نگاهی به عملکرد یک منتقد سینمایی
منتقدی که هیچ فیلمی را دوست ندارد!
فرارو- میگویند برای فهم دنیای یک اثر سینمایی نیاز به نقد و منتقد سینمایی است، ولی وقتی مخاطب در فهم دنیای خود منتقد و نقدهایش درمیماند، ابهام مضاعفی به وجود میآید که ره به ترکستان دارد و بماند که آتش تند و کور نقدهایش تر و خشک را هم میسوزاند.
به گزارش فرارو، مسعود فراستی معتقد است فيلمهاي ايراني در حد و اندازهاي نيستند كه با يك بار ديدن نتوان همه آن چيزي كه قرار است در نقد باشد را گفت. او خودش میگوید خيلي اوقات 10 دقيقه از يك فيلم گذشته و آن را ميبيند ولي هيچ چيز مهمي از فیلم را از دست نداده است.
روی همین حساب وقتی ماهنامه سینمایی 24 در شماره آخرش از شماری منتقد سینمایی دعوت کرد تا در جدول ارزشگذاری فیلمهای فصل شرکت کرده و از رتبه عالی تا بیارزش به ارزیابی این فیلمها بپردازند نظرات مسعود فراستی قابل پیشبینی باشد.
فراستی همچون شبان کوری که تمام گله را با یک چوب میراند، از خجالت تمام فیلمها درآمده و به شکلی عادلانه برای تمامی آنها نمرهی سیاه بیارزش لحاظ کرده است، به این معنا که فیلم تحسین شدهی صدر جدول، «جدایی نادر از سیمین» را با فیلمهای انتهای جدول از قبیل«فوتبالیها»، «پایانامه»، «اخراجیها» و...در یک ردیف قرار داده است.
مسعود فراستی یک منتقد دوآتشه است که نقد سینمایی را کاری در حد و اندازههای ساخت فیلم به حساب میآورد و چه بسا بیشتر، کمتر فیلمی هست که از گزند آتش توپخانهی او در امان مانده باشد، بیشتر از آن که صراحت لهجهاش او را به یک پدیدهی تلویزیونی بدل کرده باشد او مدیون نظرات بعید و تند و تیز خود است.
شاید یکی از جاذبههای برنامه تلویزیونی «هفت» خود فراستی باشد، منتقد پایه ثابت این برنامه که با خونسردی تحسین برانگیزی دست به جنجال میزند، او خیلی ساده و مختصر در حد گفتن « ...درنیومده»، به نقد سینمایی، حال و هوای عامیانه میبخشد، خودش گفته است: «سعي كردهام در نقدهايم هم موضع مخاطب عمومي سينماي ايران باشم.»
به نظر میرسد فراستی با همین داعیهی دفاع از حقوق مخاطب، شمشیر نقدش را از رو میبندد تا حقیقتا به یک فیلم حمله کند تا فیلم بد را رسوا کند.
خود فراستی در سایتش در گوشهای از یادداشت بلندی با عنوان «نقد، منتقد، عامل اخلال» آورده است: «منتقد راستين، اهل مماشات و مرعوب شدن، همزيستي خنثي يا مرگبار نيست. کار منتقد از جمله اين است که مستقل از جوّ غالب بر فضاي جمعي، هياهوها و تحسينها، جوايز و فروش، در جستوجو و کشف باشد و نگذارد سر خودش و تماشاگر کلاه برود و بدلي را به جاي اصلي بگيرد. فيلم بد، از هر که ميخواهد باشد، حقش «رسوا شدن» است.»
فراستی در گفتگویی با سینمای ما گفته است: «قطعا من با فيلم بد مخالفت ميكنم و به هيچ عنوان شوخي هم ندارم. فيلم بد از قبل خودش را تخريب كرده و من وظيفه دارم اين تخريب را كامل كنم. وقتي فيلمي بد ساخته شده و توهين به شعور و سليقه و زيبايي شناسي مخاطب است چرا من بايد به آن لبخند بزنم؟ بايد به شدت فيلمهاي مستهجن تخريب شوند تا شايد كمتر شاهد ساخته شدن اين گونه فيلمها در سينما باشيم.»
خرق عادتهای فراستی محدود به ارزشگذاری یکپارچه و یکدستش از تمام فیلمهای فصل نمیشود، او به طور کلی با خیلی از فیلمها مشکل دارد و همین ویژگی منحصر به فردش ثابت میکند که او انگار قرار نیست مثل مثلا منتقد جریانسازی چون «آندره بازن» موج نویی به راه اندازد. روی این حساب به نظر میرسد قصد کرده یکتنه به جنگ خود سینما برود.