فرید زکریا:
"با مرگ «بن لادن» القاعده نیز خواهد مرد"
فرارو- فرید زکریا از جمله معدود کسانی است که معتقد است با مرگ اسامه بن لادن، حیات این سازمان نیز به پایان خواهد رسید، وی همچینین معتقد است مرگ این مرد، خطر بزرگی را از سر راه انقلابهای عربی دفع نموده است. تحلیل زکریا را از مرگ بن لادن در ادامه می خوانید:
به گزارش سرویس بین الملل فرارو به نقل از سی ان ان؛ بدنبال مرگ اسامه بن لادن تعداد زیادی از مردم می گویند که این به معنای نابودی القاعده نیست. برخی استدلال می کنند که در حقیقت این سازمان ممکن است به رشد خود ادامه دهد. این تحلیل را می توان در سرمقاله های صفحه نخست نیویورک تایمز و واشنگتن پست مشاهده نمود. مقامات دولتی نیز از صدر (اوباما) تا ذیل چنین اعتقادی دارند.
من درک می کنم که این مقامات چرا چنین چیزی می گویند، آنها می خواهند محتاط باشند و مایل نیستند وعده ها و پیش بینی های توخالی ارائه کنند. اما این یک واقعیت است که مرگ بن لادن ضربه بزرگی به القاعده بود. سازمانی که آماده بود تا «بهار انقلابهای عربی» را فلج کند.
این اغراق آمیز نیست اگر بگوییم که مرگ بن لادن از هر جهت پایان القاعده است. القاعده سازمانی نیست که منابع عظیمی برای رهبری داشته باشد. این سازمان فاقد یک ارتش بزرگ است و همچنین سرمایه های زیادی در اختیار ندارد که بتواند به راحتی به سراسر جهان هدایت کند.
القاعده یک ایده و یک ایدئولوژی بود که اسامه بن لادن، به عنوان یک رهبر به شدت فرهمند، نماد این سازمان محسوب می شد.
بن لادن شاهزاده ای سعودی بود که از ثروتی چند میلیارد دلاری چشم پوشید و راهی کوهستانهای افغانستان شد تا با شورویها بجنگد. او فردی شجاع بود که توانست با مهارت، تعبیری جذاب از «اسلام رادیکال» ارائه کند که از مسیر نابودی رژیمهای فاسد خاورمیانه می گذشت.
تاریخ به ما می آموزد که فقدان یک رهبر کاریزماتیک و نمادین، یک خسارت جبران ناپذیر برای سازمانها به حساب می آید. حفظ اجزاء سازمان بر گرد یکدیگر بویژه در غیاب یک حامی بزرگ به شدت دشوار خواهد بود.
القاعده، این «سازمان مجازی»، با پیامهای الهام بخش بن لادن بود که موجودیت خود را حفظ می کرد. «ایمن الظواهری» ممکن است مغز متفکر این سازمان بوده باشد اما او قادر به تحریک مردم همچون اسامه بن لادن نبود.
وقتی مردم برای جهاد داوطلب می شدند، آنها چنین تصوری داشتند که «سرباز پیاده نظام شخص اسامه بن لادن» اند، افرادی مثل «ایمن الظواهری» یا «خالد شیخ محمد» قادر به ایفای چنین نقش مهمی نبودند.
فقدان بن لادن، ضربه عظیمی است چرا که او بخش بزرگی از جاذبه القاعده بود. بعلاوه، ما باید به یاد داشته باشیم که مرگ بن لادن در خلاء رخ نداده، وی در شرایطی کشته شد که خیزش اخیر مردمی در جهان عرب می رفت تا توسط سازمان القاعده زمین گیر شود.
القاعده به این دلیل وجود داشت که بن لادن معتقد بود رژیمهای جهان عرب مستبد و سرکوبگراند. استدلال او این بود که ایالات متحده از این رژیمها حمایت می کند، و در نتیجه، مسلمانان باید جنگ تروریستی علیه امریکا و رژیمهای تحت حمایتش را آغاز کنند. او معتقد بود که خشونت، ترور و رادیکالیسم تنها راه دستیابی به تغییر است.
در چند ماه گذشته ما شاهد وقوع انقلابهای دموکراتیک، صلح آمیز و غیربنیادگرایانه در مصر و تونس بودیم. هم اکنون این نیروهای تغییر، تقریباً در تمام دولتهای جهان عرب به جریان افتاده است. القاعده اما در این چشم انداز جایی ندارد. وقتی عدم حضور القاعده در چنین خیزش دموکراتیکی، با مرگ رهبر القاعده همراه می شود آنگاه متوجه می شوید که این سازمان در شرایط بسیار وخیمی قرار دارد.
مطمئناً سازمانهای تبهکار همیشه در جهان حضور دارند، گروههای تروریست آزادانه در رفت و آمدند و حتی ممکن است خود را القاعده معرفی نمایند. اما آنها دیگر تهدیدی بنیادین برای غرب به حساب نمی آیند.
با مرگ بن لادن، ایدئولوژی مرکزی این سازمان که به فتنه انگیزی تحریک می کرد و تهدیدی بنیادین برای جهان غرب محسوب می شد، اکنون خسارتی جبران ناپذیر متحمل شده است. اکنون ما با یک دست تروریست خودسر (در خلاء رهبر فرهمند) روبروئیم، کسانی که البته هنوز قادر به وارد نمودن برخی آسیبها هستند، همانگونه که دزدان دریایی سومالی قادرند تا به غیرنظامیان آسیب بزنند، اما آنها هیچ گاه تهدید بنیادینی برای جهان غرب محسوب نمی شوند. تهدید بنیادین دیگر از بین رفته است.
منبع: سی ان ان
تاریخ: 2 می 2011
برگردان: قاسم توکلی