نقد لس آنجلس تايمز به سخنان اوباما:
آمریکا در موج تغييرات فراگير در دنياي عرب يك عامل دست دوم بوده است
فرارو- سرویس بین الملل؛ ممكن است كه ايالات متحده تنها ابرقدرت باقي مانده در جهان باشد ولي در موج تغييرات فراگير در دنياي عرب يك عامل دست دوم بوده است.
در تونس اگر نقش فيس بوك و توييتر را حساب نكنيم بدون كمك آمريكا انقلاب برگزار شد. در مصر، رييس جمهور آمريكا باراك اوباما با قطع حمايت از رژيم حسني مبارك خروج وي را از قدرت سرعت بخشيد ولي انقلاب ما بود بلكه انقلاب مردم مصر بود.
در سوريه با وجود تشديد تحريم هاي مالي آمريكا، رژيم سركوبگر به سوي تظاهركنندگان تيراندازي مي كند. در بحرين، پادشاهي محافظه كار با پشتيباني عربستان سعودي گروه هاي مخالف را سركوب كرده و از تلاش هاي آمريكا براي ميانجيگري جلوگيري به عمل آورده است.
در ليبي، ايالات متحده بخشي از پيماني است كه سعي دارد معمر قدافي را سرنگون كند ولي هنوز موفقيتي به دست نيامده است. و در مناقشه بين اسراييل و فلسطيني ها - كه ديپلماسي آمريكا به طور سنتي بر اين مسئله در منطقه تمركز دارد - اوباما در پيش بردن مذاكرات به طور مشهودي ناموفق بوده است.
سخنراني اوباما در روز پنجشنبه گذشته تلاشي براي شروع يك چهارچوب منطقي تر براي دخالت آمريكا در خاورميانه و شمال آفريقا بود. هدف وي تنها اين نبود كه مفهوم و كارآيي بيشتري به اقدامات دولت آمريكا ببخشد بلكه سعي داشت از بروز فجايع بالقوه و قريب الوقوع جلوگيري به عمل آورد.
بسياري از سخنان اوباما در باره اميد بود. او گفت "بعد از ده ها سال پذيرفتن جهان به گونه اي كه هست ... اكنون فرصتي داريم تا جهان را به آن صورت كه بايد باشد دنبال كنيم."
ولي بخشي از انگيزه هاي وي نيز ترس بود. در ذهن رييس جمهور و دستيارانش، سناريوهاي ناخوشايند و متعددي وجود دارد كه مي توانند هيجان هاي اين بهار را از بين ببرند.
دموکراسی در مصر و تونس كه هنوز ناتمام هستند در صورت بروز ركود اقتصادي مي توانند متوقف شوند. رهبران نظامي مصر مي توانند به اين تصميم برسند كه حكومت استدادي بهتر از بي نظمي مردم سالاري است. استبدادهاي موجود در سوريه و خليج فارس مي توانند موفق به سركوب جنبش هاي مخالف شوند و به رژيم هاي ديگر بياموزند كه سركوب كارساز است.
بخش اول پيام اوباما تلاشي بود تا به دموكرات ها در دنياي عرب اطمينان دهد كه پشتيباني آمريكا پايدارتر از گذشته است. او گفت "حمايت ما از اين اصول يك علاقه درجه دوم نيست. سياست ايالات متحده اين خواهد بود كه اصلاحات را در سراسر خاورميانه ترويج دهد و از انتقال به مردم سالاري حمايت كند."
ولي اوباما همچنين قول داد كه تلاش هاي خود را كه تا كنون بي ثمر بوده تجديد كند، مذاكرات صلح بين اسراييل و فلسطيني ها را از سر بگيرد - تلاشي كه از نظر او در حال حاضر و به خاطر تحولات مصر و ديگر كشورها ، حتي از فوريت بيشتري برخوردار است.
زيرا هر چه كشورهاي بيشتري در دنياي عرب به مردم سالاري روي مي آورند، هيچ تضميني وجود ندارد كه رژيم هاي در حال ظهور از اهداف آمريكا حمايت كنند - به ويژه آن كه صلح با كشوري يهودي تحت رهبري آشتي ناپذير بنيامين نتانياهو باشد. برعكس، مقامات آمريكا از آن وحشت دارند كه براي نسل بعدي سياستمداران عرب اتخاذ خط مشي تندتر در مورد مسئله حقوق فلسطين به عنوان روشي براي تقويت موقعيت خود ساده و اغوا كننده باشد.
محمود عباس رهبر تشكيلات خودمختار فلسطيني مي گويد كه از مجمع عمومي سازمان ملل خواهد ساخت تا در سپتامبر آينده وجود يك كشور فلسطيني را به رسميت بشناسد، اقدامي كه هم اسراييل و هم آمريكا با آن مخالف است. اگر عباس اين كار را بكند، تمامي رژيم هاي عربي اعم از مردم سالار و غير مردم سالار قطعا از وي حمايت خواهند كرد. نتيجه آن رويارويي بين ايالات متحده و دوستان جديد عرب آن به سبك قديم خواهد بود.
پيشرفت در گفت و گوهاي صلح يا حداقل نشانه اي از تلاش آمريكا براي پيشبرد آن تنها موجب تقويت مجدد نقش آمريكا نخواهد شد. اين امر همچنين مي تواند به متوقف كردن حركت تندي كمك كند كه امكان دارد حتي به يك جنگ ديگر بين اعراب و اسراييل بيانجامد.
اوباما در پيشنهاد خود براي گفت و گوهاي جديد بين اسراييل و فلسطين سعي كرد با مشت زدن به هر دو طرف منصف باشد. او گفت كه يك راه حل صلح بايد بر اساس مرزهاي 1967 اسراييل و همراه با تغييرات از طريق مذاكره باشد، اصلي كه نتانياهو از شنيدن آن نفرت دارد هر چند كه اين اصل سياست غير رسمي آمريكا طي چندين سال بوده است. اوباما گفت كه لازم است فلسطيني ها بسيج خود براي شناسايي در سازمان ملل را كنار بگذارند و حق اسراييل را براي موجوديت با صراحت بيشتري بپذيرند، نكته اي كه موحب گله مندي عباس شد.
او همچنين راهي به سوي پيش را پيشنهاد كرد و گفت كه مذاكرات با تمركز بر مسائلي مانند اقدامات مرزي و امنيتي آغاز شود، بحث بر سر مسائلي كه در گذشته مانع از پيشرفت شده مانند آينده بيت المقدس و حق مردم فلسطين به بازپس گرفتن املاك خود كه خانواده هايشان در زمان تشكيل دولت اسراييل از دست داده اند، به تعويق افتد.
رييس جمهور به طور غيرمعمولي به نتانياهو هشدار داد و گفت "وضعيت موجود ناپايدار است ... تأخيرهاي بي پايان موجب از بين رفتن صورت مسئله نمي شود."
البته پرسش اكنون اين است كه اوباما چگونه ادامه خواهد داد. نه تنها اين كه مذاكرات اسراييل-فلسطين به حالت تعليق در آمده بلكه ايالات متحده حتي يك مذاكره كننده اصلي ندارد زيرا جورج ميچل كه سياستمداري صبور ولي ناموفق بود اكنون استعفا داده است. سال انتخابات رياست جمهوري زمان ناميموني براي هر رييس جمهوري است كه بخواهد ابتكار صلح در خاورميانه به راه اندازد به ويژه آن كه نامزدهاي جمهوريخواهان از هم اكنون سيل اتهامات را به سوي اوباما سرازير كرده و به قول ميت رومني (نامزد جمهوريخواه) ، "اسراييل را به زير اتوبوس انداخته است."
بنابراين هشدارهاي اوباما در باره وجود راهي پر فراز و نشيت در پيش روي درست بود. او گفت "هيچ راه مستقيمي به سوي پيشرفت وجود ندارد و سختي هميشه با فصلي از اميد همراه است. ما بايد متواضعانه به راه خود ادامه دهيم."