گفتوگو با مسعود دلخواه و محمد یعقوبی
تئاتر نيازمند جراحي است!
دكتر دلخواه: قضاوت در مورد چگونگی تخصیص یارانهها،قیمت بلیتها و غیره یک کار کاملا تخصصی است. در مورد اینها باید با اهالی فن مشورت شود تا بشود تصمیمی گرفت.الان تئاتر ما مثل فردی است که هنوز زنده است ولی نیاز به عمل جراحی دارد و دکتر مدام برای او مسکن تجویز میکند.مسکنها درد را کمتر میکند ولی هر مسکنی هم عوارض خودش را دارد
حميد شاهآبادی در نخستين نشست مطبوعاتي خود در سال جديد، با اعلام اینکه براي اولينبار تئاتر سیار ایران در سال 90 تشکیل میشود،گفت: «نخستین گروه تئاتر سیار ایران،امسال با خرید یک مجموعه بزرگ متحرک و تعدادی ماشین کوچک تشکیل میشود و گروههای علاقهمند به تشکیل این تئاتر سیار میتوانند در نقاط مختلف کشور برنامه داشته باشند.»
وی افزود: «با داشتن یک نگاه ملی و بلندمدت میتوانیم در راستای قراردادن هنر در جایگاه اصلی خود حرکت کنیم. بدون داشتن یک نگاه کلی به یک سند بزرگ و دستورالعمل کلی حتی انجام دهها کار انفرادی نیز نتیجه نخواهد داشت.در این راستا بزرگترین حرکت ما در سال گذشته فاصلهگرفتن از انجام کارهای انفرادی بود. باید شرایطی ایجاد شود که هنرمندان خود وارد عرصه کار شوند و دستگاه حاکمیت تنها وظیفه نظارت، برنامهریزی و حمایت از هنرمندان را بر عهده داشته باشد.»
معاونت هنری وزارت فرهنگ و ارشاد با اشاره به اینکه «همه گروههای تئاتری که تاکنون پروانه موقت داشتند،در سال جدید میتوانند با طی فرآیندی پروانه دائم خود را دریافت کنند،» تأكيد کرد: «این گروهها با شرکت در یک رقابت سالم و استفاده از حمایت معاونت فرهنگی،پس از اجرای کارهای جدید خود و با رعایت قوانینی مانند افزایش تعداد گروههای سهنفره به هفتنفر میتوانند پروانه دائم دریافت کنند.»
وی همچنين درباره قراردادهای گروههای تئاتر گفت:«در سال گذشته با گروههای تئاتر برای اجرای آثار خود قرارداد بسته شده و معوقههای اهالی تئاتر نیز که جمعا 4 میلیارد و 700 میلیون تومان بود به ترتیب از قدیمیترین بدهی در حال پرداخت است که ما تاکنون موفق شدیم تاخیرهای یکونیمساله در پرداخت بدهیهای اهالی تئاتر را به 6 ماه کاهش دهیم و امیدواریم این تأخیرها تا پایان خرداد ماه به سه ماه و تا پایان امسال به کمتر از یک ماه برسد.
یکی ديگر از اقداماتی که در بخش تئاتر در سال 90 انجام خواهد شد،پرداخت یارانه تئاتر به صورت فردی است. به این ترتیب که به جای پرداخت یارانه به گروههای تئاتر این مبلغ در بلیت تئاترها اعمال شده و بخشی از هزینه تماشای تئاتر را اداره تئاتر خواهد پرداخت تا هم بلیت ارزانتری به مخاطبان تئاتر برسد و هم این یارانه به هنرمندان تئاتر نیز تعلق یابد.»
یعقوبی: اجرای کارهای سفارشی به تئاتر ضربه میزند
آقای یعقوبی نظر شما درباره ایجاد گروه های تئاتر سیار چیست؟
پیشنهاد خوبی است به شرطی که این گروهها به لحاظ مالی تامین شوند.مشکل مرکز هنرهای نمایشی همیشه این بوده که نظام درست مالی نداشته است.این ایده وقتی قابلاجراست که بودجهای برای آن در نظر گرفته شود.اگر قرار باشد تنها گروههایی را به شهرستان بفرستند و همینطور آنها را رها کنند نتیجهای در پی نخواهد داشت،متاسفانه در شرایط فعلی گروههای ثابت قرارداد ندارند و تعهدات مالی آنها بسیار دیر پرداخت میشود. همانطور که گفتم ایده خوبی است به شرطی که گروهها تامین باشند و مورد دیگر اینکه آثاری را که اجرا میکنند کارهای شاخص و تاثیرگذار باشند.اجرای کارهای سفارشی به تئاتر ضربه میزند.
گویا قرار است به گروه های تئاتری که پروانه موقت دارند پروانه دائم داده شود.در اينباره چه نظري داريد؟
الان اکثر گروهها همان پروانه موقت را هم ندارند و فقط به اعتبار نامها کار میکنند،من چیزی از پروانه نمیدانم و نشنیدم،مسئله داشتن پروانه نیست، بلکه گروه جایی برای تمرین و اجرا میخواهد،رسمیتدادن به گروهها یعنی دادن مکان برای تمرین و اجرا،صدور پروانه تنها کاغذبازی است،مثل این میماند که کسی گواهینامه بگیرد ولی ماشین نداشته باشد!
در مورد پاویون های هنری و در اینجا تئاتر چه نظری دارید؟
خب اینجا بحث تکثیر کارها پیش میآید و توقعات گروهها که برگشت مالی برایشان داشته باشد یا خیر،اساسا تئاتر را باید در سالن دید،البته این موضوع در غرب مرسوم است اما مسلما این مهم ترین کاری نیست که باید صورت بگیرد.
مهم ترین کار ساخت سالن برای کار تئاتر است،افزایش بودجه و اینکه به جای تلقی کمک به تئاتریها و یارانهدادن به آنها،دولتمردان به این باور برسند که وظیفه دولتمردان ایناست که برای تئاتر هزینه کنند.
دلخواه: تئاتر نیازمند جراحی است،نه تجویز مسکن
آقای دلخواه،پرداخت یارانههای تئاتر به صورت اینکه به جای پرداخت به گروهها آن را به تکتک افراد بدهند،آیا میتواند تحولی در تئاتر کشور ایجاد کند؟
البته من با جزئیات این طرح آشنا نیستم و دقیقا نمیدانم چگونه خواهد بود.پس قضاوتی نمیتوانم بکنم. قضاوت در مورد چگونگی تخصیص یارانهها،قیمت بلیتها و غیره یک کار کاملا تخصصی است. در مورد اینها باید با اهالی فن مشورت شود تا بشود تصمیمی گرفت.الان تئاتر ما مثل فردی است که هنوز زنده است ولی نیاز به عمل جراحی دارد و دکتر مدام برای او مسکن تجویز میکند.مسکنها درد را کمتر میکند ولی هر مسکنی هم عوارض خودش را دارد پزشک متخصص بیماری را باید ریشهای علاج کند.
مسکنها موقتا درد را از بین میبرد.عمل جراحی تنها با در اختیارداشتن چشمانداز و برنامه درازمدت قابلاجراست.جایگاه تئاتر و فعالیتهای فرهنگی مشابه در جامعه باید به طور رسمی و قانونی تثبیت شود،این حرفه از نظر وزارت کار باید به رسمیت شناخته شود و سیاستگذاریهای تئاتر را بر اساس نظرات،گفتوشنودها،گردهماییهاي علمی و سمینارها بهشکل جدی انجام داد.تئاتر یک کار گروهی است.در واقع ما در تمام فعالیتهای فرهنگی گروهیترین شکلش را در تئاتر میبینیم.اگر مشکلات تئاتر حل شود،مسائلی مثل یارانه و تعیین قیمت بلیتها خودبهخود قابلحل است.
درباره تشکیل گروههای تئاتر سیار،فكر ميكنيد آیا اساسا امکان اجرای چنین طرح هایی هست؟!
خب وقتی این را میشنوم،میگویم چه خوب،ظاهرا تصمیم بر گسترش تئاتر است اما چگونه باید این اتفاق بیفتد؟چه نوع تئاترهایی مطرح میشوند؟ آیا تئاترهایی که گروهها به آن علاقه دارند،تصویب میشوند؟من این کار را حرکتی خوب در جهت فراگیرکردن و فرهنگسازی تئاتر میدانم، به شرطی که گروهها در انتخاب آثارشان آزاد باشند.
نظر شما درباره ایجاد پاویونهای هنری و تئاتری چیست؟
ایدهها خوب است اما به شرطی که اجرا شود و تنها در حد حرف باقی نماند.پایگاهی به وجود آید که از طریق اینترنت آثار به شکل سیدی و با زیرنویس در معرض دید جهان و سایتها قرار بگیرد، به شرطی که اعمال محدودیت در آنها صورت نگیرد.