سير تطور داستان كوتاه بررسی شد
عضو هيأت علمي دانشگاه شهيد چمران اهواز گفت: همزمان با عصر اختراع ماشين چاپ و شكلگيري مجلات، داستان كوتاه هم محلي براي ظهور و بروز پيدا كرد.
به گزارش ايسنا، دكتر كريم لويمي مطلق در سمينار "بررسي سير تطور داستان كوتاه" كه روز دوشنبه (29 فروردين) در دانشگاه شهيد چمران اهواز برپا شد، گفت: اولين شكل قصهنويسي رئاليستي در داستانهاي "دكامرون" نوشته بوكاچيو ديده ميشود. ادبيات انگليسي خيلي متاثر از حوزه قصهگويي و غزلسرايي ايتاليا بود و ايتاليا، هم در شكل قصهسرايي و هم شعر و داستان، تاثير داشت.
وي افزود: قصههاي شهرزاد در آن دوران در شرق خوانده ميشدند؛ ولي داستان تا قرن 19 نتوانست شكل خود را پيدا كند. از قرن 19 كه عصر اختراع ماشين چاپ و چاپ مجلات بود، داستان هم موقعيت بروز پيدا كرد؛ چرا كه نويسندگان داستانهاي كوتاه تا قبل از اين دوره جايي براي چاپ داستانهاي خود و محلي براي بروز اين شكل از داستان در جامعه نداشتند.
اين مدرس دانشگاه اظهار كرد: با شكلگيري مجلات، شكل داستان كوتاه هم به عنوان يك شكل مطرح ادبي معرفي شد و ادگار آلنپو بحث در مورد داستان كوتاه را به شكل جديد به وجود آورد كه بستر رشد اين ژانر مجله بود. در آن دوران هوثرن كه همشهري ادگار آلنپو بود، نقدي بر داستانهاي او مينويسد و به صورت انتقادي درباره خصوصيات اين شكل ادبي بحث ميكند.
لويمي مطلق تصريح كرد: ادگار آلنپور ژانر جديدي را در داستان كوتاه ايجاد كرد و سعي كرد تا آن چه را كه به عنوان موضوع داستان كوتاه مطرح ميكند، رعايت كند. از اواخر قرن 18 كه عصر رمانتيسيسم در ادبيات بود، تمام نويسندگان ديد رمانتيكي داشتند و بيشتر داستانها قصهگونه بود؛ اما از سال 1820 تا 1880 دوره استيلاي تصوير رئاليستي از وقايع در رمان و فيكشن پيدا ميشود.
او در ادامه تاكيد كرد: گرچه اكثر داستانهاي هوثرن و ادگار آلنپو رگههايي از داستانهاي غيررئاليستي دارند؛ اما اين نويسندگان شكل را رعايت كردند و بعد از آنها نحوهاي پيدا ميشود كه نگاهي رئاليستي به قصه و داستان دارد.
او خاطرنشان كرد: بزرگترين داستاننويس دنيا چخوف است. او اولين كسي بود كه بيشتر روي شخصيت تاكيد داشت تا طرح داستان. در آن دوره داستان كوتاه شكل فني خود را پيدا كرد و طرح و شخصيتها به صورت ملموس بود و بيان اتفاقهاي داستان واقعي شد. چخوف اولين نويسندهاي بود كه به ذهنيات و آمال و افكار شخصيتها ميپرداخت.
وي، با بيان اين كه اكثر نويسندگان امروز دنبالهرو چخوف هستند، افزود: گوگول با داستان "شنل" اولين شكل داستان كوتاه را مطرح كرد. او يكي از اولين داستان كوتاه نويساني است كه با رعايت جنبههاي داستان كوتاه عناصر ماوراي مادي را هم در داستان خود گنجانده بود. اما بيشتر داستاننويسان به تبعيت از چخوف نوشتند كه داستانهاي كوتاه همينگوي در قرن 20 نمونه گويايي از اين كار است.
اين استاد دانشگاه تاكيد كرد: در دوره اول داستان كوتاهنويسي كه مطرحترين آن هوثرن بود، روانشناختي رمانتيك به داستان اضافه شد و تصويري استعاري و تغزلي در شخصيتها ارائه شد كه اين ويژگي تغزلي را در داستانهاي چخوف ميبينيم و در عين حال استعاري است؛ يعني استعارهاي براي تمام بشر است.