روز تاريخي بورس با سه ركورد
پس از رشد سريع بازدهي بورس طي روزهاي نخستين سالجاري و عبور دماسنج بازار سرمايه از مرزهاي تاريخي، روز گذشته بورس تهران سه ركورد جديد را به ثبت رساند.
اين سه ركورد مربوط به عبور شاخص از مرز رواني 26 هزار واحد، ثبت ارزش معاملات 303 ميليارد توماني و رسيدن ارزش بازار به 121 ميليارد دلار است.
براساس اين گزارش، شاخص بورس تهران طي معاملات نخستين روز هفته در دقايق اوليه معاملات از مرز تاريخي 26 هزار واحد نيز عبور كرد و با ثبت 336 واحد رشد، براي نخستين بار در تاريخ فعاليت 44 ساله خود روي عدد 26 هزار و 222 واحد ايستاد.
دماسنج، داغترين شرايط را نشان ميدهد
صعود شاخص به بالاي مرز 26 هزار واحد از ثبت بازدهي جديد توسط بازار سرمايه طي 10 روز معاملاتي سال 1390 حكايت دارد، تا جايي كه خيزشهاي پيدرپي دماسنج بازار كه گوياي بازده نقدي و قيمت سهام در بورس تهران است، بازدهي 6/12 درصدي را نشان ميدهد.
بر اين اساس، شاخص بورس تهران از ابتداي سال جاري تاكنون ظرف تنها 10 روز معاملاتي 2 هزار و 928 واحد رشد كرده، بدان معني كه دماسنج بازار روزانه 293 واحد رشد داشته است، آن هم در شرايطي كه مقدار شاخص در ابتداي سال 23 هزار و 295 واحد بود.
بازدهي بورس ركورد ميزند؟
اما بورس تهران در شرايطي طي تنها 10 روز كاري سال 90 بازدهي 6/12 درصدي را به ثبت رسانده است كه بازار سرمايه در كل فروردينماه سال گذشته 2/13 درصد بازدهي داشته است.
در واقع بازدهي 2/13 درصدي بورس در فروردين 89 يك ركورد جديد در 12 سال گذشته محسوب ميشده است، ولي به نظر ميرسد در شرايطي كه 9 روز كاري به پايان فروردينماه سالجاري باقي مانده است، با ادامه روند موجود، بازدهي بورس از ركورد ثبت شده در سال گذشته عبور كرده و ركورد روياييتري در نخستين ماه سال و آغاز بهار بورس به ثبت برسد.
بورس 44 ساله، 121 ميليارد دلاري شد
ركورد ديگر بورس در روز شنبه نيز مربوط به ثبت ارزش معاملات 303 ميليارد توماني در يك روز است.
در واقع اين نخستين بار در تاريخ 44 ساله بورس بود كه ارزش معاملات خرد و بلوك بازار به 303 ميليارد تومان در يك روز رسيد، در حالي كه آخرين ركورد ارزش روزانه معاملات مربوط به معاملات حدود 208 ميليارد توماني چهارشنبه هفدهم فروردينماه بود.
با اين وصف، با ثبت ركورد ارزش معاملات 303 ميليارد توماني روز شنبه، ارزش معاملات بورس تهران از ابتداي سالجاري تاكنون به هزار و 250 ميليارد تومان رسيد، بدان معني كه به طور ميانگين بورس روزانه 125 ميلياردتومان معامله داشته است.
ركورد سوم
ركورد سوم بورس در روز شنبه نيز مربوط به عبور ارزش بازار از يك مرز تاريخي است، تا جايي كه طي معاملات روز گذشته ارزش معاملات بورس تهران با عبور از مرز 120 ميليارد دلار به عدد 121 ميليارد دلار رسيد و ارزش ريالي بورس تهران نيز روي عدد 125 هزار و 800 ميليارد تومان است كه اين عدد تاريخي از رشد 14 هزار و 200 ميليارد توماني (14 ميليارد دلاري) ارزش بازار سرمايه در 10 روز كاري سال 90 حكايت دارد.
بزرگان بازار رويايي؟
البته رشد ارزش بازار، تغييرات و جابهجاييهايي را نتوانسته در تركيب بزرگان اصلي بازار رقم بزند و نگاهي به 5 شركت بزرگ بازار نشان ميدهد كه همچنان يك سوم ارزش بورس 121 ميليارد دلاري تهران در اختيار اين شركتها است.
براساس آخرين بررسيها، مخابرات ايران با ارزش بازار 17 هزار و 800 ميليارد توماني (حدود 18 ميليارد دلار) 1/14 درصد از ارزش بورس تهران را در اختيار دارد و بزرگترين شركت بورس محسوب ميشد. از سويي ديگر، ملي مس ايران هم با ارزش بازار 8 هزار و 300 ميليارد توماني دومين شركت حاضر در بورس تهران است كه 6/6 درصد از كيك ارزش بازار سرمايه را به خود اختصاص داده است.
افزونبر اين، سكوي سومين شركت بورس به فولاد مباركه 8 هزار ميليارد توماني اختصاص دارد كه 4/6 درصد از ارزش بازار را به خود اختصاص داده است.
همچنين چادرملو با ارزش بازار 5 هزار و 200 ميليارد توماني و سهمي 1/4 درصدي از ارزش بورس و بانك پارسيان با ارزش بازار 4 هزار و 300 ميليارد توماني معادل 4/3 درصد از ارزش بورس را به خود اختصاص دادهاند و به ترتيب چهارمين و پنجمين شركت بزرگ بورس محسوب ميشوند. در واقع 35 درصد يعني معادل يك سوم ارزش معاملات بورس مربوط به اين 5 شركت بزرگ است.
توصيههاي جديد مديرعامل «بورس» براي تداوم رونق بازار در همين حال مديرعامل شركت بورس با اعلام دلايل رشد بازار سهام و لزوم استفاده نهادهاي مالي و سازمان خصوصيسازي از فرصت طلايي بهوجود آمده در سال جهاد اقتصادي براي جذب سرمايههاي مردم، به فعالان بازار سهام چند توصيه كرد.
حسن قاليبافاصل در گفتوگو با فارس در رابطه با شرايط سال جاري بازار سهام كشور و ركورد شكنيهاي پي در پي شاخص بورس و ديگر متغيرها، نكاتي را اعلام و چند توصيه را به فعالان بازار سهام ارائه كرد.
وي با بيان اينكه بورس اوراق بهادار در سال گذشته يكي از بهترين سالها را تجربه كرده و با ميانگين بازدهي 85 درصدي موجب جذب سرمايهگذاران بيشتري شده است، اظهار داشت: حركت بازار سهام در سال جديد و در طول 10 روز كاري سال جديد با روندي صعودي آغاز شده كه نشاندهنده طليعه شكوفايي بورس در سال 90 و سال جهاد اقتصادي است.
اين مقام مسوول در پاسخ به اين سئوال كه چه عواملي در رشد روزهاي اخير بازار و افزايش حجم معاملات موثر بوده؟ توضيح داد: درحالي نقش بازار سهام كشور با توجه به پررنگ شدن بازار سرمايه كشور در مناسبات اقتصادي و عبور از ارزش روز 121 ميليارد دلاري و همچنين اجراي قانون مهم هدفمندسازي يارانهها افزايش يافته كه افزايش نرخ جهاني محصولات استراتژيكي چون نفت، ابلاغ بسته پولي بانك مركزي و كاهش سود بانكي در سال جاري، ارتقاي فرهنگ سهامداري و اعتماد عمومي به بورس، ابلاغ برنامه پنجم توسعه، رشد نقدشوندگي و گردش معاملات روزانه قابل توجه، ظهور نهادهاي جديد مالي، تزريق نقدينگي جديد به بازار، ركود حاكم بر بازار مسكن، اجراي اصل44، حمايت و برنامه دولت به سمت اقتصاد بازار، وجود زيرساختهاي قانوني و توسعه بازار سرمايه در اين رشد موثر بودند.
به گفته قاليبافاصل با توجه به اين عوامل، در سالي كه سال جهاد اقتصادي است، بازار سرمايه كشور با فرصت تاريخي براي ارتقاي جايگاه ملي خود و افزايش ارزش بازار نسبت به توليد ناخالص داخلي از 20 به 28 درصد مواجه شده و همه نهادهاي مالي، سازمان خصوصيسازي و سرمايهگذاران ميتوانند از اين فرصت طلايي به نحو احسن استفاده كنند.
راهكارهايي براي پاسخ به طرف تقاضا
قاليبافاصل در واكنش به پرسشي ديگر مبني بر اينكه با توجه به تقويت روز افزون طرف تقاضا در سال جاري، چه راهكارهايي براي متعادل كردن طرفهاي عرضه و تقاضا وجود دارد؟ پاسخ داد: بهترين شرايط حاكم بر هر بازاري از جمله بازار سهام تعادل پايدار در دو طرف عرضه و تقاضا است، بنابراين در اين شرايط كه بازار سهام با حضور سرمايهگذاران و سرمايههاي بيشتري مواجه شده بهترين زمان براي تامين منابع مالي از طريق عرضه سهام شركتهاي جديد، اعمال افزايش سرمايه و انتشار اوراق مشاركت شركتهاي بورسي است.
وي با اشاره به ماده 99 قانون برنامه پنجم توسعه و لزوم ثبت همه شركتهاي سهامي عام كشور نزد سازمان بورس و اوراق بهادار اظهار داشت: مسوولان ارشد اقتصاد و متوليان بازار سرمايه در حالي از طريق تخفيفهاي مالياتي و تسهيل در تامين منابع مالي شركتها، تمهيداتي را اجرايي كرده اند كه شركتهاي سهامي عام كه شامل حدود هزار و 500 شركت ميشوند، از طريق پذيرش در بورس ميتوانند از اين مزيتها بهرهمند شوند.
قاليباف اصل ادامه داد: از طرف ديگر طبق مفاد بسته پولي و بانكي بانك مركزي، شركتهاي حاضر در بورس اوراق بهادار به دليل شفافيت مناسب و نقدشوندگي مطلوبي كه دارند، آسانتر از شركتهاي بورسي خواهند توانست از تسهيلات بانكي استفاده كنند؛ بنابراين يكي از راهكارهاي اساسي براي متعادل كردن بازار سهام پذيرش و عرضه سهام شركتهاي جديد به بورس است.
فرصت مناسب عرضههاي جديد
مديرعامل شركت بورس با اشاره به برنامه پذيرش حداقل 15 شركت سهامي عام جديد در سال جديد و برگزاري سميناري در خرداد ماه براي شركتهاي سهامي عام ناآشنا با بورس خاطرنشان كرد: با در نظر گرفتن زيرساختهاي قانوني و توسعه ابزارها و بازارهاي مالي جديد، بازار سهام كشور ميتواند پذيراي همه شركتهاي سهامي عام شفاف باشد كه در اين صورت ميتوان شاهد ارتقاي بازار سرمايه در توليد ناخالص داخلي كشور، افزايش رشد اقتصادي، نرخ اشتغال و كاهش و كنترل تورم بود.
به گفته قاليباف اصل در اين شرايط كه بازار سهام با رونق مواجه شده، بهترين فرصت براي عرضههاي اوليه در بورس ايجاد شده و سازمان خصوصيسازي به همراه نهادها و وزارتخانههاي مشمول اصل 44 ميتوانند نسبت به پذيرش هر چه سريعتر شركتها اقدام كنند تا پاسخ مناسبي به طرف تقاضا بدهند.
وي در ادامه از پيگيري پيشنهادي جديد به سازمان بورس و همچنين سازمان خصوصيسازي خبر داد و گفت: شركت بورس و اوراق بهادار مطالعات و بررسيهاي لازم در خصوص فروش سهام خرد شركتها به صورت قسطي را به پايان رسانده و به سازمان بورس و اوراق بهادار پيشنهاد كرده كه براساس اين مكانيزم و در صورت تصويب آن، سازمان خصوصيسازي ميتواند سهام خرد شركتها را به مانند عرضههاي عمده به سرمايهگذاران جزء و حقيقي به صورت قسطي واگذار كند.
لزوم افزايش درصد سهام شناور آزاد
وي افزود: علاوه بر پذيرش شركتهاي جديد در بورس، افزايش درصد سهام شناور آزاد شركتها و عرضه سهام شركتهاي بورسي توسط سهامداران عمده هم ميتواند در پاسخ گويي به طرف تقاضا موثر باشد. علاوه بر اين با در نظر گرفتن هزينه پايينتر تامين منابع مالي در بازار سرمايه شركتهاي بورسي ميتوانند از طريق افزايش سرمايه يا انتشار اوراق مشاركت، دسترسي بيشتر سرمايهگذاران را فراهم كنند.
به گفته وي در حالي هزينه انتشار اوراق در بازار پول حدود 17 درصد و در بازار سهام كمتر از 5/12 درصد است كه طي سال گذشته شركتهاي بورسي بيش از سه هزار ميليارد افزايش سرمايه داده اند و در سال جاري ميتوان شاهد رشد افزايش سرمايه شركتهاي بورسي بود.
به گفته وي رشد درصد سهام شناور آزاد از 19 به 22 درصد، افزايش 8 درصدي تعداد سهامداران بازار از 7/3 ميليون نفر به 4 ميليون سهامدار و 2 ميليون كد فعال، گردش معاملات كل و خرد 20 و 16درصدي و ارزش معاملات 22 هزار و 500 ميليارد توماني بدون سهام عدالت از مهمترين برنامههاي كمي شركت بورس براي سال 90 خواهد بود. در اين ميان بررسي وضعيت درصد سهام شناور آزاد شركتها در تعيين طبقه بندي جديد نقش مهمي خواهد داشت و شركت بورس در اين مورد سختگيري بيشتري اعمال خواهد كرد.
توصيههايي به فعالان بازار سهام
سخنگوي شركت بورس در واكنش به ديگر پرسش مبني بر اينكه در شرايط كنوني بازار سهام چه توصيههايي به فعالان بازار سرمايه دارد توضيح داد: شركتهاي كارگزاري با در نظر گرفتن مفاد قانون برنامه پنجم توسعه ميتوانند براي پذيرش شركتها و بازاريابي ورود شركتهاي جديد به بورس بيشتر فعاليت كنند. همچنين اين گروه مهم در بازار سرمايه بايد به مشتريان خود توصيه كنند با دقت بيشتري سرمايهگذاري كرده و با ديدگاه بلندمدت سهام شركتهاي آيندهدار را انتخاب كنند.
قاليباف اصل ادامه داد: همچنين شركتهاي كارگزاري ميتوانند با راهاندازي صندوقهاي راهاندازي مشترك خصوصا صندوقهاي بزرگ و با سقف سرمايه 50 ميليارد توماني در جذب بيشتر مردم به اين ابزار موفقتر عمل كنند.
وي افزود: به سرمايهگذاران حقيقي خصوصا آن دسته از افرادي كه تجربه كافي در بازار سهام ندارند و تازه به جمع سرمايهگذاران پيوسته اند توصيه ميشود ضمن شناخت كافي از ابعاد بازار، نسبت به بررسي صندوقهاي سرمايهگذاري مشترك در اين شرايط و سرمايهگذاري در اين ابزار تصميمگيري كنند. همچنين همه سرمايهگذاران بدون پرهيز از توجه به شايعات بايد از طريق روشهاي سرمايهگذاري و بررسي همه جانبه و پايهاي در اين بازار فعاليت كنند.
وي به سهامداران حقوقي شركتها هم توصيه كرد: مالكان عمده و حقوقي شركتهاي بورسي هم ميتوانند نسبت به اجراي تعهد سهام شناور آزاد را عمل كنند تا با عرضه سهام جديد، اين متغير از وضعيت مناسبي در خصوص سهام شناور آزاد برخوردار باشد.
وي با اشاره به اينكه شركتهاي سهامي عام حاضر در بخش خصوصي هم ميتوانند براي تامين مالي از فرصت ايجاد شده در بورس اوراق بهادار استفاده كنند، خطاب به ناشران توصيه كرد: در اين شرايط ناشران و شركتهاي بورسي هم بايد بيش از گذشته شفافسازي كرده و اطلاعات دقيقتر و بيشتري را به بازار بدهند.