طلسمهای ميليونی با مغز كلاغ و استخوان سگ
محققان ما وقتي براي تحقيق در اين زمينه به فالگيرها مراجعه كردند قيمتهاي عجيبي به دست آوردند مثلا ميانگين قيمت فال قهوه از ششهزار تا 50هزارتومان است و اگر مشتري بخواهد فالش را با پيك موتوري دريافت كند اين رقم به 70 هزار تومان ميرسد. دعانويسي و رمالي 50هزار تومان هزينه دارد و طلسم بين 55هزار تا سهميليون تومان براي هر مشتري آب ميخورد
بعد از اينكه در خبرها آمد كه تعدادي جنگير و رمال معروف در تهران و شهرستانها دستگير شده اند دوباره اين بحث ها بين رسانه ها و مردم داغ شد.حالا جامعهشناسان و رفتار شناسان درباره علل گرايش ايرانيها به رمالي و فال بيني صحبت ميكنند و هشداريهاي زيادي هم به مردم مي دهند كه در دام فريبكاريهاي اين افراد نيفتند. در اين بين دكتر مجيد ابهري، روانشناس و متخصص علوم رفتاري ميگويد، پژوهشي به مديريت او در مركز مطالعات استراتژيك آريا انجام شده است كه نتايج اين پژوهش مي تواند حاوي هشدارهاي زيادي براي مردم باشد.او معتقد است در ايران به جاي اينكه افراد كم سواد و پايين دستي در دام فريبكارانه رمالان و دعانويسان بيفتند اين قشر فرهيخته و باسواد هستند كه از اين افراد براي حل مشكلاتشان كمك مي گيرند.
فكر مي كنيد چرا گرايش به گرفتن فال و دعا در بين عامه مردم بيشتر شده است؟
اين موضوع دو علت دارد. يكي علت تاريخي آن است. يعني اينكه از 800سال پيش تا كنون كه نظامي گنجوي در شرفنامه گفت«چوعادل شود مرد چارهسگال" به بي چارگي در گريزد به فال» مردم ما هر موقع در بين مشكلاتي گير ميافتند و بي چارگي بر آنها حاكم ميشود ترجيح مي دهند به جاي حل مشكل از طريق علمي و عالمانه و نيز توسل بهخداوند متعال و ائمه اطهار و معصومين(ع) متاسفانه حل مشكل را از روشهاي خرافي مثل فالگيري، كفبيني، ناف بيني، طلسم و... دنبال ميكنند. علت ديگر كه اسفناك تر و دردناكتر است علت باور عوام مردم به علوم فرادرماني است. واقعيت اين است كه ما رفتارشناسها فكر مي كرديم كه با به وجود آمدن علوم جديد و گسترش فهم عمومي (حداقل در قشر فرهيخته تر) ديگر مردم در دام فال بين ها و كف بين ها نيفتند اما در كمال تعجب تحقيقات اخير ما نشان مي دهد كه بيشترين اغفال شده ها از قشر فرهيخته و از روش هايي مانند فال گيري اينترنتي و... بوده است كه اين موضوع نشان مي دهد كلاهبرداران براي به تور انداختن نسل فرهيخته هم برنامه دارند و همين علت ما را به چالش وا داشت كه مطالعه كنيم تا ببنيم چه اتفاقي در كشور مي افتد كه حتي فرهيختگان ما هم در دام
كلاهبرداري هاي دروغين رمالان و فالنويسان و دعانويسان مي افتند.
الان واقعا اين اتفاق افتاده است؟
بله! متاسفانه اين روزها بيشترين اغفال شده هاي رمال ها، نه قشر پايين دستي و كم سواد جامعه بلكه قشر مرفه و تحصيلكرده هستند. الان تعداد زيادي مدعيان رمالي و دعانويسي و كف بيني دستگير شده اند كه طعمه هاي اصلي آنها همين افراد بوده اند. براي همين هم در بعضي از موارد هزينه طلسمنويسي و دعا نويسي به بيشتر از سه ميليون تومان رسيده است و عدهاي فرصت طلب، فنآوري مدرن را هم در خدمت رمالان و كف بين ها قرار داده اند تا از طريق اينترنت و با آموزش فال ورق، فال تاروت، فال قهوه، فال چاي، فال شمع و... اين فرهنگ خرافي را بين مردم جا بيندازند و از اين طريق كار و كاسبي خود را تقويت كنند.محققان ما وقتي براي تحقيق در اين زمينه به فالگيرها مراجعه كردند قيمتهاي عجيبي به دست آوردند مثلا ميانگين قيمت فال قهوه از ششهزار تا 50هزارتومان است و اگر مشتري بخواهد فالش را با پيك موتوري دريافت كند اين رقم به 70 هزار تومان ميرسد. دعانويسي و رمالي 50هزار تومان هزينه دارد و طلسم بين 55هزار تا سهميليون تومان براي هر مشتري آب ميخورد. اين قيمت هاي نجومي در حالي است كه بهترين متخصص روانشناسي ويزيت 15-20هزارتومان دارد.
بر اساس مطالعات شما آخرين وضعيت نفوذ فرهنگ خرافي در كشور چگونه است؟
اجازه بدهيد قبل از هر چيزي من در مورد علت هاي نفوذ اين فرهنگ بين مردم بخصوص تحصيل كرده ها بيشتر توضيح دهم. چون اگر قشر تحصيل كرده ما هم آلوده به فرهنگ خرافي و جن گيري و طلسم و اينها شوند ديگر بايد اميدمان را از همه جا قطع كنيم. الان در كشور ما يك اتفاق بعيد از طرف وزارت ارشاد هم افتاده است. آن هم اينكه همين الان يك هزار عنوان جلد كتاب در مورد ترويج فرهنگ فالگيري، طالع بيني و تسخير جن در كشور وجود دارد كه اگر تيراژ هر كدام از اين كتاب ها را سههزار جلد در نظر بگيريم و فرض محال كنيم كه هر كتاب هم فقط يك بار چاپ شده، به نتيجه دردناكي مي رسيم. نتيجهاي كه نشان مي دهد حداقل براي هر 23 ايراني يك اثر مكتوب مجوز دار در زمينههاي خرافاتي وجود دارد. اين چيز كمي نيست. اين يك آژير خطر است.
ظاهرا تنوع زيادي هم در زمينه فال بيني افراد كلاهبردار وجود دارد؟
بله! تا دلتان بخواهد تنوع هست. الان كلاهبرداران به وسيله تلفن همراه، اينترنت و... هزار جور كلاهبرداري از آدمهاي ساده لوح انجام مي دهند. حتي عدهاي از رمالان با پيك موتوري هم نتيجه فال را دم در مشتري مي فرستند.عده اي از آنها دفترشان حتي از مشهورترين روانشناسان ايران شلوغ تر است و روزانه براي 100تا120نفر فال مي گيرند و تا 20روز ديگر وقت فال نمي دهند.
تا حالا مورد عيني در اين زمينه ديدهايد؟
مثلا يك بار زني به يكي از اين طلسمكنندگان با موضوع اينكه مردش به او توجه نمي كند مراجعه مي كند و طلسم كننده اكسير شفابخشي(!) با محتويات مغز كلاغ و استخوان سگ به او مي دهد تا در غذاي شوهرش بريزد. زن، اين كار را ميكند ولي وقتي شوهرش ميفهمد با استرس و ترسي كه به او وارد ميشود ديوانه شده و او را در بيمارستان بيماران رواني بستري ميكنند.اينها داستان نيست. واقعيتي است كه در همين شهر و كشور خودمان اتفاق افتاده. در همين تحقيق، خانم هايي اعتراف كرده اند كه طلسمكنندگان درمقابل طلسم هايي با عنوان هفت جوش كه با ذوب كردن طلا و مس و برنج و ... به دست مي آيد از آنها هزينه هاي كلاني دريافت كرده اند يا حتي در پاره اي اوقات كفن فرد مردهاي كه 50سال از آن گذشته باشد را به عنوان طلسم مينويسند و وقتي متقاضي اظهار عجز ميكند با قيمت يكميليون تومان اين طلسم را آماده ميكنند و به مشتري مي دهند.
فكر مي كنيد علت اصلي مراجعه به اين افراد چيست؟
ضعف ايمان و عدم توكل به خدا، افسردگي و نااميدي دليل اصلي مراجعه به اين افراد است. الان متاسفانه 30درصد ايراني ها افسردگي موقت و 22درصدشان افسردگي دائمي دارند. همين هم باعث داغ شدن بازار كلاهبرداري ها از اين طريق شده است. اما همانطور كه در اول مصاحبه گفتم نگراني اساسي ما جايي است كه مي بينيم كه متاسفانه 75درصد از مراجعان به فالگيرها افرادي هستند كه تحصيلات بالاتر از ديپلم دارند در حالي كه 95درصد فالگيرها و دعانويس ها زير ديپلم سواد دارند و فقط 5درصدشان بين ديپلم و ليسانس درس خوانده اند.