كتاب «آمريكاشناسي» حميد مولانا رونمايي شد
كتاب «آمريكاشناسي: فراز و فرود يك امپراتوري» نوشته حميد مولانا روز گذشته (سهشنبه، 21 تيرماه) در حوزه هنري رونمايي شد.
به گزارش ايسنا، احمد نيساري، مدير انتشارات اميركبير كه ناشر كتاب «آمريكاشناسي» است، در سخناني در اين نشست، بر ضرورت شناخت غرب تأكيد كرد و گفت: براي تقابل يا تعامل با غرب ضرورت دارد آن را بشناسيم و بدون شناخت نميتوانيم در مواجهه با غرب به جايي راه ببريم و كتاب «آمريكاشناسي» از اين منظر اهميت زيادي دارد. در واقع، اين اثر ميتواند نقطه عطفي در مسأله آمريكاشناسي و غرب باشد.
او در بخش ديگري از سخنانش به تشريح برنامههاي مؤسسه انتشاراتي امير كبير در انتشار آثاري درباره غرب پرداخت و در اهميت كتاب «آمريكاشناسي» حميد مولانا، گفت: اين اثر اثري مهم و علمي است كه سعي ميكند فارغ از نگاه جانبدارانه، غرب را مورد بررسي و پژوهش قرار دهد.
در ادامه اين مراسم، فؤاد ايزدي - استاد دانشكده مطالعات جهان دانشگاه تهران - با بيان اينكه بسياري از جوانان ايراني نگاهي كاريكاتوري به آمريكا دارند، عنوان كرد: جامعه ايران آنطور كه بايد، آمريكا را نميشناسد و در واقع، آمريكا را آنطور كه هست، نميشناسد. برخي از وجوه آمريكا را پررنگ و بزرگ ميكنند و برخي از وجوه آن را كوچك ميبينند؛ در حالي كه براي رسيدن به نگاهي جامع و دقيق نسبت به آمريكا بايد اين سرزمين را آنطور كه هست، ديد؛ نه بايد چنان سودازدهي آن بود و نه آنگونه متنفر.
او خاطرنشان كرد: كتاب «آمريكاشناسي» پروفسور مولانا حاصل نيم قرن زندگي و تلاش علمي ايشان در ايالات متحده است و با نگاهي علمي و دقيق، فراز و فرود آمريكا را مورد بررسي قرار داده است. در واقع، به اعتبار اينكه قريب به 50 سال را در آمريكا زندگي كرده، اثر او قابل اعتنا و تأثيرگذار است. پروفسور مولانا از چهرههاي ماندگار در ايران است و در مراكز علمي و دانشگاهي آمريكا نيز فرد تأثيرگذاري بوده است. در عين حالي كه فرصت حضور در مراسم مهم سياسي را در آمريكا داشته، از اين مسأله پرهيز كرده است كه اين ناشي از استقلال فكري و علمي اين استاد ايراني است و همه اين مسائل يادشده، اهميت كتاب «آمريكاشناسي» را بيشتر ميكند.
در ادامه اين مراسم، حميد مولانا در سخناني درباره روشي كه در شناخت فرهنگ آمريكا و تأليف كتاب «آمريكاشناسي» پيش گرفته است، به ارائه توضيحاتي پرداخت و متذكر شد: ما نميخواهيم در شناخت آمريكا، داستاني را كه در حوزه شرقشناسي توسط غربيها رخ داد، تكرار كنيم. غربيها در دويست و چند سال اخير بارها و به طور مدام و مستمر، شرق را مورد مطالعه و تحقيق قرار دادند. مستشرقان از طريق ارتباط با هنرمندان، استادان و دولتمردان كشورهاي شرقي به كاوش و بررسي و مطالعه در حوزه فرهنگ و تمدن شرق پرداختند. آنها در عين حالي كه سعي كردند به حوزهها و وجوه مختلف تمدن شرق بپردازند، همواره پديدههاي شرقي را از ديدگاههاي ارزشهاي غربي و جهانبيني خودشان مورد بررسي قرار دادهاند و اين از جمله نواقص شرقشناسي بوده است.
او افزود: از سويي، مطالعات دانشمندان، محققان و پژوهشگران غربي به نوعي در خدمت رفتارهاي سلطهجويانهي سياستمداران و دولتمردان آنها بوده است و طي سالهاي اخير، كتابهاي متعددي در غرب منتشر شده است كه اين رفتار مستشرقان و سياستمداران را مورد نقد قرار داده كه از جمله اين كتابها ميتوان به اثر پروفسور ادوارد سعيد اشاره كرد. البته هنوز اين رويكرد در غرب متداول است و ما در تعريف كتاب «آمريكاشناسي» و بررسي غرب اصلا خوش نداشتيم اشتباهات غرب را تكرار كنيم.
مولانا يادآور شد: از سويي، بسياري از مستشرقاني كه درباره شرق نوشتهاند، براي مدت زيادي در سرزمينهاي شرقي از جمله ايران نبودهاند. در واقع، غير از ادوارد براون و يكي دو مستشرق ديگر، كمتر پيش آمده كه متسشرقان براي مدت طولاني در ايران باشند و در دانشگاههاي ما به تحقيق و پژوهش پرداخته باشند؛ بلكه همواره دور از ايران و بر اساس آموزههاي دانشگاههاي غربي، به بررسي و مطالعهي شرق و ايران پرداختهاند؛ در حاليكه من نيم قرن را در آمريكا زندگي كردهام و سعي كردهام با روشي علمي و دقيق، اين سرزمين را مورد بررسي قرار دهم. در واقع، كتاب «آمريكاشناسي» به تمام موضوعاتي كه درباره ايالات متحده است، نميپردازد؛ بلكه دريچهاي گشوده رو به اين سرزمين است و در اين اثر سعي شده است با ارزشهاي آمريكايي، فرهنگ و تمدن اين سرزمين مورد بررسي و تحليل انتقادي قرار گيرد و به نظرم، «آمريكاشناسي» نقطه عطفي در زمينه مطالعات غربشناسي و آمريكاشناسي خواهد بود.
او در پايان تأكيد كرد: عليرغم اينكه ايالات متحده ديگر آن اعتبار و اهميت سالهاي دهه 50 تا 70 ميلادي قرن بيستم را ندارد؛ اما همچنان به عنوان يك ابرقدرت مطرح است و هنوز اقتصاد اول دنياست. آمريكا در تاريخش همواره در كارهاي ديگران دخالت كرده است و اين رفتار مداخلهجويانه را همچنان دارد. سعي كردم كه زبان كتاب براي دانشجويان، جوانان و عموم مردم ساده باشد و در عين حال در چارچوبهاي علمي و حرفهيي، اثر را تأليف كردم.
در پايان اين مراسم، محسن مؤمني، رييس حوزه هنري، گفت: آقاي خاموشي (رييس سازمان تبليغات اسلامي) به دليل همزماني نشست شوراي عالي انقلاب فرهنگي، از عدم حضور در اين مراسم عذرخواهي كرد.
او در سخناني درباره كتاب «آمريكاشناسي» متذكر شد: پروژه شكست ايالات متحده آمريكا كه با شكست در ويتنام آغاز ميشود، با پيروزي انقلاب اسلامي سرعت چشمگيري پيدا ميكند و ميتوان به روزي اميدوار بود كه ديگر ابرقدرتي به نام آمريكا وجود ندارد و آمريكا كشوري مانند كشورهاي ديگر و ديگر قطبهاي اقتصادي، صنعتي خواهد بود.
مؤمني در بخشي از سخنانش با انتقاد شديد از روشنفكران ايراني، خواست با پذيرش ضعف و شكست ايالات متحده، ديگر غافلگير نشوند و فكر نكنند كه همچنان آمريكا حرف آخر در دنيا را ميزند.