انتشار ژورنال مد و لباس دانشجويي
سرانجام سخن كارشناساني كه عفاف و حجاب را مستلزم فرهنگسازي در دانشگاهها ميدانستند و به طرح تفكيك جنسيتي اعتراض داشتند به كرسي نشست. اين روزها پس از اقدام ناگهاني محمود احمدينژاد براي دستور توقف طرح تفكيك جنسيتي در دانشگاهها، راهكارهاي اجراي طرح عفاف وحجاب در كميتهاي با نام «كميته عفاف و حجاب» بررسي ميشود. علي آدمي مديركل دفتر مطالعات فرهنگي و برنامهريزي وزارتعلوم اعلام كرده است كه در جهت برنامهريزي كارشناسانه در حوزههاي مختلف عفاف و حجاب، كميته عفاف و حجاب متشكل از صاحبنظران و متخصصان تشكيل شده و با اهداف كوتاه مدت و بلند مدت براي حل معضل بدحجابي در دانشگاهها و تقويت رشد معنوي آن برنامهريزي كرده است. پيش از اين نيز كارشناسان بر اين عقيده بودند كه اگر هدف مسئولان مصر بر تفكيك جنسيتي، جلوگيري از رفتارهاي ناپسند است، جداسازي دختران و پسران راه حلي عميق به نظر نميرسد.
انتشار ژورنال مد و لباس دانشجويي
قرار است ژورنال مد و لباس دانشجويي منتشر شود، تمامي اخبار مرتبط با حوزه عفاف و حجاب از طريق خبرگزاريهاي داخلي و خارجي، روزنامهها، سايتها، مجلات و نشريههاي دانشجويي رصد شود، محصولات تصويري در خصوص وضعيت پوشش و حجاب در دانشگاهها توليد شود و پايان نامههاي دانشجويي با موضوع عفاف و حجاب مورد حمايت قرار گيرد. اقدامات ديگري هم قرار است صورت گيرد. تهيه و ارسال كتابنامه پوشش به دانشگاهها و برگزاري نمايشگاههاي طرحهاي مختلف چادر، برگزاري نشستهاي علمي، سخنرانيها، ميزگردهاي تلويزيوني، خانه عكس شامل تصاوير پوشش زنان در تمدنها و اديان مختلف هم از آن جمله است. اما آنچه در ميان تمامي اين برنامهها جلب توجه ميكند پيشنهاد ايجاد شبكه تلويزيوني ويژه فرهنگ و پوشاك ايراني از سوي وزارت علوم است.
گذشته از آن دو اقدام جدي ديگر نيز در همين راستا در دست انجام است. آيين نامه ترويج و توسعه فرهنگ عفاف در حال بررسي است و آيين نامه انضباطي پوشش دانشگاهي به ويژه در بخش خوابگاهي در حال بازنگري. اينها تنها بخشي از اقداماتي است كه وعده آن داده شده است. علي آدمي مديركل دفتر مطالعات فرهنگي و برنامهريزي وزارتعلوم گروه مطالعات زنان و خانواده دفتر مطالعات فرهنگي و برنامهريزي اجتماعي وزارت علوم با اشاره به توليد محصولات تصويري در قالب فيلم كوتاه، مستند و انيميشن با محوريت موضوع عفاف و حجاب، در خصوص وضعيت پوشش و حجاب در دانشگاهها ميگويد:«در حال حاضر وضعيت عفاف و حجاب در دانشگاهها نسبت به گذشته بهتر شده است و اميد است با برنامهريزي و سياستگذاريهاي صورت گرفته وضعيت روز به روز بهتر شود.» تهيه آييننامه پوشش، برگزاري همايش علمي بينالمللي در بحث حجاب و عفاف در سال جاري، برنامهريزي و برگزاري همايشهاي علمي درسطح ملي در دانشگاهها با همكاري گروه علمي دانشگاهها، برگزاري نمايشگاههايي چون مجموعه نمايشگاهي «حديث حسن» در راستاي اجراي اين طرح هم در فهرست برنامههاي كميته عفاف و حجاب قرار دارد.
وزارت بهداشت و اسلامي شدن دانشگاهها
مرضيه وحيد دستجردي وزير بهداشت هم اعلام كرده است كه «اين وزارتخانه با جديت اسلامي شدن دانشگاههاي علوم پزشكي را دنبال ميكند.» معاون آموزشي وزير نيز هر هفته در جلسات شوراي اسلامي شدن دانشگاهها شركت و گزارش آن را به خانم وزير ارائه ميكند. مرضيه وحيد دستجردي گفت:«وزارت بهداشت براي اسلامي شدن دانشگاههاي علوم پزشكي برنامههاي متنوع و مختلفي دارد از جمله اجراي طرح معرفت براي اعضاي هيات علمي دانشگاههاي علوم پزشكي و برگزاري اردوهاي راهيان نور براي اساتيد و دانشجويان كه با جديت و به صورت منظم در وزارت بهداشت دنبال ميشود.»
تا همين چند هفته پيش بازار اظهارنظر درباب «تفكيك جنسيتي» در دانشگاهها هر روز داغتر از ديروز ميشد. قرار بود از مهرماه امسال بسياري از دانشگاهها با در نظر داشتن رويكرد وزير علوم، كلاسهاي دختران و پسران را از هم تفكيك كنند و روساي بسياري از دانشگاهها در اين زمينه اعلام آمادگي كرده بودند. اما گروه ديگري با استناد به فرمان امام خميني (ره) كه شبانه دستور برچيدن ديوار از بين كلاسهاي دانشجويان را صادر كردند، اين طرح را«توهين به دانشجو» خوانده و خواستار انجام اقدامات فرهنگي در اين زمينه بودند. اما حتي آنهايي كه با اين طرح موافق بودند نحوه طرح كردن آن را مناسب نميدانستند. به نظر ميرسد مطرح كنندگان اين طرح كه پيش از اين با روش تفكيك جنسيتي ميخواستند زمينه عفاف و حجاب را در دانشگاهها ارتقا دهند با تشكيل كميته عفاف و حجاب و انجام اقدامات فرهنگي ارتقاي عفاف را دنبال ميكنند با اين همه هنوز انتقاداتي به اين برنامهها وجود دارد.
عفاف همه جانبه، فرهنگسازي شود
توران ولي مراد، جامعه شناس، قرآن پژوه و دبير ائتلاف اسلامي زنان در اين زمينه به تهران امروز ميگويد:«اگرچه انجام فعاليتهاي فرهنگي در اين زمينه بسيار اقدام موثري است و مورد استقبال همگان قرار دارد اما بايد در نظر داشت كه كلمه عفاف تنها تصحيح پوشش را دربرنمي گيرد.» او ميگويد:«نبايد فراموش شود كه چنين طرحهايي عموما با محوريت لباس دختران دانشجو انجام ميشود و از پسران خواسته ميشود تاموارد ظاهري را رعايت كنند. بنابراين بايد مراقب بود كه بازهم چنين نتايج سطحياي به دست نيايد. عفاف معناي گستردهاي دارد كه تنها به پوشش منحصر نميشود.»
او در تعريف عفاف ميگويد:«عفاف يعني انجام كارها متكي بر عقل باشد نه متكي برخواهشهاي نفساني. يعني انسان بتواند برخودكنترلي داشته باشد. وقتي ميخواهيم گل عفاف را در جامعه بچينيم بايد فرصت دهيم و برنامهريزي كنيم تا جوانان توانمنديهاي خود را بر پايه عقلگرايي به ظهور برسانند. اگر مفهوم عفاف را به 100 واحد تقسيم كنيم پوشش تنها يك واحد از آن را در برمي گيرد. بنابراين با نسبت دادن عفاف به پوشش در تفهيم معناي آن كوتاهي كردهايم.» ولي مراد با اشاره به اينكه عفاف برخاسته از تمامي ابعاد فردي و خانوادگي و اجتماعي دانشجوست، ميگويد:«وقتي از عفيف بودن سخن رانده ميشود بايد نگاهي همه جانبه داشت. براي مثال اگر در جامعه دروغ گفتن و تهمت زدن و آبروي مومن را بردن كاري عادي شده است بايد گفت كه آن جامعه عفيف نيست. ما نه تنها برنامهريزي جدي براي از بين بردن اين آفتها در جامعه نميبينيم بلكه ميبينيم كه بعضيها گويا در اين زمينه حريم امن دارند. حتي برخي رفتارهاي ناشايست در اين زمينه از صدا و سيما پخش ميشود. مسئولان بايد بدانند كه خود در اين زمينه يك الگو هستند. با توجه به تمامي اينها تاكيد بر حفظ پوشش به نام عفاف
كاريكاتوري از عفاف است.»
او با اشاره به اينكه دانشگاه نيز برآيندي از جامعه است، ميافزايد: «جامعه اصيل در همه ابعاد اخلاق تعالي را ميخواهد نه تنها در پوشش.»
ولي مراد با تاكيد بر اينكه مسئله پوشش نيز بسيار مهم است ميگويد: «وقتي عفاف معنا شد و در همه ابعاد در جامعه و دانشگاه پياده شد، آن وقت نگاه زنان هم به خود بر پايه مناسبات انساني شكل ميگيرد. آن وقت همه زنان براي خود حريم امن تعريف ميكنند و درمييابند اين ممنوع است كه ديگران به او نگاه جنسي داشته باشند. به اين ترتيب ديگر بدحجاب نخواهيم داشت.»