سينماي مستند، بن مايه سينماي داستاني است
اولين نشست تخصصي «بررسي زيرساختهاي سينماي ايران» به همت مركز تحقيقات استراتژيك، معاونت پژوهشهاي فرهنگي و اجتماعي مجمع تشخيص مصلحت نظام و با همكاري خانه سينما برگزار شد.
به گزارش خبرنگار بخش سينمايي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، در ابتداي اين نشست كه صبح امروز ـ 20 تير ماه در سالن «آفتاب» مركز تحقيقات استراتژيك مجمع تشخيص مصحلت نظام برگزارشد، سيدرضا صالحي معاون پژوهشهاي فرهنگي و اجتماعي، مجمع تشخيص مصلحت نظام با ارائه توضيحاتي از فعاليتهاي اين مركز ادامه داد: اين نشستها تنها تئوريك و روشنفكري نيست. در حوزه هنر ضعف جدي در اين مركز داريم و در حالي كه در سال حدود 100 توليد از اين معاونت خارج ميشود، اما در حوزه هنر اين ضعف وجود دارد.
وي ابراز عقيده كرد: متاسفانه اصحاب سياست درك روشني از سينما ندارند و هدف ما بازتوليد ذهني مسئله در ذهن سياستگذاران كلي كشور است.
در ادامه سيد محسن هاشمي ـ مشاور اجرايي خانه سينما ـ كه مديريت جلسه را بر عهده داشت به ذكر تاريخچهاي از پيدايش سينما در ايران پرداخت و مباحث مطرح شده در جلسه را در حول سه محور اعلام كرد.
منوچهر محمدي ـ تهيهكننده سينما ـ دربارهي ضرورت داشتن سينما در جامعه امروزي،گفت: اگر فرهنگ را به معناي عام كلمه از زير ساختهاي جامعه بدانيم، در دنيا معاصر امروز سينما يكي از ساختارهاي تمدني محسوب ميشود.
وي با اعتقاد بر اينكه؛ فهم مديران فرهنگي به نسبت فرهنگ غني اصيل ايراني بسيار پايين بوده است، تصريح كرد: به جاي اينكه يك مدير خودش را وقف فرهنگ كشور بكند، آمده و به كاهش سطح فرهنگي كشور كمك كرده است و كار را به جايي رساندهاند كه اعمالشان قابل دفاع نيست و رفتار سليقهاي صورت ميگيرد.
محمدي با بيان اينكه دنياي امروز تنها با تصوير كار دارد اظهار كرد: دنيا بر اساس تصوير قضاوت ميكند و آيا تصويري كه امروز از جامعه ما بيرون ميآيد قابل تقدير است؟!
تهيهكننده «طلا و مس» با اشاره به حضور وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در برنامه گذشته «هفت» گفت: براي اولين بار ديدم كه يك مدير فرهنگي از اينكه بخشي از سينما از وزارت ارشاد جدا ميشود، به عنوان اتفاق فرخندهاي ياد ميكند. به اين دليل كه ميخواهند دوران باقي مانده از مديريتشان را بدون دردسر سپري كنند و متاسفانه اين موارد باعث ميشود كه مديران حوزه فرهنگي را تنزل دهند.
وي با بيان اينكه هنرمندان ميتوانند فضاي بسط و گسترش فرهنگي را ايجاد كنند خاطر نشان كرد: متاسفانه ما داريم روز به روز هنرمندان را محدود ميكنيم و اميدوارم روزي برسد، اين شرايط در دادگاه صالحهاي بررسي شود.
به گزارش ايسنا، محمد مهدي عسگرپور ـ مدير عامل سينما ـ در ادامه اين نشست با بيان اينكه خلاء اين بحثهاي نظري در حوزه فرهنگ و هنر مشاهده ميشود،گفت: اگر ميخواهيم دربارهي زيرساختهاي حوزه فرهنگ و هنر صحبت كنيم، اشتباه است كه تنها به امروز بپردازيم.
وي هنرهاي تصويري و سينما را محصول هنرهاي جديدي دانست كه بر اثر رنسانس به وجود آمده و اظهار كرد: اينها از محصولات مدنيت هستند. سينما در معادلات اجتماعي به دو قالب تقسيم ميشود، جوامعي كه قالب صنعتي پيدا كرده و ساير كشورها.
اين كارگردان با بيان اينكه اساسا نگاه استراتژيك در حوزه فرهنگ و هنر وجود ندارد، ادامه داد: كشورهايي كه اين نگاه را به سينما دارند زير ساختها، امنيت شغلي و ايجاد چرخه طبيعي ، توليد و نمايش را جدي ميگيرند. متاسفانه ما در حوزه قوانين دستمان خالي است و در هيچ جاي دنيا اينقدر كه در سينماي ما دولت دخالت دارد، چنين چيزي نيست.
عسگرپور در سخنانش به فقدان نگاه استراتژيك به سينما و فرهنگ در ايران و عدم وجود زير ساختهاي حقوقي در سينماي ايران اشاره كرد.
به گزارش ايسنا،فرشته طائرپور ـ تهيه كننده سينما ـ كه در پنل دوم اين نشست كه به حوزه توليد اختصاص داشت، سخن ميگفت با بيان اينكه امروزه بيشتر از هر چيزي با فقدان مصلحتجويي و مصلحتانديشي مواجه هستيم، ابراز عقيده كرد:در هيچ دورهاي به اندازهي شش سال اخير، با مديريت دولتي فاصله نگرفتهايم،بهخصوص در دو سال اخير كه دچار تعارض شدهايم.
وي با بيان اينكه مواردي كه از سوي سينماگران مطرح ميشود و براساس دلسوزي است اظهار كرد: مديريت دولتي چيزهايي در سينما ممنوع كرده كه به خودي خود قرار نيست تاثير منفي بر خانوادهها بگذارد و اين باعث شده خانوادهها به سمت ماهوارهها سوق پيدا كنند.
اين تهيه كننده ادامه داد: يكي از بزرگترين معضلات ما در حوزه توليد اين است كه سخت گيريها زياد است به خصوص براي كساني كه كارشان را بلد هستند و ببينيد در سالهاي اخير براي كساني كه قرار است مولد كارهاي فرهنگي باشند چه اتفاقاتي افتاده است.
طائرپور ادامه داد: متاسفانه كساني درباره هنر در حال تصميم گرفتن هستند كه فكر نميكنند بهترين كارشان بايد بسترسازي براي توليد آثار خوب بود و طوري رفتار كردند كه شرايط براي توليد آثار سطحي، ضعيف و كمدي سخيف هموار شده است.
اين تهيهكننده با بيان اينكه سينماي ما به يمن حضور آدمهاي عاشق به حياتش ادامه ميدهد، گفت: اگر اينها كنار روند، نظام ما نميتواند به كنار رفتن اين افراد افتخار كند.
وي با اظهار تاسف از وضعيت سينماي كودك و نوجوان گفت: متاسفانه ما طي اين سالها، چهار نسل از كودكان 4 تا 7 ساله را از دست داديم و نيازشان را با ماهواره پوشش داديم.
در ادامه، رخشان بني اعتماد ـ كارگردان سينماي ايران ـ يكي از آفتهاي سينما را جابجايي پي در پي مديران در سينما عنوان كرد و گفت: اين مسئله ما را در موقعيتي قرار داده تا مدام پاسخگو باشيم و بخواهيم ديدگاههايمان را توضيح دهيم و هميشه درگير اين موضوع بودهايم و متاسفانه نگاه مديريتي در جامعه ما نگاه كنترلي است و اين كشمكشي كه دائما درگير آن هستيم، درنتيجه همين مشكل است.
وي ادامه داد: سيستم كنترلي كه ميخواهد در فرهنگ و سينما حاكم باشد، غافل از انقلابي است كه در حوزه تكنولوژي سينما اتفاق افتاده و ما هنوز در حال بحث بر سر يك قانون مشخص هستيم، اينكه توليد يك اثر فرهنگي نياز به مجوز ندارد و هنگام نمايش بايد مجوز صادر شود.
اين كارگردان خاطر نشان كرد: در زمان فعلي ابزار سينما به شكلي درآمده كه آن كنترل ديگر معني ندارد و هميشه با ديوار كشيدن و مانع شدن ميخواهيم از ورود يك موقعيت اجتناب ناپذير كه دنيا درگير آن است جلوگيري كنيم. در حالي كه كشورهاي ديگر با تقويت سرمايههاي بومي و مليشان در مقابله با تهاجم فرهنگي مسلح شدهاند، اما ما همچنان به دنبال ديواركشيدن هستيم.
كارگردان «زير پوست شهر»؛ سينما را منشور چند وجهي خواند كه بازتاب شرايط اجتماعي است و ادامه داد: نگاه به مقوله فرهنگي از عهده سياست گذاران فرهنگي ما بر نميآيد و كم دانشي سطح نازلي را از لودگي در توليدات تلويزيوني و سينمايي به وجود آورده است.
ناصر صفاريان ـ مستندساز ـ هم با اشاره به حوزه تخصصياش گفت: سينماي مستند بن مايه سينماي داستاني است و نخستين تصاوير سينما از كارهاي مستند ثبت شده است. اما امروز متاسفانه در تلويزيون آثاري به اسم مستند پخش ميشود كه برنامه و گزارش است و به جرات ميتوان گفت در سي سال بعد از انقلاب حتي سي فيلم مستند توليد شده در تلويزيون وجود ندارد.
وي ادامه داد: درهاي تلويزيون به روي مستندسازان خارج از صدا و سيما بسته است و اين در حالي است كه مردم از آثار مستند شبكههاي ماهوارهاي كه اخيرا پخش آنها زياد شده است استقبال ميكنند و اگر كارهاي مناسبي از تلويزيون پخش شود مخاطب خواهد داشت.
صفاريان تاكيد كرد: عملا سينماي مستند ايران متكي به خود افراد است كه با هزينههاي شخصي خودشان فيلم ميسازند و جايي براي نشان دادن آثارشان نيست.
اين مستندساز با اشاره به اختصاص سينما «سپيده» به نمايش آثار مستند گفت: وقتي اين روند را مرور ميكنيم ميبينيم كه اين فرصت هم از دست رفته است. اين سالن از سوي مركز گسترش سينماي مستند و تجربي از حوزه هنري با پرداخت بهاي كامل صندليها اجاره شده است، اما بعضي از روزها حتي يك مراجعه كننده هم ندارد، چرا كه فيلمهايي انتخاب ميشوند كه هيچ جذابيتي ندارند.
وي ادامه داد: در كنار آن نمايشها، انجمن مستندسازان به صورت هفتگي آثار منتخب مستند را پخش ميكنند كه با ازدحام زيادي از جمعيت مواجه است كه اين نشان ميدهد مخاطب وجود دارد اما به دليل مديريت نادرست اين ارتباط برقرار نميشود.
اين مستندساز همچنين از سخت بودن امكان توليد اجتماعي در حوزه مستند گلايه كرد.
در پنل سوم اين نشست كه به حوزه نمايش، چشم اندازها و چالشها اختصاص داشت، اميرحسين علم الهدي با ارائه آماري از وضعيت تاريخچهاي حوزه نمايش، مقايسهاي با وضعيت امروز داشت.
عسگرپور در بخش ديگري از اين نشست با بيان اينكه رفتاري كه در اين سالها با سينما ميشود مطلقا در شان ايران نيست، اظهار كرد: درباره چيزهايي كه امروز وجود دارد تا بيست سال آينده ميتوان طنزهاي سياسي خوبي ساخت و خوراك خوبي فراهم شده است.
در بخشهاي ديگري نيز فرشته طائرپور به تشكيل سازمان سينمايي اشاره و آنرا غيرمفيد خواند و رخشان بنياعتماد هم تجربه كردن مكرر سياستگذاران و عدم پاسخگويي آنها را براي فيلمسازان زيانآور دانست.