نويسندههايي كه سوسك ميشوند
بازديدكنندگان از نمايشگاه كتاب دو دستهاند؛ دسته اول گروهي هستند كه جلوي غرفههاي اغذيهفروشي صف ميكشند و سيبزميني سرخكرده، آب معدني و ساندويچهاي سرد و گرم ميخرند و دسته دوم گروهي هستند كه واقعا براي خريدن كتاب به نمايشگاه مراجعه ميكنند. با فرض اينكه شما از آدمهاي دسته دوم هستيد، پيشنهاد ميكنم وقت بازديد از نمايشگاه كتاب سري هم به غرفههاي انتشارات ترفند، نشانه و هرمس بزنيد.
ترفند با يك روياي شرقي
توي فهرست كتابهاي انتشارات ترفند توجه شما را جلب ميكنم به يك رمان خواندني با نام «روياي شرقي»، نوشته «پاول مار»، نويسنده آلماني. عنوان اصلي كتاب «روياي ليپل» است كه با اقتباس از آن فيلم سينمايي هم ساخته شده، يكي در سال 1991 و ديگري در سال 2009 ميلادي. ليپل يعني چي؟ يك اسم مستعار بدون معناي واقعي است براي شخصيت اصلي رمان، پسركي روياپرداز و دوستداشتني كه «فيليپ ماتنهايم» نام دارد. قهرمان رمان «پاول مار» عاشق عكسها و برچسبهاي رنگي، كمپوت ميوه و كتابهاي داستان است و مگر نه اينكه گفتهاند عشق آسان نمود اول ولي افتاد مشكلها.
ماجراي ليپل از روزي آغاز ميشود كه او سه كتاب مصور را در اتاق زيرشيرواني پيدا كرده و مجذوب فضاها و قهرمانهاي داستانهاي شرقي ميشود، بهخصوص خليفه احمد. خيالپردازيهاي ليپل باعث ميشود كه شخصيتهاي داستاني اين كتابها به خوابهاي شبانه او وارد شوند و با تكرار اين روياي مدام، مرز واقعيت و خيال از بين ميرود و... . در اين كتاب، خواننده بهقدر يك هفته با ليپل زندگي خواهد كرد.
فصلهاي مختلف با نام روزهاي هفته مشخص شدهاند. در اولين يكشنبه، پدر و مادر ليپل به مسافرت ميروند و خانم ياكوب بهعنوان پرستار وارد داستان ميشود تا مراقب ليپل باشد. زني كه بهنظر ليپل به سردسته مخالفان خليفه احمد شبيه است. طرح داستان با ورود همشاگرديهاي جديد ليپل گسترش مييابد؛ خواهر و برادري به نامهاي ارسلان و حميده كه از تركيه به آلمان آمدهاند. در ادامه، وقتي ليپل خواندن مجموعه «داستانهاي هزار و يكشب» را آغاز ميكند، شخصيتهاي اين كتاب نيز به روياهاي شبانه او وارد ميشوند؛ سندباد و شهرزاد و... سرآغازي براي ماجراهاي عجيب و جالب.
جداي از آقاي مار، بسياري از نويسندگان در سرتاسر جهان براي نوشتن داستانهايشان از افسانههاي هزار و يكشب الهام گرفتهاند. مثلا «رفيق شامي»، نويسندهاي كه مثل آقاي مار ساكن آلمان است ولي اصالتا اهل دمشق.
نشانه و آن روز فرا ميرسد
«نشر نشانه» از آقاي شامي دو كتاب منتشر كرده كه نوجوانان از خواندن آنها لذت خواهند برد؛ يكي رماني با نام «قصهگوي شب» و ديگري، مجموعه داستاني با عنوان «آن روز فراخواهد رسيد». به نظر ميرسد راوي در هر دو كتاب يك نفر است؛ پسري نوجوان.
با اينحال، خواننده در «قصهگوي شب» بهواسطه راوي سرگذشت پيرمردي قصهگو را دنبال ميكند به نام عمو سليم كه درشكهچي است. آقاي شامي اين رمان را تحتتاثير «هزار و يكشب» نوشته است و سليم در «قصهگوي شب» نقش شهرزاد هزار و يكشب را بازي ميكند. در واقع، خواننده در كتاب شامي نيز با داستانهاي عجيب و غريب و افسانههاي خيالي و غيرواقعي روبهرو ميشود كه سليم و دوستان او تعريف ميكنند. ضمن اينكه به بهانه قصهگويي درباره اوضاع و احوال اقتصادي و اجتماعي و سياسي سوريه و دمشق نيز صحبت ميشود.
«آن روز فرا خواهد رسيد» هم مجموعهاي از سيزده داستان كوتاه است كه از زبان همين پسر روايت ميشود. موضوع داستانهاي شامي در اين كتاب درباره مسايل مختلف زندگي است؛ روزمرگي، دوستي، بلوغ، عشق و ازدواج، كسب و كار، مدرسه و... .
كلونك ميآيد
پيشنهاد بعدي كتابي است با يك فضاي متفاوت كه ماجراي آن در يكي از شهرهاي مغربزمين اتفاق ميافتد. اين كتاب «كلونك و سوسك خيس» نام دارد، نوشته «فرانسوآ گراول»، نويسنده فرانسوي. «كلونك و سوسك خيس» رماني كوتاه با تم پليسي، ماجرايي است. خواننده در اين داستان با دو دوست آشنا ميشود به نامهاي كلونك و فرد. ماجراي رمان آقاي گراول از روزي شروع ميشود كه كلونك سراسيمه پيش فرد ميآيد و پاي او را به ماجراهايي تازه باز ميكند. كلونك از دوستاش ميخواهد كه براي مدتي همسر او، يعني كارين را تعقيب كند. براي اينكه كلونك بهتازگي متوجه رفتارهاي مشكوك كارين شده و ميترسد كه دوباره سر و كله عاشق سابق كارين پيدا شده باشد. فرد از سر رفاقت، در نقش كارآگاه به يك جريان تعقيب و گريز وارد ميشود كه پر از انتظارهاي طولاني و نشانههاي نامفهوم است.
زبان ساده و روان و استفاده از طنز در ديالوگها يكي از مهمترين مزيتهاي اين كتاب است. نويسنده بهخوبي توانسته است با ايجاد ابهام در داستان خواننده را براي پيگيري ماجرا علاقهمند سازد. بهعلاوه اينكه، چهار شخصيت عجيب و غريب آقاي گراول بهيادماندني هستند؛ كلونك و كارين زن و شوهري كه ميتوانند امواج مغزي همديگر را كنترل كنند و فرد و آگات كه يكي نويسنده است و ديگري، با اينكه جثه درشتي ندارد اما متخصص سركوب خطرناكترين جنايتكاران است.
با اينكه «كلونك و سوسك خيس» با شك شروع ميشود و با ابهام پيش ميرود اما داستاني است درباره عشق و اطمينانخاطر كه از زبان آدمبزرگهاي غيرعادي روايت ميشود.
آدمبزرگهايي كه خرسهاي عروسكي و قطارهاي برقي را جدي ميگيرند و هنوز ميتوانند از چشم كودك درونشان به زندگي نگاه كنند.