آگاه
کد خبر: ۸۶۶۸۱

پایداری یا انشعاب؟!

سید رحیم لاری


هنوز نسخه 7+8 در اردوگاه اصولگرایی خشک نشده بود که نسخه ای دیگر در این اردوگاه نوشته شد تا آن که معلوم شود آن نسخه تنها روایت اصولگرایی نیست. نسخه جدید در اواخر تیر ماه و از سوی اعضای فراکسیون انقلاب اسلامی در مجلس و یاران سابق دولت در حال نوشتن بود که آیت الله مهدوی کنی نسبت به نگارش آن موضع گرفت و در همایش بزرگ روحانیت تهران در دانشگاه امام صادق گفت؛ «من آنها را نهي مي‌كنم، چرا كه جدا كردن صف همان چيزي است كه دشمن مي‌خواهد و خلاف مصلحت انقلاب است».

معلوم بود که این موضع چندان مقبول طبع نسخه نویسان نخواهد بود و به همین علت، حجت الاسلام و المسلمين آقا تهرانی به همراه غلامحسین الهام و صادق محصولی عازم دیدار با آیت الله شدند تا رییس دانشگاه امام صادق (ع) را متقاعد کنند که نسخه آنان و تشکیل جبهه پایداری برای انشعاب در اردوگاه نیست و به گفته آقا تهرانی؛ جبهه پایداری خواهان وحدت اصولگرایان است و سوءتفاهم هایی در این زمینه به وجود آمده که باید رفع شوند.

این که آیت الله مهدوي کنی در آن جلسه تا چه اندازه متقاعد شد، معلوم نیست اما عدم شرکت او در جلسه اعلام موجودیت جبهه پایداری تا اندازه ای نشان می داد که او چندان توجیهات آن گروه را نپذیرفته است.

علاوه بر این، حضور آيت الله مصباح یزدی در آن جلسه گواه بر این است که این نسخه و جبهه پایداری برآمده از آن به جای تکیه بر رییس دانشگاه امام صادق (ع)، تکیه بر رییس موسسه امام خمینی (ره) دارد و چندان نیازی به حمایت آيت الله مهدوي كني ندارد.

حضور چهره هایی همانند صادق محصولی، دکتر لنکرانی، دکتر زارعی، آقا تهرانی، پناهیان، روح الله حسینیان، حمید رسایی، شجونی، اسماعیل کوثری، ده نمکی، کوچک زاده، وحید یامین پور، حسین الله کرم در آن جلسه تا اندازه ای حال و هوای فکری آن جلسه و جبهه پایداری را نشان می داد. از این جمع و بیانیه ای که در جلسه آنان قرائت شد معلوم می شود که محورهای خاصی در دستور کار قرار گرفته که به طور خلاصه می توان سه محور عمده را برشمرد؛ اول محور تاکید بر 3 تیر 84 به عنوان مبنای هویت جبهه، دوم محور تقابل با اعتراضات سال 88 به عنوان تقابل با فتنه، سوم، محور تقابل با گروه درون دولت به عنوان تقابل با جریان انحرافی.

روشن است که جبهه پایداری بر اساس این سه محور خود را در تعارض جدی با دو جریان می داند؛ نخست اصلاح طلبان به طور اعم، و معترضین 88 به طور اخص، و دوم جریان درونی دولت به رهبری مشایی. در این میان، سران جبهه چندان توافقی با چهره های شاخص اصولگرایی همانند لاریجانی، قالیباف، رضایی، مطهری و دیگر اصولگرایان منتقد دولت در مجلس ندارند چرا که بنابر محور دوم معتقدند این دست از افراد در مورد محور دوم واکنش مناسبی نداشته اند و حتی با سکوت خود به آن میدان عمل دادند. این جبهه در مورد شخص احمدی نژاد چندان موضع مشخصی نگرفته و حتی دیدار صادق محصولی با احمدی نژاد گواه تمایل جبهه به او است به این امید که روزی از مشایی و گروهش فاصله گرفته و به جمع دوستان سابق بپیوندد.

گذشته از این مطالب، چند نکته در مورد ایجاد و جهت گیری این جبهه قابل طرح است. نکته نخست این است که گویا دولت احمدی نژاد همانند انتخابات دوره قبل مجلس این بار هم باعث انشقاق در اردوگاه اصولگرایان شده است. حضور قوی حامیان دولت در جبهه متحد اصولگرایان طی انتخابات دوره قبل مجلس باعث شد تا مثلث لاریجانی، قالیباف و رضایی جایی در آن برای خود نبیند و راه تشکیل جبهه ای دیگر به نام ائتلاف فراگیر اصولگرایان را در پیش بگیرد و این بار، همان حامیان سابق دولت هستند که با خروج از جبهه متحد اصولگرایان دور هم جمع شده اند و جبهه پایداری را تشکیل داده اند.

در واقع، مسئله دولت نقطه محوری اختلاف نظر در هر دو مورد است که یک بار از داخل جبهه متحد اصولگرایی و بار دیگر خارج از آن زمینه انشقاق را فراهم کرده است. با توجه به این نکته می توان دریافت که جبهه پایداری کماکان دولت نهم و دهم، به استثنای جریان مشایی، را به صورت ماهوی قبول دارد و بی توجه به اعتراضات برخی از نمایندگان مجلس نسبت به رفتار دولت است و حتی همین امر نیز باعث شده تا این جبهه خود را در تقابل با این طیف از نمایندگان بداند.

نکته دوم در مورد نقش روحانیت به عنوان یکی از اصلی ترین سرفصل های مورد تاکید اصولگرایان است. کسانی همانند حجت الاسلام آقا تهرانی اصرار دارند که با حمایت روحانیت جبهه پایداری را راه اندازی می کنند و البته حضور پر رنگ آیت الله مصباح یزدی نیز دلیل بر این مدعا است. با وجود چنین اصراری، عدم حمایت آشکار آیت الله مهدوي کنی و آیت الله یزدی به عنوان زعمای جامعتین از جبهه پایداری حداقل گواه بر این است که روحانیت به معنای سنتی چندان حامی این جبهه نیست. این امر حاکی از تغییر اساسی در مفهوم حمایت روحانیت و این اصل اساسی اصولگرایان از سوی جبهه پایداری است.

در واقع، جبهه پایداری به جای رویه سنتی اصولگرایان به تکیه بر روحانیت اهل فتوی و شریعت به روحانیت اهل کلام یا به عبارتی فلسفه و اخلاق روی آورده و به این وسیله، تغییری اساسی در مفهوم اصل حمایت روحانیت ایجاد کرده است.

زعمای جامعتین به صورت سنتی، روحانیتی را تشکیل می دهند که بیشتر از آن که اهل کلام، فلسفه و اخلاق باشند، اهل فقه و فقاهت هستند اما این دست از روحانیت چندان نقشی در پایه گذاری جبهه پایداری ندارند و به جای آن کسانی چون آيت الله مصباح یزدی دیده می شوند. این موضوع به معنای تحولی جدی در رجوع به روحانیت است و می تواند نقطه شروعی برای نقش روحانیت در تحولات سیاسی باشد که در بطن اردوگاه اصولگرایی شکل می گیرد.

از سوی دیگر، این موضوع باعث شده تا جبهه پایداری تا حدی مشابهت با گروه درونی دولت پیدا کند چرا که در این گروه نیز گذر از روحانیت اهل فقاهت دیده می شود. روشن است که بین جبهه پایداری و این گروه تفاوتهای عمده زیادی وجود دارد اما مسئله گذار از روحانیت اهل فقاهت نکته قابل توجهی است که در هر دو جریان دیده می شود و می تواند بر جریانهای سیاسی آینده تاثیر بگذارد.

نکته آخر در تقابل بین این جبهه با دو جریان اصولگرای سنتی و گروه داخل دولت است. با توجه به غیبت احتمالی و قابل توجه اصلاح طلبان در انتخابات آینده، جبهه پایداری سعی خواهد کرد تقابل خود را با این دو گروه تشدید کند تا آن که به این وسیله هویت خود را متعین سازد اما در این مسیر دو نتیجه را به بار خواهد آورد. نخست آن که گروه داخل دولت به راحتی به هدف اساسی خود مبنی بر جدا شدن از هویت دولت نهم و حتی اردوگاه اصولگرایی دست پیدا خواهد کرد؛ هدفی که این گروه بنابر ظواهر امر از هم اکنون به دنبال تقویت آن است. نتیجه دوم، بیشتر شدن اختلافات در داخل اردوگاه اصولگرایی خواهد بود و هر چند که در حال حاضر تعارفها و خوش و بش های ظاهری این امر را کمتر نشان می دهد اما علایم تداوم و تشدید آن از هم اکنون پیدا است.

به طور خلاصه می توان گفت که دست آورد این دو نتیجه به ضرر اردوگاه اصولگرایی و به نفع گروه درون دولت خواهد بود، دست آوردی که افرادی همانند آیت الله کنی از آن پرهیز دارند اما علی الظاهر جریان امور چندان در دست این آقايان نیست. بنابر این، به جد می توان پرسید مبنای پایداری این جبهه در چه جهتی پیش می رود؛ وحدت یا انشقاق؟!

آينده ي نزديك، پاسخي روشن به اين پرسش خواهد داد.
ارسال نظرات
خط داغ