نگاهی به چند کتاب حاضر در نمایشگاه امسال
بخش عظيمي از ناشران كشور در اين ايام تلاش گستردهاي دارند تا عناوين بيشتري از تازههاي كتاب در نمايشگاه بينالمللي كتاب تهران تدارك ببينند كه در واقع جشن بزرگ كتاب و كتابخواني است. بنابراين در گزارش اين هفته سعي داريم گستره وسيعتري از اين ناشران را تحتپوشش قرار دهيم و با هم نگاهي گذرا بر اين آثار بيندازيم:
جلد پنجم «شرح مثنوي» سروده مولانا جلالالدين محمد مولوي نوشته دكتر علياصغر حلبي از سوي انتشارات زوار منتشر شده است. در اين كتاب مجموعاً 679 بيت از مثنوي شرح داده شده است.
در مقدمهاي به قلم نويسنده آمده «آنچه در شرح ابيات لازم مينموده، مانند بخشهاي پيشين چه از نظر لغوي و چه از لحاظ اصطلاحي و چه از حيث مطالب عرفاني و كلامي و فلسفي، اطلاعات لازم ارائه شده است.»
حلبي معتقد است كه مشابهتهايي ميان انديشههاي مولوي و اسپينوزا حكيم هلندي سده هفدهم ميلادي و فيلسوف مسلمان ابنعربي وجود دارد كه در خلال اين اثر توضيح داده است. «بررسي انتقادي تاريخ ادبياتنگاري در ادب عربي» به قلم دكتر سيدحسين سيدي از سوي انتشارات سخن منتشر شده است. ميان تاريخ و ادبيات چون ديگر گزارههاي فكري پيوندي تأملبرانگيز وجود دارد. نسبت تاريخ و ادبيات چگونه نسبتي است؟ميان روشهاي تاريخ و ادبياتنگاري ميتوان نسبتي را فرض كرد؟ در اين اثر مؤلف ميكوشد طي چهار فصل ضمن طرح پرسشهايي از اين دست به نقد تاريخ ادبياتنگاري در حوزه زبان و ادب عربي بپردازد.» «هفت مكاشفه» اثري از دكتر محمدابراهيم ضرابيها از سوي انتشارات كيانامهر منتشر شده است. اين كتاب شامل هفت داستان مكاشفهاي است كه نويسنده در سالهاي جواني، سالهاي انقلاب روحي و تحول فكري خويش به رشته تحرير درآورده است. داستان اول روايت چندماه از ناگفتههاي زندگي پيامبر بزرگ اسلام(ص) قبل از بعثت است. يا داستان ششم به اسم خنياگر پير، حكايت تنبورزني است كه پس از هفتاد سال زندگي در عيش و نوش و بيخبري به سوي خدا باز ميگردد. محمدابراهيم ضرابيها استاد
دانشگاههاي تهران درسگفتارهاي حافظشناسي خود را به نام «از دولت حافظ» كه تفسيري جامع از دوازده غزل لسانالغيب است، توسط انتشارات كليدر هفته گذشته منتشر شده است، ضرابيها معتقد است كه حافظ شاعري است كه از هر واژه شعرش آگاهي، عشق وايمان ميتراود. «رستم و اسفنديار» عنوان كتابي است كه از سوي انتشارات سمت و دانشگاه تربيت معلم منتشر شده است. اين كتاب كه با مقدمه، تنقيح و تعليقات دكتر غلامعلي فلاح فراهم آمده، به رزمنامه رستم و اسفنديار يكي از داستانهاي شاهنامه كه از اقبال بيشتري برخوردار بوده ميپردازد. نويسنده كه سابقه دو دهه تدريس شاهنامه در سطح كارشناسي و كارشناسي ارشد دارد گره برخي دشواريهاي زباني و بياني اين نثر را ميگشايد و به رفع برخي ابهامها ميپردازد.
«درآمدي بر ساختار اسطورهاي شاهنامه» به قلم بهار مختاريان از سوي نشر آگه چاپ و منتشر شده است. نويسنده در مقدمه كتاب مينويسد: درك محتواي اسطورهاي شاهنامه تنها در برقراركردن پيوند ميان اين محتوا و اسطورههاي هند و اروپايي و نيز افسانههاي ايراني (داستانهاي پريان) امكانپذير است. ترتيب مقالههاي كتاب برپايه الگوهاي مختلف اسطورهشناسي تطبيقي تنظيم شده است.
«از سنايي تا توللي» گردآوري و نگارش مهندس پرويز نظامي از سوي انتشارات گوتنبرگ به بازار آمد. كتاب مذكور شرح احوال و افكار و آثار شانزده شاعر در دوره زماني هزار و دويست ساله ادبيات كلاسيك فارسي است و نمونههاي زيبايي از شعرهاي آنان به دست ميدهد. همين ناشر كتاب «شهر پولاد» رماني از ژول ورن با ترجمه قاسم صنعوي را هفته گذشته به بازار فرستاد كه از اين نويسنده و نمايشنامهنويس برجسته فرانسوي آثار فراواني به فارسي ترجمه شده بود. ميشل استروگف رمان ديگري از اين نويسنده تبديل به سريالي تلويزيوني شد كه در ايران دهه شصت پخش ميشد.
«فرآيند داوري در مجلات علمي» نقاط قوت و ضعف آن، اثري از آن سي. ولر با برگردان عليحسين قاسمي و سيروس آزادي از سوي نشر چاپار و پژوهشگاه علوم و فناوري اطلاعات ايران منتشر شده است. نويسنده كتاب خانم ولر نايب رئيس كتابخانه علوم بهداشت در دانشگاه ايلينويز است و اين كتاب خصوصاً بايد براي كساني جالب باشد كه مستقيماً بر فرآيند نشر تأثير ميگذارند؛ دبيران، بررسيكنندگان، ناشران، مجامع علمي، نويسندگان و دانشوران، كتابداران و كارگزاراني كه مواد علمي را توزيع، خريداري و تدارك ميكنند. «فرهنگ جامع هوا فضا» كه انگليسي به فارسي، توضيحي و مصور است، به قلم مهندس ذبيحالله كريمي و علي محمد خانمحمدي هزاوه از سوي نشر والاانديش چاپ و به بازار عرضه شد. فرهنگ مذكور داراي بيشترين مدخل بوده، داراي معادلهاي مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسي در شاخه حمل و نقل هوايي است. واژههاي ارائه شده براي خلبانان، مهندسان هوا فضا، تكنسينها، اساتيد دانشگاه، خطوط هوايي و... كاربرد دارد. فرهنگ حاضر عملاً در دو حوزه نظامي و تجاري قابل استفاده است.
«نيم نگاهي به ضوابط پوشش در دانشگاههاي جهان» عنوان كتابي از انتشارات ساحل انديشه تهران است كه چاپ دهم آن در قطع پالتويي منتشر شده است. تدوينكننده كتاب نيره قوي است اما شيما سادات حسيني و زهره سادات آثاري مطالب كتاب را از دانشگاههاي امريكا، انگليس، استراليا، تركيه، آلباني، آلاسكا، نيجريه و بنگلادش گردآوري و داود آسوري برگردان متن به زبان فارسي را به عهده داشتند. «كوبا و انقلاب آينده امريكا» اثر جك بارنز با برگردان مسعود صابري از سوي نشر طلايه پرسو به بازار آمد. نويسنده در اين كتاب به چگونگي پيروزي انقلاب كوبا ميپردازد و شرح ميدهد كه چگونه امريكا در جنگ با اين انقلاب در جريان حمله به خليج خوكها متحمل شكست سخت نظامي شد.
«گرگها گريه نميكنند» رماني براي نوجوانان نوشته محمدرضا يوسفي است كه از سوي نشر افق راهي كتابفروشيها شد. شهاب قهرمان اين رمان مانند اسمش قطعه سنگي سرگردان ميان زمين و آسمان است. پسرك گرگ ميشود و با گرگها زندگي ميكند و... نشر افق رمان ديگري به نام «جنگ كه تمام شد بيدارم كن» نوشته عباس جهانگيريان را منتشر كرده كه براي نوجوانان است. جهانگيريان كه آثار بسياري در كارنامه خود دارد و براساس دو كتاب هامون و شازده كدو از او دو فيلم سينمايي در دست ساخت است، در اين رمان تصويري كه در زمينه جنگ نوشته شده، حامي دزفولي از آبادان جنگزده مهاجرت ميكند و با معلمي به نام افرا دوست ميشود...
«زمين ناله ميكند» خاطرات محمود شيرافكن يكي از رزمندگان دفاع مقدس به قلم حسن شيردل و حسين شيردل از سوي انتشارات سوره مهر منتشر شده است. تدوينكنندگان مينويسند: مداحيها، مناجاتخوانيها و سخنرانيهايش هنوز زبانزد است و دلنشين. با او درباره خاطراتش صحبت كرديم به حرمت دوستي چندين ساله پذيرفت و... انتشارات سوره مهر كتاب «خاطره ظهر فردا» را به اهتمام محمدحسين محمدي منتشر كرد كه مجموعهاي از داستانهاي كوتاه جوانان شهرري است. فاطمه موسوي، مسعود دانشمنش، زهره لطفي، رقيه افروزي، سيدحسين موسوينيا، مرضيه حاجيان، سودابه فرضيپور، حسين كرماني و فروزان ميرزايي هر كدام يك يا دو داستان در اين مجموعه دارند. «از فردا زندگي خواهم كرد» رماني جديد نوشته شهره وكيلي در دو جلد است كه از سوي نشر پيكان به بازار آمد. وكيلي يكي از موفقترين نويسندگان نسل بعد از انقلاب است كه با آثارش هم در ميان مخاطبان نخبه و هم در ميان سطوح متوسط اجتماع علاقهمندان و خوانندگان بسيار دارد.
رمان، زندگي مردي به نام ستار را روايت ميكند كه زندگي مجللاش را در تهران رها ميكند و به جزيرهاي در جنوب پناه ميبرد.داستان از زبان راوي سوم شخص روايت ميشود و ديالوگها به لهجه شيرين جنوبي است و نويسنده استادانه از پس لهجه برآمده است.
«واهمههاي سرخابي» مجموعه نوزده داستان كوتاه نوشته احسان عباسلو از سوي انتشارات آموت منتشر شده است. زبان، نثر، ديالوگها، تصويرپردازي داستان همه حكايت از آن ميكند كه با نويسندهاي كاربلد مواجهيم و دوران سياه مشق را پشت سر گذاشته است. متأسفانه اغلب ناشران از اين نويسندگان شناختي حتي در چند سطر به دست نميدهند. پشت جلد اين كتاب جاي مناسبي براي معرفي نويسنده اثر ميتواند باشد. پس به اعتبار ناشر ميتوان اثري چون واهمههاي سرخابي را خواند و به ديگران توصيه كرد. نشر آموت كتاب «كاغذ» اثر سيامك محيالدين بناب را منتشر كرد كه به تاريخچه، نگهداري و تاي كاغذ ميپردازد و درواقع يك كتاب آموزشي براي ناشران جوان و كمتجربه و دستاندركاران صنعت چاپ به بازار عرضه كرد.
نشر ققنوس مجموعه بيست و يك داستان كوتاه از محمدجواد جزيني را به نام «كسي براي قاطر مرده گريه نميكند» منتشر كرد كه از اين نويسنده پيش از اين آثار متعددي خواندهايم.
جزيني ازجمله نويسندگان نسل انقلاب است كه با چاپ آثارش در حوزه هنري به جامعه ادبي معرفي شد. «عشق و ساير اهريمنان» رماني از گابريل گارسيا ماركز با ترجمه كيومرث پارساي از سوي انتشارات آريابان منتشر شده است. اين رمان كه در اوايل دهه هفتاد به نام از عشق و ديگر شياطين توسط مترجمان مختلف ترجمه و منتشر شد، براساس داستان گروهي است كه هنگام تخريب گورستاني قديمي، با جنازه راهبهاي كه چندصدسال از مرگش ميگذرد مواجه ميشوند كه موهايش همچنان پس از مرگ رشد ميكند و... نشر اخوان ترجمه تازهاي از كتاب معروف جبران خليل جبران به نام «پيامبر و ديوانه» منتشر كرد كه رضا محمودي فقيهي آن را به فارسي برگردانده است. مهمترين اثر جبران در ايران نزديك به سي ترجمه دارد و مترجمان برجستهاي هم در ميان مترجمان گمنام در فهرست مذكور جاي ميگيرند. البته اين ناشر متن دوزبانه (فارسي- انگليسي) اين اثر را هم در كتابي جداگانه به بازار عرضه كرد.
«شهر جنون» رماني نسبتاً كوتاه نوشته زهره جمشيدي است كه از سوي نشر افراز به بازار آمد.
اين رمان داستان مردي به نام سام است كه از زبان سوم شخص روايت ميشود. سام در اتاق نشيمن كه مشرف به ميدان اصلي شهر است، از تيمارستاني سخن ميگويد كه پر از ديوانه است. ديوانهها به آدمهاي عاقل ميخندند و عاقلها به ديوانهها و...
«پيترپن» نام رماني براي نوجوانان است كه جيمز متيو بري نويسنده اسكاتلندي آن را نوشته و رامك نيكطلب آن را به فارسي برگردانده و ناشر آن انتشارات قدياني است.در اين كتاب يكي از شورانگيزترين ماجراهاي جزاير خيالي وجود دارد و شرح سفر كودكان سحرآميز است. اين رمان براساس نمايشنامهاي به قلم همين نويسنده فراهم آمد. پيتر پن بهترين نمايشنامهاي بود كه تاكنون براي كودكان و نوجوانان نوشته شده است. انتشارات قدياني يك مجموعه ده جلدي به نام «قصههاي تصويري از كليله و دمنه» به روايت مژگان شيخي و تصويرسازي فرهاد جمشيدي در قطع خشتي منتشر كرد كه سرانجام اين 10جلد را در يك كتاب به بازار عرضه كرد. اين قصههاي تصويري براي كودكان و نوجوانان بسيار جذاب است.