدار بيشتري صرف خدمات اجتماعي كند و در نتيجه چندين قراردادي كه شركت هاي معظم فرانسوي انتظار داشتند با آنها منعقد شود حدف خواهند شد، اوضاع تغيير كرد. از ليبي بايد الگويي ساخت كه مبادا ديگر كشورهاي عربي، كه 3/1 تريليارد دلار به خاطر تقلب هاي مالي بانك ها و مؤسسات مالي كشورهاي عضو ناتو در سال 2008 متضرر شدند، فكر انتقال پول هاي خود را به كشوري ديگر در خارج از بلوك ناتو به سرشان بزند.
اين روزها، شركت هاي مستقر در كشورهاي ناتو در حفظ موقعيت انحصاري خود همانند گذشته، دچار مشكل شده اند. به ويژه آن كه شركت هاي چيني، كره اي و هندي در بازارهاي مختلف به چالش با آنها پرداخته اند. در نتيجه، آنها اكنون براي حفظ امتيازات خود به حفظ نيروي نظامي متوسل شده اند. اين امر با شفافيت قابل ستايشي در مورد عراق و ليبي نشان داده شده است. در مورد ليبي، با وجودي كه دود جنگ متوقف نشده، ولي شركت هاي نفتي مانند اي ان آي و توتال سخت مشغول تخمين دارايي هايي هستند كه مي توانند به خاطر پيروزي هاي "شوراي ملي انتقالي" منتصب ساركوزي به دست آورند.
جالب اين كه با وجودي كه شوراي ملي انتقالي مخلوق پاريس است، سازمان ملل آن را به عنوان دولت قانوني ليبي پذيرفته است. در حقيقت، به نظر مي رسد سازمان ملل قرن بيست و يكم به دوران بين سال هاي 1919 و 1939 باز گشته است. در آن دوران، جامعه ملل "اختياراتي" را به كشورهاي مقتدر اعطا كرد كه به آنها اجازه مي داد بر كشورهاي ضعيف تر حكومت كنند. در دهه گذشته، اختيارات مشابهي در مورد عراق، كوزوو و افغانستان تفويض شده است. در مورد ليبي، تصرف كشور ليبي توسط ساركوزي از طريق ايجاد شوراي ملي انتقالي به طور مشابه از سوي سازمان ملل با سرپيچي از اصول، مشروعيت يافته است.
اما امكان دارد كه حقايق موجود مطابق با ميل ناتو به پيش نرود. در مورد ليبي، در پنج ماه گذشته هشدار داده ام كه مداخله ناتو تنها منجر به جنگ داخلي و ويراني مداوم زيرساخت ها كه ليبي را به يكي از كشورهاي شكوفاتر منطقه تبديل كرده بود، مي شود. همه اينها با توجه به بروز هرج و مرج به شكل گروه هاي مسلحي كه توسط ناتو در سراسر كشور پخش شده اند، در حال حاضر در معرض خطر قرار دارند. اين طور نيست كه هرگز امكان داشته باشد كساني كه باعث چنين فجايعي هستند از سوي مجامع به اصطلاح "بين المللي" مسئول شناخته شوند. اكثر آنها اكنون قويا تحت كنترل قدرت هاي ناتو هستند.
طي ده سال گذشته، ده ها هزار نفر غيرنظامي بر اثر عمليات ناتو كشته شده اند ولي كوچك ترين اعتراضي از سوي دادگاه بين المللي و يا شوراي حقوق بشر مطرح نشده است. اين گونه سستي همانند گذشته كه در مورد جامعه ملل رخ داد، در نهايت منجر به از بين رفتن احترام نسبت به نظام سازمان ملل خواهد شد كه در نهايت به شكل سازماني در آمد كه توسط گروه كوچكي براي اهداف خود كنترل مي شد.
خواه ليبي باشد يا هر كشور ديگري، همه حق پيشبرد پويايي اجتماعي خود را به روش خود دارند. هيچ كشوري هدفي مشروع براي اقدام بين المللي نيست مگر آن كه مانند افغانستان تحت كنترل طالبان، تهديدي براي كشورهاي ديگر باشد. در مورد ليبي، سرهنگ قذافي از سال 2003 ارتش خود را از سلاح هاي تخريب جمعي پاك كرد و در "جنگ عليه ترور" به رهبري آمريكا همكاري تمام عيار داشت. سرنوشت وي به درسي براي ديگراني تبديل شده كه ممكن است وسوسه شوند مسير آشتي با ناتو به روش وي را دنبال كنند.
جاي تعجب نيست كه كشورهاي ديگر مورد نظر ناتو هيچ عجله اي براي پيروي از الگوي ليبي ندارند. ناتو به جاي آن كه رهبري را كه به طور علني دست از ستيزه برداشته بود از ميان بردارد، بهتر مي بود كه بلند همتي از خود نشان داده و نسبت به حفظ توافق هاي انجام شده با حسن نيت علاقه نشان مي داد. چنين كاري، به انگيزه اي براي سوريه و حتي كره شمالي تبديل مي شد كه راه او را در پيش بگيرند و بدين وسيله جهان به مكاني امن تر تبديل مي شد.
در حال حاضر هيچ يك از اين كشورها اعتمادي به حسن نيت قدرت هاي ناتو ندارند كه اين امر قابل درك است و بنابراين هر كدام از آنها راه خود را مي روند. اين را با نگراني هاي اقتصادي درون ناتو تركيب كنيد و خواهيد ديد كه عليرغم لبخندها و تبريك گفتن ها به مناسبت پيشروي نمايندگان ناتو به داخل طرابلس، پيش بيني هاي كلي و حتي ميان مدت براي ناتو مبهم است.
تيم بوش-چني برخلاف دوران جنگ ويتنام كه پنتاگون مواد لازم را از منابع آسيايي تأمين مي كرد، انحصار تأمين مواد مورد نياز حتي خمير دندان را به مؤسسات آمريكايي داد. نتيجه چنين سياست خودخواهانه اي، افزايش شديد در هزينه ها بود به طوري كه آمريكا به تنهايي بيش از يك تريليون دلار در جنگ با عراق و افغانستان هزينه كرد. در حقيقت، شاهد اين گونه استفاده از ماشين دولتي براي جلوگيري از رقابت توسط اتحاديه اروپا نيز بوده ايم. آمريكا و اتحاديه اروپا بايد به جاي نقض همه قوانيني كه ده ها سال خود وعظ كرده اند، به شهروندان خود اجازه دسترسي به منافع بازار جهاني را بدهند. در مورد ناتو نيز به زودي روشن خواهد شد كه در حالي كه امكان دارد بتوان يك نيروي ضعيف را با استفاده از قدرت گسترده هوايي شكست داد، ولي چنين كاري الزاما به معناي امتيازات انحصاري بر ذخاير نفتي ليبي نخواهد بود.
اگر چين يا هند شرايط بهتري را در مقايسه با شركت هاي ايتاليايي يا فرانسوي ارائه دهند، مردم ليبي اطمينان حاصل خواهند كرد كه دولت آنها طوري عمل كند كه از منافع آنها به جاي منافع ناتو حمايت كند. استفاده از قدرت نظامي براي كسب امتيازهاي بازرگاني مي بايست با پايان يافتن قرن نوزدهم محو مي گرديد. ظهور دوباره آن در عراق و ليبي نشانه نگران كننده اي است كه ناتو از تاريخ درس نگرفته است.
*معاون "گروه تحقيقات پيشرفته مانيپال" و رييس كرسي صلح در يونسكو