آگاه
کد خبر: ۷۷۸۹

رد صلاحیت ها ، آزمون اعتبار

دکتر حسن توانا


حجت الاسلام و المسلمین سید محمد خاتمی اخیرا در واکنش به رد صلاحیت گسترده اصلاح طلبان از سوی هیئت های اجرایی گفت: «آن‌چه در هيات‌هاي اجرايي اتفاق افتاده يك فاجعه است.»

هیئت های اجرایی از میان 825 کاندیدای اصلاح طلب صلاحیت 485 نفر را رد کردند. هر چند که حدود نیمی از کاندیداهای اصلاح طلبان تایید صلاحیت شده اند، اما گفته می شود در میان این 348 نفر باقیمانده ، تنها 84 نفر امکان جدی راهیابی به مجلس را دارند. در این بین، رد صلاحیت اکثر کاندیداهای اصلاح طلبان در حوزه انتخابیه تهران نیز قابل توجه است.

واکنش سید محمد خاتمی و دیگر صاحب نظران اصلاح طلب حاکی از نگرانی عمیق آنان از روند تایید صلاحیت کاندیداها است، نگرانی ای که از چند ماه پیش زمزمه های آن به گوش می رسید. آنچه که آنان انتظارش را نداشتند رد گسترده صلاحیت ها از سوی هیئت های اجرایی بود. ترس از رد صلاحیت از سوی هیئت های نظارت شورای نگهبان آن قدر بود که نمی گذاشت نگاهها به وزارت کشور و هیئت ها اجرایی آن معطوف شود.

گویا هیئت های اجرایی گوی سبقت را ربوده و پیشاپیش تکلیف اصلاح طلبان را معلوم کرده اند. نگرانی ها از عملکرد هیئت های اجرایی در حدی است که علی لاریجانی، در این باره گفت: « بنده هم بر حسب وظیفه ملی خود تماسهایی با مسئولین هیاتهای نظارت و شورای نگهبان برقرار کردم تا حقوق افراد ضایع نشود.»

اکنون چشمها به نتیجه نظر هیئت های نظارت دوخته شده است. آیا می توان از آنان خبرهایی غیر منتظره توقع داشت یا نه؟ به نظر می رسد که شورای نگهبان امکان گزینش دو روش را دارد.

الف- آنچه هیئت های اجرایی کرده اند در حکم عملیات پیش قراولان بود و هیئت های نظارت کار آنان راتایید و تثبیت خواهند کرد. این روش بنابه احتمال وجود دیدگاه نزدیک بین دو هیئت ،قابل توجه است. در واقع، خط مشی واحد ، تلقی واحدی را نیز می طلبد و به این علت، نباید از هیئت های نظارت نتیجه ای متفاوت را انتظار داشت. بنابر این، رد صلاحیت ها از سوی هیئت های اجرایی که سقف رد صلاحیت ها را نشان داده، از سوی هیئت های نظارت نیز تایید خواهد شد.

از گفته های برخی چون آقای رازینی، رييس هيئت نظارت بر انتخابات مجلس در تهران، و حيات عباسعلي كدخدايي، سخنگوي شوراي نگهبان، چنین احتمالی برآورد می شود و حتی احتمال رد صلاحیت بیشتری از اصلاح طلبان نیز می رود.

ب- رد صلاحیت هیئت های اجرایی همانند پیشروی موجی باشد که تا نهایت توانش به جلو می آید و با تجدید نظر هیت های نظارت، این موج پس روی خواهدکرد. به عبارت دیگر، هیئت های اجرایی حد اکثر توان خود را در رد صلاحیت ها به کار برده اند و اکنون شورای نگهبان برای رفع تضییع حقوق برخی از کاندیداها صلاحیت آنان را تایید کرده و در مقابل عملکرد هیئت های اجرایی، کف رد صلاحیت ها را تعیین خواهد کرد.

هر چند که جنبه دوم بعید به نظر می رسد، اما به دلایلی محتمل است.

نخست شعاری است که از سوی مقام معظم رهبری برای امسال تعیین شده است. شورای نگهبان می تواند با تجدید نظر در رد صلاحیت ها و دادن فرصت به جناحهای رقیب، التزام به شعار اتحاد ملی و انسجام اسلامی را به روشنی در عمل خود اثبات کند.

دلیل دوم آن که شورای نگهبان با تجدید نظر در رد صلاحیت ها تصور به وجود آمده از خود به عنوان مانع جریان اصلاحات را تصحیح کرده و علاوه بر این از فشار تبلیغات خارجی بر نظام جمهوری اسلامی بکاهد.

دلیل سوم آن که شورای نگهبان می تواند با تعدیل عملکرد هیئت های اجرایی از برخی افراط گریهای به وجود آمده جلوگیری کند. شورای نگهبان با این روش ، تعادل را در هماهنگی جناحهای نظام به وجود آورده و به این وسیله به بالا رفتن کار آمدی نظام کمک خواهد کرد. این همان نکته ای است که آقای علی لاریجانی در مورد آن گفت: « رعایت قانون و صیانت از حقوق افراد در شرایط فعلی عامل وحدت همه نیروها می تواند باشد.»

این مسئله که شورای نگهبان به کدام یک از این دو روش عمل خواهد کرد به زودی معلوم خواهد شد، اما این نکته روشن است که، شورای نگهبان اکنون بیش از هر موقعی در آزمون سرنوشت سازی قرار گرفته و نتیجه آن هر چه باشد در جایگاه آینده آن تاثیرگذار خواهد بود.

ارسال نظرات
خط داغ