روابط ایران و مصر در آستانه بهبود کامل قرار دارد
هوای نیمهابری
فرارو- در شرایطی که اینک دیدار صالحی با نبیل العربی، وزیر امور خارجه مصر در حاشیه اجلاس عدم تعهد در بالی اندونزی قطعیت یافته است، برخی شایعهها حتی خبر از قطعیت گزینه احتمالی ایران برای سفارت در مصر داده اند. آیا پس از بازگشایی گذرگاه رفح، خط رابطه دیپلماتیک ایران و مصر نیز گشوده خواهد شد؟
به گزارش فرارو ؛ انقلاب سال 1357 برای ایران دگرگونی گستردهای در تمام زمینههای سیاسی، فرهنگی و اجتماعی به ارمغان آورد. بسیاری از روابط خارجی دگرگون شد و از آن جمله رابطه ایران و مصر بود. اگرچه در زمان شاه سابق، نخستین همسر وی، یک شهزاده مصری بود و هرچند انور سادات از دوستان صمیمی محمدرضا پهلوی به شمار میرفت، اما این مسائل پس از انقلاب اسلامی دگرگون شد.
آخرین پهلوی در مصر درگذشت و سادات برای وی تشییع باشکوهی برگزار کرد. سادات به انقلابیون ایران خرده میگرفت و کارهای آنان را بر خلاف اسلام میخواند. پس از آن هم وی با اسرائیل در کمپ دیوید پیمان صلح منعقد کرد که در حقیقت امضای جواز مرگ خود توسط جهاد اسلامی و خالد اسلامبولی بود. ایران خیابانی را به نام خالد اسلامبولی کرد. این اقدام ایران به مذاق قاهره خوش نیامد و آنها هم خیابانی را به نام شاه سابق ایران نامگذاری کردند.
روابط ایران و مصر همواره در کمای جدالهای حیثیتی پس از انقلاب اسلامی ایران بود، افزون بر آن که روابط گرم و صمیمانه مصر با اسرائیل مزید بر علت میشد. اگرچه با بر سر کار آمدن سیدمحمد خاتمی تلاشهایی برای عادیسازی روابط ایران و مصر از جمله دیدار حسنی مبارک و سیدمحمد خاتمی در ژنو سوئیس صورت گرفت، اما نهایتاً این تلاشها ناکام ماند.
محمود احمدینژاد نیز پس از بر سر کار آمدن تلاش ویژهای برای برقراری مجدد روابط با مصر صورت داد. وی گفت اگر مصر بخواهد تا پایان وقت اداری همان روز، سفارت ایران در مصر بازگشایی خواهد شد. این درخواست ایران از سوی مقامات مصری بیجواب ماند، ضمن آن که برخی مقامات عالیرتبه نظام چندان میلی به برقراری مجدد روابط با مصر نداشتند. خاصه آن که یک سال و نیم بعد و در جریان جنگ غزه، حمایت تلویحی مصر از اسرائیل موجب تنش و سردی در روابط این دو کشور شد.
البته ایران سعی کرد تا بسیار زود این تنشها را از میان ببرد. یک سال بعد و در دی ماه 88 علی لاریجانی که برای شرکت در نشست مشورتی اتحادیه بینالمجالس اسلامی، راهی مصر شده بود، با حسنی مبارک دیدار کرد. یک روزنامه مصری خبر از آن داده بود که لاریجانی حامل پیام ویژهای برای مبارک است و قرار است نقش ویژهای در حل مناقشه هستهای ایران به مبارک واگذار شود.
گذر زمان این مسئله را تایید نکرد. روابط دیپلماتیک ایران و مصر اگرچه قطع بود، اما این قطعی روابط از جنس قطعی رابطه با اسرائیل و حتی آمریکا نبود. دیدارهای دیپلماتیک مقامات این دو کشور با سادگی و بدون تنش انجام میشد. اما انقلاب مصر باعث شد ورق روابط برگردد. اگرچه وزیر امور خارجه دولت مبارک، واکنش تندی به بیانات رهبر انقلاب نشان داد که انقلاب مصر را نتیجه بیداری اسلامی خوانده بود، اما دولت آقای وزیر و دولتش چندان پاینده نبود که بخواهد به سردی روابط ایران و مصر بیانجامد.
اینک رژیم جدیدی در مصر بر سر کار است که میتواند زمینه مناسبی برای بهبود روابط این دو کشور فراهم آورد. علی اکبر صالحی، وزیر امور خارجه ایران، خواستار آن شده تا مصر به پیامهای شفاهی و کتبی ایران توجه کند. مصر نیز در حال آمادهسازی زمینههای ارتقای روابط خود با ایران است. تنشهای اخیر میان ایران و کشورهای عربی میتواند یکی از موانع در این رابطه باشد. با این حال وزیر امور خارجه مصر به همتایان عرب خود اطمینان داده است که برقراری رابطه دیپلماتیک با ایران در چارچوب حقوق کشورهای عربی است و به ضرر آنها نخواهد بود.
توافق ناگهانی فتح و حماس پس از 4 سال اختلاف نیز از جمله عواملی است که میتواند این روند بهبود رابطه را تسریع کند. این دو گروه بر نقش مصر در ایجاد این توافق تاکید کرده اند. وزیر امور خارجه ایران نیز این توافق را اولین دستاورد مردم بزرگ مصر در صحنه فلسطین پس از تحولات مصر دانست و از تلاش های دولت جدید مصر در این رابطه تقدیر کرد. پیش از این وزرای فرهنگ دو کشور نیز با یکدیگر دیدار کرده و همچنین تفاهمنامهای در زمینه گردشگری به امضای طرفین رسیده بود.
در شرایطی که اینک دیدار صالحی با نبیل العربی، وزیر امور خارجه مصر در حاشیه اجلاس عدم تعهد در بالی اندونزی قطعیت یافته است، برخی شایعهها حتی خبر از قطعیت گزینه احتمالی ایران برای سفارت در مصر داده اند. آیا پس از بازگشایی گذرگاه رفح، خط رابطه دیپلماتیک ایران و مصر نیز گشوده خواهد شد؟