بزرگترين جشنواره ادبي جهان در ادينبورگ پايان يافت
ادينبورگيها ديروز با دهها هزار توريست كتابخوان شهرشان خداحافظي كردند. جشن پايان جشنواره 17روزه كتاب ادينبورگ، بزرگترين گردهمايي ادبي جهان انگليسيزبان بعد از برگزاري 757 رخداد با حضور 797 نويسند در ميدان تاريخي شارلوت و باغهاي اطراف در مركز پايتخت اسكاتلند، سالنها و كتابفروشيها در جايهجاي شهر برگزار شد.
در سه هفته گذشته (از 22 مرداد) اسكاتلنديها با توبياس وولف، جي.كي.رولينگ، كوري دكتروف، نيل گيمن، هشام متر، هاوارد ياكوبسن و صدها نويسنده ديگر رمان، داستان كوتاه و كتابهاي غيرداستاني Non fiction از نزديك ملاقات كردند.
كارگاه آموزش ادبي، جلسههاي داستانخواني، شعرخواني، پنلهاي سخنراني، پرسش و پاسخ، نمايشگاههاي معرفي و فروش كتاب و ميهمانيهاي متعدد با هدف آشنا شدن نويسندگان، كارگزارها و ناشران از سراسر جهان برگزار شد. رسانهها و روزنامهها از جمله گاردين و سايت جشنواره روزانه جدول برنامههاي روز بعد، البته آنها را كه هنوز بليتشان موجود بود، منتشر ميكردند.
مردم ادينبورگ فستيوال هنري بسياري ديدهاند. هرساله چندين جشنواره و جايزه معتبر موزيك، فيلم، كمدي و... در اين شهر برگزار ميشود. جشنواره كتاب در سال 1984 با حضور تنها 30 نويسنده برگزار شد و تا سال 97 به صورت دوسالانه ادامه يافت. در سال 2004 كه يونسكو ادينبورگ را به عنوان نخستين پايتخت كتاب جهان برگزيد، هفت سال از زماني كه جشنواره كتاب به صورت جامع و سالانه برگزار ميشد گذشته بود.
روز جمعه سخنراني توبياس وولف، نويسنده برجسته امريكايي كه با حضور ژان بروكس، اديتور بخش فيلم روزنامه گاردين برگزار شد تمام نگاهها را به خود معطوف كرد. توبياس وولف در اين سخنراني درباره آميختگي خاطره و تخيل در نوشتن و نقش و اهميت همينگوي، پدركبير داستاننويسي مدرن امريكا سخنراني كرد.
چندين مجموعه داستان و رمان/خاطره «در ارتش فرعون» از اين نويسنده بزرگ امريكايي در سالهاي اخير در ايران منتشر شده. يك چهره آشناي ديگر ما در فستيوال امسال يوديت هرمان، نويسنده آلماني بود كه آخرين مجموعه داستانش؛ «آليس» خيلي پيشتر از آنكه به انگليسي ترجمه شود در ايران تنديس بهترين داستان خارجي سال 88 را در جايزه «روزي روزگاري» دريافت كرد.
يوديت هرمان درباره مجذوب مرگ شدن به عنوان راهي براي واكنش نشان دادن به (ملال) زندگي صحبت كرد. طبق معمول مصاحبههايش اصرار داشت خواندن «آليس» به عنوان كتابي درباره مرگ از نظر او اشتباه است. اين كتاب اصالتا درباره زندگي است.
هشام متر نويسنده ليبياييالاصل با وجود اعتبار ادبياش به بركت قسمتهاي پاياني سريال سرهنگ قذافي توجه گسترده مخاطبان و خبرنگاران را تجربه كرد. استقبال از بيشتر برنامهها قابل قبول بود. با اين حال برگزاركنندگان جشنواره تاكيد كردند هدف اصليشان پر كردن سالنها و كشاندن دوربين رسانهها با ميزباني ستارگان دنياي ادبيات نيست. اين موضعگيري شايد طعنهيي به جشنواره ادبي نورسيده دوبي باشد.
بزرگترين جشنواره ادبي و كتاب جهان احتمالا بدون حضور هيچ نمايندهيي از ايران به پايان رسيد. براي شركت در جشنوارههاي سينمايي كن و جشنواره تئاتر آوينيون مديران فرهنگي مشتاقانه چمدان سفر ميبندند. شايد نمايشگاه فرانكفورت هم در تقويم كار مديران حوزه كتاب باشد. اما نه فقط نويسندگان مستقل، ناشران و حتي روزنامهنگاران اعتنايي به بزرگترين دورهمي سالانه اهل كتاب جهان در ادينبورگ ندارند بلكه مديران هم دستكم براي الگوبرداري براي جشنوارههاي ناموفق سالهاي اخيرشان علاقه و كنجكاوياي به سفر اسكاتلند نشان نميدهند.