روزنامه واشنگتن پست
شكوفايي بهار در دنياي عرب ولي سرما در الجزاير
به گزارش سرویس بین الملل فرارو به نوشته روزنامه واشنگتن پست، قيام هاي مردمي در حال سرنگون كردن نظام هاي خودكامه در سراسر منطقه هستند. اين قيام ها در عمق كشورهاي عربي با رژيم هاي سركوبگر و از جمله در سوريه در حال گسترش است. ولي در حالي كه در اين منطقه كشورهاي تشنه ي مردم سالاري مانند تونس كه قيام ها از آنجا آغاز شد و اعتراض هاي مداوم مردمي به سرنگوني سريع رييس جمهور زين العابدين بن علي انجاميد، در بسياري از كشورهاي ديگر مانند همسايه ي آن الجزاير، هدف ايجاد تغيير است.
در الجزاير، هزاران پزشك، آموزگار، افسر پليس و كاركنان ترابري به خيابان هاي اين كشور نفت خيز سرازير مي شوند و خواستار افزايش دستمزدها هستند و از درخواست براي تغيير سياسي صرف نظر مي كنند.
در حالي كه عربستان سعودي دست به هر كاري زد تا تظاهرات در اين كشور را سركوب كند، دولت الجزاير عملا سعي دارد دفع الوقت كرده امتيازات اقتصادي به همه ي اقشار مردم بدهد كه از آن جمله قول داده است حقوق كارمندان را دو برابر كند و به ميليون ها الجزايري زمين مجاني و وام هاي ارزان بدهد.
خبرنگار واشنگتن پست در الجزيره در مقاله خود كه روز شنبه به چاپ رسيد مي نويسد به نظر مي رسد مردم الجزاير كه از تاريخي طولاني از خشونت خسته هستند و با توجه به قول هاي پر زرق و برق حكومت، در حال حاضر در حال ارزيابي هزينه ي تغيير مي باشند. كساني كه به طور مستقيم خواستار بركناري بوتفليقه هستند از حمايت گسترده برخوردار نيستند و تعداد آنها رو به كاهش است در حالي كه تظاهر كنندگان سرسختي كه هنوز هر روز شنبه به خيابان ها مي ريزند تعدادشان در مقايسه با پليس شورشي يك به 50 است.
"نودير باخي" مدير مدرسه اي در الجزيره در حالي كه به گروه كوچكي از تظاهركنندگان طرفدار مردم سالاري خيره شده است مي خندد و به خبرنگار واشنگتن پست مي گويد "چرا من در تظاهرات شركت نمي كنم؟ زيرا چيزي كه براي تونس و مصر امكان پذير است در الجزاير امكان پذير نيست. . . البته درست است كه ما خواستار تغيير هستيم ولي بهاي رسيدن به آن چه خواهد بود؟ به ليبي بنگريد. در حال از هم پاشيدن است و مردم در حال مردن. فكر مي كنيد كه ما خشونت در آنجا را نمي بينيم و فكر نمي كنيم كه در اينجا چه اتفاقي خواهد افتاد؟"
عقب نشيني الجزاير از قيام تمام عيار نشان مي دهد كه قيام هاي تاريخي در سراسر دنياي عرب در نهايت تا چه اندازه منطقه را دگرگون مي كند. الجزاير و همسايه بسيار كوچك تر آن تونس از بسياري از جهات دو كشور كاملا متقاوت هستند.
الجزاير كه از صحراي سوزان تا درياي مديترانه امتداد دارد، اولين كشور در منطقه بود كه بعد از تونس شاهد بروز ناآرامي و شورش به خاطر قيمت بالاي مواد غذايي در مناطق فقيرنشين بود.
در تونس، شورش هاي مشابه به جنبش در اين كشور تبديل شد كه خيلي زود اتحاديه هاي كارگري، رهيران مخالف و اعضاي طبقه متوسط به جنبش پيوستند و بن علي را مجبور به فرار از كشور كردند. ولي دولت الجزاير توانسته است با خويشتن داري حساب شده در برابر تظاهرات، پرداخت سوبسيد و افزايش دستمزدها و همچنين اعطاي امتيازات سياسي جزيي، خشم مردم را كنترل كند.
اين سياست شايد در دراز مدت كارآيي نداشته باشد. به نظر كارشناسان، در الجزاير با نرخ 30 درصد بيكاري در ميان جوانان و در حالي كه ميليون ها كارگر در بازار سياه فعاليت دارند، هنوز امكان بروز انفجار وجود دارد. ولي براي ميليون ها الجزايري كه تحت حكومت خودكامه بوتفليقه و ساختار قدرت مخفيانه وي متشكل از افسران اطلاعاتي و ژنرال هاي نظامي قرار دارند، قيام مردمي گزينه اي به ويژه دشوار مي باشد.
در الجزاير، بهار عربي در نوع خود در سال 1988 شكوفا شد و شورشي عليه نظام تك حزبي صورت گرفت كه به گشايشي سياسي كه به نسبت بسيار پيشرو بود منجر گرديد. ولي ظرف چهار سال اين كشور وارد جنگي داخلي با افراط گرايان اسلام گرا شد كه بيش از يك دهه همراه با وحشت به طول انجاميد و بيش از 160 هزار نفر كشته شدند. جنگ داخلي تنها سي سال پس از پايان جنگ براي استقلال كشور از استعمار فرانسه به راه افتاد كه در جنگ هاي استقلال تعداد كشته شدگان از يك ميليون فزوني گرفت.
ترس از چرخه ي ديگري از خشونت باعث شده كه جامعه الجزاير در حال حاضر عقب نشيني كند. يك جوان 25 ساله الجزايري از محله فقير نشيني كه خشونت ها در ماه ژانويه بر سر قيمت مواد غذايي و بيكاري به راه افتاد، يك الجزايري خشمگين است كه بي صبرانه خواستار ايجاد تغيير است ولي در عين حال او نيز همانند بسياري ديگر از هم محله هايش در مورد فشار وارد آوردن براي رسيدن فوري به خواسته هاي خود احتياط به خرج مي دهد. وي به خبرنگار روزنامه واشنگتن پست مي گويد "بمب هايي را كه منفجر مي شدند به خاطر دارم و نمي خواهم به آن دوران برگردم. از اين كه آينده اي ندارم ناراحت هستم و دولت را در اين مورد مقصر مي دانم. مي خواهيم كه آنها بروند ولي فكر مي كنم كه رفتن آنها كمي طول بكشد. هرج و مرج هم نمي خواهيم."
به علاوه، نااطميناني در مورد قدرت واقعي بوتفليقه كه معلوم نيست او بر سرويس هاي اطلاعاتي حكومت مي كند يا رؤساي اين سرويس ها بر او حكومت مي كنند، تا كنون اين جوان را از تظاهرات باز داشته است.
"كريم طبو"، دبير كل حزب مخالف اف اف اس مي گويد :"اگر بوتفليقه بركنار شود، فرقي ايجاد نمي شود. اينجا مثل ليبي نيست. الجزاير كشوري است كه هزار قذافي دارد."
خبرنگار واشنگتن پست معتقد است كه مردم الجزاير قطعا بيشتر از مردم تونس در دوران بن علي از آزادي برخوردارند. تلويزيون دولت به شدت تحت كنترل است و بوتفليقه براي سومين بار با 90 درصد آرا در انتخابات رياست جمهوري در سال 2009 پيروز شد. ولي روزنامه ها مي توانند آشكارا دولت را مورد انتقاد قرار دهند در حالي كه ايراد انتقادهاي مشابه در بعضي كشورهاي عربي به زندان ختم مي شود. و دولت بيشتر از باتوم و چوب و نه تفنگ عليه تظاهركنندگان استفاده مي كند.
با وجودي كه بيشتر مردم نسبت به حرف هاي بوتفليقه ترديد دارند ولي او قول به انجام اصلاحات سياسي نامشخصي داده است. حالت اضطراري 19 ساله را لغو كرده ولي اين اقدام تأثير واقعي اندكي به همراه داشته است زيرا بيشتر قدرت حكومت پليسي الجزاير در جاي ديگري در قانون الجزاير تثبيت شده است.
در عين حال مخالفين الجزاير، ضعيف هستند و دچار تفرقه. با وجودي كه حدود 3000 تا 5000 نفر در تظاهراتي در 12 فوريه خواستار مردم سالاري شدند و قرار بود به عنوان نمايشي از قدرت ادامه يابد ولي اين جنبش نتوانست حمايت قشر اصلي مردم را به خود جلب كند.
ولي نيروي قيام هاي تاريخي سراسر منطقه بدون شك به ناآرامي هاي اجتماعي در الجزاير دامن مي زند و اين ناآرامي ها توان تبديل با ناآرامي هاي سياسي را دارند. طي چهار هفته گذشته بيش از 70 اتحاديه كارگري و گروه هاي صنفي براي دستمزد بيشتر و قراردادهاي بهتر با دولت، عليه ممنوعيت براي تظاهرات در خيابان ها جمع شدند.
دولت الجزاير براي كم كردن فشارها قول هاي غيرممكني مي دهد. برنامه اي را اعلام كرده كه به موجب آن دو و نيم هكتار زمين و وام ارزان براي كشت به هر الجزايري اعطا مي شود. در شهرها به جوانان و بيكاران اجازه داده مي شود بدون مجوز دكه هاي ميوه و لباس براي فروش به پا كنند و قول پرداخت مبالغ هنگفتي براي كمك به عده اي ديگر جهت به راه انداختن تجارت نيز داده شده است.
ولي رهبران مخالفين مي گويند حتي دولت غني و صاحب نفت الجزاير نمي تواند به همه قول هاي خود عمل كند و اين كار صرفا باعث طولاني تر شدن قيام وسيع تر اجتماعي مي شود.