زمینخواری؛ هیاهو بر سر هیج!
وقتی هیچ قانونی وجود ندارد، چگونه باید مبارزه کرد؟َ
فرارو- زمینخواری تنها پدیدهای نیست که همه بر سر مبارزه با آن اتفاق نظر دارند، اما حتی یک ماده قانونی نیز درباره جرمانگاری زمینخواری و حتی تعریف آن به تصویب نرسیده است. مسئله فساد اقتصادی و ابعاد و گسترههای آن نیز چنین وضعیتی دارد که پیش از این نیز به آن پرداخته شده بود.
به گزارش فرارو ؛ شهر شیراز، اینک تبدیل به یکی از خبرسازترین شهرهای ایران در زمینه پدیدهای شده است که به آن زمینخواری میگویند. زمینخواری از جمله مفاسدی است که طی سالیان گذشته به کرات خبرساز شده است و اینک خبرها حاکی از برکناری فرماندار شیراز، به خاطر برخورد با زمینخواری است.
برخی رسانهها، فرماندار شیراز را به عنوان سمبل مبارزه با زمینخواری معرفی میکردند و اعتقاد داشتند وی به خاطر افشاگری درباره زمینخواریهای فردی به نام الف و با اعمال فشار وی از سوی استاندار برکنار شده است. البته در این زمینه روایتهای مخالفی نیز وجود دارد. برخی به سخنرانی یک هفته قبل وی در باب مخالفت با ملیگرایی و مکتب ایرانی اشاره و برکناریش را بیارتباط با این امر نمیدانند.
به هر حال آنچه مسلم است، حسین قاسمی اصرار ویژهای بر روی پیگیری پروندههای مربوط به زمینخواری در شیراز دارد. وی اواخر پاییز گذشته گفته بود: «تعداد زیادی از مردم در خصوص زمینخواری در استان فارس شكایت مطرح میكردند و این امر باعث شد فرمانداری در این زمینه وارد شود و كمیتهای را با عنوان «ساماندهی زمین و مبارزه با زمین خواری» تشكیل دهد».
در اواخر سال 89 بود که خبر از محکومیت فرزند آیتالله حائری شیرازی، امام جمعه پیشین این شهر به جرم زمینخواری به شش سال حبس منتشر شد. خبری که منجر به واکنش برادر وی گشت تا در بیانیهای رسمی اعلام کند که پدر وی از ابتدا مخالف این فعالیتهای فرزندش بوده است. با این حال ظاهراً پیگیری پرونده فرزند امام جمعه سابق شیراز چندان برای قاسمی گران تمام نشد، که پیگیری پرونده آقای الف.
امروز، حسین اسلامی، سخنگوی کمیسیون اصل 90 خبر از بررسی پرونده زمینخواری شیراز در این کمیسیون داده و به فارس گفته است: «تاكنون مستندات زيادي از سوي مراجع نظارتي در اين زمينه تهيه شده و درخواستهايي هم از سوي كميسيون براي جمع آوري اطلاعات بيشتر از نهادهاي نظارتي ارائه شده است». خبرگزاری فارس برکناری حسین قاسمی را به علت افشاگریهای وی درباره الف. ارزیابی میکند.
زمینخواری؛ یک نگاه دیگر
اما زمینخواری چیست؟ در افکار عمومی به فعالیتهای زیادی عنوان زمینخواری اطلاق میشود. یک کارشناس در این زمینه زمینخواری را انتقال اراضی ملیشده برای مصالح عمومی به اشخاص خصوصی را از مصادیق زمینخواری عنوان میکند. وی به کاربری مسکونی از اراضی زراعی یا جنگلها را نیز نوعی زمینخواری میدانند.
یک گزارش کمیسیون اصل 90 درباره زمینخواری، برخی از واگذاریهای اراضی را «به لحاظ سوءاستفاده از قوانين و مقررات، اعمال نفوذ و قدرت صاحبان موقعيت و شان سازماني از يك سو، عدم نظارت جدي و به موقع متوليان امر و بعضا همسويي و همراهي آنان» موجب «تخلفات و مفاسد اقتصادي گستردهاي دانسته» و نام این پدیده را «زمينخواري» گذاشته است. این کمیسیون درباره زمینخواری این گونه اظهار نظر میکند كه «اهداف مقنن يعني ايجاد اشتغال، حفظ و احياي اراضي به جد مغفول و از دايره توجه به طور كلي خارج گشته است».
یکی از گزارشهای مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی زمینخواری را نوعی دارا شدن غیرعادلانه زمین میداند. گزارشی دیگر به رانتهای اطلاعاتی موثر در تملک زمینها اشاره میکند و آن را زمینخواری عنوان میکند. مسئله مناقشهبرانگیزی که درباره جنبههای غیرقانونی آن به سختی میتوان قضاوت کرد.
نکته جالب توجه این است که هیچ یک از گزارشهای مرکز پژوهشهای مجلس، گزارشهای کمیسیون اصل 90 و یا حتی قوانین و آییننامههای مجلس و هیئت دولت درباره زمینخواری تعریف مشخصی وجود ندارد. همه حرف از زمینخواری میزنند، اما دقیقاً نمیدانند چه چیزی را اراده میکنند.
به رغم تمام غوغاهای فراوانی که درباره زمینخواری صورت میگردد هیچگاه این فعالیت به صورت مشخص تعریف نشده و در هیچ قانونی فعالیتی به نام زمینخواری، مورد جرمانگاری قرار نگرفته است. به نظر میرسد باید از مسئولین امر این سوال را به صورت جدی مطرح کرد که منظور شما از زمینخواری چیست؟
زمینخواری تنها پدیدهای نیست که همه بر سر مبارزه با آن اتفاق نظر دارند، اما حتی یک ماده قانونی نیز درباره جرمانگاری زمینخواری و حتی تعریف آن به تصویب نرسیده است. مسئله فساد اقتصادی و ابعاد و گسترههای آن نیز چنین وضعیتی دارد که پیش از این نیز به آن پرداخته شده بود.