نگاهی به برگزاری مراسم فرش قرمز در سینمای ایران
فرش قرمز با رنگ و لعاب تند ایرانی
فرارو- روز گذشته (سوم اردیبهشت) مراسم فرش قرمز فیلم سینمایی «خیابان بیست و چهارم» در سینما فلسطین برگزار شد. در این مراسم عوامل و بازیگران فیلم روی فرش قرمز با شکوه و جلال! تمام راه پیمودند.
به گزارش سرویس فرهنگی هنری فرارو، چند وقتی نیست که این عنوان برای مراسم افتتاحیه به کار گرفته میشود، سبک و سیاق غربی چنین مراسمی هر از گاهی واکنشهای را به دنبال داشته است، مثلا خبرگزاری مهر با گزارشی با عنوان «فرش قرمز؛ مراسمی وارداتی از هالیوود» به این پدیدهی نوظهور سینمای ایرانی پرداخت.
در همین رابطه سیروس تسلیمی از تهیه کنندگان سینمای ایران، به مهر گفت: «برگزاری فرش قرمز در واقع یک کپیبرداری از سینمای هالیوود است که البته برپایی این مراسم در ایران کارکرد واقعی خود را از دست داده است. این مراسم سنخیتی با فرهنگ مردم ایران ندارد و علاوه بر این نمیتواند نقش موثری در معرفی یک فیلم داشته باشد.این مراسم هیاهوی بسیار برای هیچ است.»
هیاهو برای هیچ! در واقع برگزاری مراسمی پرزرق و برق برای معرفی و آغاز نمایش عمومی یک فیلم، نشان از نوعی شیوع سینمای بیرمق این سالهاست که به ضرب و زور رخنمایهای بازیگران در قالب یک شو لباس و ...قصد دارد جان تازهای به اکران نیمه جان فیلم بدهد.
پهن کردن فرش قرمز زیر پای بازیگران و عوامل فیلم در سینمای غرب از قدمتی به عمر خود هالیوود برخوردار است، اما در سینمای ایران (پس از انقلاب) هیمن یکی دو سال پیش بود که این اصطلاح برای افتتاح یک فیلم به کار گرفته شد.
آبان ماه 88، مراسم فرش قرمز و نمایش خصوصی «محاکمه در خیابان» در یک شب پاییزی با حضور کیمیایی، بازیگران و چندی از عوامل در سینما ناهید تهران برگزار شد و تازگی این موضوع باعث شد تا در یک رسانه خارجی بازتاب داشته باشدو فایننشال تایمز در گزارشی درباره این مراسم نوشت: «برخی از شناختهشدهترین چهرههای سینمای ایران دیروز در کنار یکی از خیابانهای مناطق پائین شهر تهران قدم روی فرش قرمز گذاشتند. بازیگران زن و مرد «محاکمه در خیابان» ـ که داستانی عاشقانه از طبقه متوسط جامعه ایران است ـ برای طرفداران خود دست تکان دادند.»
پس از آن بود که برخی از فیلمهایی که آمادهی نمایش میشدند مراسمی تحت این عنوان برگزار میکردند که در این میان پوشش بازیگران و آنچه که از آن با عنوان بی بندباری حاکم بر این گونه مراسمها یاد میشد انتقاد برخی از خبرگزاریهای را به دنبال داشت که از نظارت پایین نهادهای مسئول گلایهمند بودند.
حتی کار به تریبون نماز جمعه هم کشید و حجت الاسلام و المسلمين سید احمد خاتمی در رابطه با این مراسم چنین گفت: «به چه قيمتي برخي فرش قرمز براي برخي از هنرپيشهگان بدنام پهن ميكنند، آن هم به قيمت رنجاندن متديناني كه پشتوانه اصلي دولت محترم محسوب ميشوند.»
در برابر این اعتراضات، مدیرکل نظارت و ارزشیابی معاونت سینمایی به عنوان مقام پاسخگو چنین پاسخ داد: «معاونت سينمايي با برگزاري چنين مراسمي موافق است زيرا آن را راهي براي تبليغ فيلمها و اطلاعرساني آنها ميداند اما معتقديم كه نبايد مراسم فرش قرمز به صورت كپيبرداري صرف از نمونههاي خارجي انجام شود.»
همان روزها وقتی به دلایلی فرش قرمز «چهل سالگی» پهن نشد و باعث بروز شایعاتی مبنی بر ممنوعیت این مراسم شد خود علیرضا سجادپور خط بطلان به این شایعات کشید و ثابت کرد که چندان هم از وجود این مراسم ناخشنود نیست به شرطی که خود اداره نظارت و ارزشیابی در جریان باشد.
سجادپور گفته بود: «برگزاري مراسم فرش قرمز براي فيلمها ممنوع نشده است بلكه اعلام كرديم فيلمهايي كه قصد دارند چنين مراسمي را براي مراسم افتتاحيه اكران خود برگزار كنند بايد از اداره نظارت و ارزشيابي مجوز بگيرند.»
پس از آن بود که فیلمهای دیگری از قبیل آل، هفت دقیقه تا پاییز، سن پطرزبورگ، عروسک، فرش قرمزشان را پهن کردند که در این میان «هفت دقیقه تا پاییز» یک مورد استثنایی بود که خود یک بازیگر به چنین مراسمی خرده میگرفت.
هدیه تهرانی که نقش اول زن این فیلم را بازی میکرد دعوت بانیان مراسم فرش قرمز فیلم را رد کرد و عنوان کرد که به هیچ عنوان و به هیچکس قول شرکت در مراسم فرش قرمز «هفت دقیقه تا پاییز» را نداده است.
هدیه تهرانی که همان روزها به خاطر حضور مشایی در نمایشگاه عکسش در صدر اخبار بود گفته بود: «مردم خود بهتر میدانند من معمولا در چنین برنامههایی که با سروصدا و تشریفات خاص همچون پیاده شدن از لیموزین و راهرفتن روی فرش قرمز و ... باشد، شرکت نمیکنم.»
آبان ماه سال گذشته نیز اتفاق جالبی افتاد: «شکلات داغ» فیلمی که با حمایت خود سجادپور تولید شده بود و از نامش پیدا بود که قرار است به اکران سرد پاییزی حرارت دهد، وقتی قرار شد مراسم رونمایی از نمایش یا همان فرش قرمز خودمان برگزار شود بانیان این مراسم اصرار داشتند تا از به کار بردن چنین اصطلاحی پرهیز کنند.
در حالی که کیفیت این مراسم چیزی از فرش قرمزهایی بقیهی فیلمها کم نداشت اما بانیان امر اصرار داشتند که از این عنوان استفاده نکنند، حتی چنین مسئلهای همین چندی پیش در مراسم رونمایی از اکران «اخراجیهای3» نیز تکرار شد و به جای واژه سخیف فرش قرمز از عنوان جشن اکران استفاده شد، در حالی که در عمل فرش پهن شده قرمزتر از پیش بود.
فرش قرمز چه قرمز باشد و چه نباشد و یا هر عنوان دیگری را یدک بکشد قرار است نوعی پیشدرآمد برای نمایش عمومی باشد و دیگر هیچ. تجربه ثابت کرده که قرار نیست شکوه یک شبه و کاذب این مراسم به واقعیت اکران عمومی نیز شکوه و جلال تزریق کند و نخواهد کرد. نکته این جاست.