هنوز معلوم نيست صاحب اين «آقا يوسف» چه كسي است؟
ماجراي شكايت ياراحمدي و پاسخهاي علي رفيعي بيشباهت به نمايشنامه مهم برتولت برشت نيست: «دايره گچي قفقازي». آنجا كه دو مادر كودكي را در ميان دايرهيي به دستور قاضي گذاشتند و قصد كردند از دو سو او را بكشند. هنوز معلوم نيست صاحب اين آقا يوسف چه كسي است. اما آيا با آمدن اين آقا يوسف به دايره گچي، معلوم شد، مادر بچه كيست؟
شكايت محمدامير ياراحمدي نمايشنامهنويس از علي رفيعي نويسنده و كارگردان فيلم «آقا يوسف» حالا پيش و بيش از آنكه در خانه سينما و خانه تئاتر پيگيري شود، در رسانهها در حال پيگيري است.
يك روز ياراحمدي با ايسنا گفتوگو ميكند و مدعي ميشود رفيعي فيلمنامه «آقا يوسف» را بدون اجازه او از نمايشنامه «شب آخر جهان» اقتباس كرده؛ روز ديگر رفيعي در گفتوگو با همين خبرگزاري پاسخ ميدهد كه «خير! من به اين آقا توصيه ميكنم حال كه بر اين باورند نمايشنامههايشان الهامبخش ديگران هستند، بنشينند بنويسند و كار كنند و تا آخر عمر نان نمايشنامهيي كه به قول خودشان در محاق سانسور قرار گرفته است، را نخورند.»
اما همه ماجرا اين نيست. موضوع به سالها پيش بازميگردد. زماني كه ياراحمدي نمايشنامه «شب آخر جهان» را نوشت. او به گفته خودش سال 86 براي همكاري در نوشتن فيلمنامهيي «چندبار» به ملاقات علي رفيعي رفت. او در همين ملاقاتها «به دليلي» قصه نمايشنامه «شب...» را براي دكتر تعريف كرد، «كامل و دقيق».
همان نمايشنامهيي كه ياراحمدي ميگويد يكبار در سال 83 و ديگربار در سال 85 به دلايل نظارتي از اجرا باز ماند. نمايشنامه به روايت ياراحمدي درباره «زن خدمتكاري بود كه سالها بدون اطلاع دخترش در خانههاي مردم كار ميكند. او به تازگي پرستاري از مردي را برعهده گرفته است كه از مدتها پيش در حال كما به سر ميبرد.» ياراحمدي ميگويد همان موقع به دليل «شرم حضور» ترجيح داد سكوت كند و نمايشنامه را در محاق باقي بگذارد.
سال 89 كه رسيد، علي رفيعي بر آن شد «آقا يوسف» را بنويسد. فيلمنامهيي كه ياراحمدي مدعي است «با اقتباس از موقعيت اصلي و نيز بخشي از طرح داستاني نمايشنامه «شب آخر جهان»» نوشته شده است. نمايشنامهنويس با اين پيشزمينه ذهني به رفيعي زنگ زد و«درباره مصادره موقعيت و طرح نمايشنامهاش به ايشان اعتراض كرد.» اما در اين بگومگوي رسانهيي علي رفيعي نويسنده و كارگردان «آقا يوسف» هم حرفهايي براي گفتن داشت.
او ديروز با ايسنا گفتوگو كرد و ادعاهاي ياراحمدي را از اساس نادرست خواند: «اظهارات اين نمايشنامهنويس صحت ندارد. » رفيعي كه معمولا از اين دعواهاي رسانهيي پرهيز ميكند، اينبار به تكتك اظهارات ياراحمدي پاسخ داد. او گفت: «ايشان مدعي است كه بارها به ملاقات من آمده است، در صورتي كه بيش از يك بار به ديدار من نيامده است. گفتوگوهايي كه مدعي است ميان ما رد و بدل شده، از اساس نادرست است. »
رفيعي ادامه داد: «ايشان ـ به گفته خودش ـ آمده بود تا درباره طرح فيلمنامهيي با من صحبت كند. ضمن همان گفتوگو بود كه او از نمايشنامهاش با من حرف زد و خلاصهيي از آن تعريف كرد. از سوي ديگر خلاصه ذكر شده توسط ايشان در آن هنگام با آنچه به عنوان خلاصه به ايسنا ارايه كرده بشدت متفاوت است.
در خلاصهيي كه اين آقا براي من تعريف كرد صحبت از پرستاري بود كه به قصد پرستاري از يك مرد ـ در حال اغما ـ به منزل او ميرود. زن پرستار، طي تلفني كه به منزل بيمار زده ميشود، كشف ميكند كه مرد در حال اغما، قبلا شكنجهگر او بوده است اما آقاي ياراحمدي اكنون شغل زن را نظافتچي معرفي ميكند.»
علي رفيعي ادامه داد كه «صرف وجود يك عنصر مشترك در دو داستان نميتوان چنين ادعايي را مطرح كرد» و افزود: «... به ايشان زنگ زدم و پرسيدم آيا نمايشنامهتان جايي ثبت شده يا به چاپ رسيده است؟ وقتي جواب منفي ايشان را شنيدم، تنها خواهش كردم در اسرع وقت اثرشان را برايم ارسال كنند كه هرگز چيزي فرستاده نشد.
بارها تماس گرفتم، اشكال فني كامپيوترش را بهانه كرد. نميدانم تا كي قرار است از يك نمايشنامه مهجور كه نه به اجرا درآمده و نه به چاپ رسيده، مستمسكي براي سردادن فريادهاي به ظاهر مظلومانه ساخت و دايم از محاق مميزي سخن راند؟»
ماجراي شكايت ياراحمدي و پاسخهاي علي رفيعي بيشباهت به نمايشنامه مهم برتولت برشت نيست: «دايره گچي قفقازي». آنجا كه دو مادر كودكي را در ميان دايرهيي به دستور قاضي گذاشتند و قصد كردند از دو سو او را بكشند. هنوز معلوم نيست صاحب اين آقا يوسف چه كسي است. اما آيا با آمدن اين آقا يوسف به دايره گچي، معلوم شد، مادر بچه كيست؟