سونامی نمک در راه است
چشم شور ایران خشک میشود
فرارو- از این پس باید رنگ آبی دریاچه ارومیه را از نقشه پاک کرد، رنگ سفید نمک آن را پر کرده است. میگویند در دوران سوم زمین شناسی ایجاد شد، هفتاد تا یک میلیون سال پیش از این، هرچند تولدش را ندیدیم اما احتضارش را حالا میتوان دید. دژ بهمن که کیخسروی شاهنامه آن را گشود در کنار چیچست باستانی بوده است. نام دریاچه هر چه باشد، چیچست یا ارومیه؛ فرقی نمیکند، در آستانه خشک شدن است. با مرگ دریاچه سیزده میلیون ایرانی باید در انتظار سونامی نمک باشند. بادها تا 10 میلیارد تن نمک را بر فراز ایران خواهند پاشید.

به گزارش سرویس اجتماعی فرارو؛ دوران کودکی ساکنین استانهای آذربایجانغربی و شرقی دریاچه ارومیه را خوب به یاد دارد. دریاچهای که شنا در آن نیاز به یاد گرفتن شنا ندارد. کافی است خود را شل کنی تا بر روی آب سنگین آن بمانی. حالا اما محلهای شنای دوران کودکی، خشک شده است، آنهم نه به قهر طبیعی که با بیتدبیری انسان.
دریاچه ارومیه دومین آب شور دنیا را دارد و دوبرابر آب اقیانوس ها شور است. از این رو موجود زندهای در آن نیست به غیر از سخت تنانی که آرتمیا نامیده میشوند و بسیار ارزشمند هستند. آرتمیا در صتعت پرورش میگو و ماهی مورد استفاده قرار میگیرد. و زیستگاه آن آبهای شور است.
از گل خمیری سیاه رنگ کرانه آن، میتوان برای درمان رماتیسم، آرتروز و دردهای زنانه استفاده کرد. این دریاچه 102 جزیره ریز درشت دارد که سازمان ملل آنها را به عنوان سرمایه طبیعی جهان شناخته است.
دریاچه ارومیه علاوه بر آنکه جاذبه طبیعی است، محور کشاورزی منطقه نیز میباشد. اعتدال ایجاد شده توسط آن و همچنین جمع آوری نمک در خویش باعث میشود تا کشاورزی ممکن شود. میتوان دریاچه ارومیه را شرطی اساسی برای کشاورزی منطقه دانست.

دریاچه چیچست حالا دارد خشک میشود. خشک شدن بزرگترین دریاچه شور جهان، پس از بحر المیت، گران تمام خواهد شد. آب و هوای معتدلی که او ساخته است بدل به آب و هوایی گرم با بادهایی نمک آلود خواهد شد که چون سمی برای کشت و زرع حوزه سبز آب ریزش خواهد شد.
اختصاص ۹۰٪ منابع آبی منطقه به بخش کشاورزی و برداشت غیرمجاز از آبهای زیر زمینی در پی حفر چاه از دلایل خشک شدن این دریاچه میباشند.
جمعی از دوستدارانش از دو سال پیش، وبلاگی با نام "دریاچه ارومیه را نجات دهیم" درست کردهاند. ایشان معتقدند که خشک شدن این دریاچه، سونامی نمکی را به همراه خواهد داشت که خشک شدن مزارع یکی آثار آن است وشیوع انواع بیماری از دیگر آثارش.

دوستداران این منبع گرانسگ طبیعی معتقدند، هزینه برگزاری همایشهایی برای بررسی وضعیت این دریاچه تنها در سال 89 نزدیک به 4 میلیارد تومان میشده است، در حالیکه صرف همین رقم برای نجات این آبی شور روی نقشه ایران، با اصلاح شیوه کشت و ایجاد ابرهای مصنوعی میتوانست نسل حاظر را به خاطر بیتوجهی در قبال آن مدیون نسل آتی نسازد.
داستان راستان پهناورترین شورآب ایران، بسی اندوهناک است. سدسازی را از علل خشکی این گنج شور ایران میدانند. در همایشی با عنوان "همایش سدهای بزرگ، پیامدها و جایگزینها" در سال 87، دکتر درویش با بیان اینکه ما در بهترین حالت تنها میتوانیم از 37 درصد آبی که پشت سدها ذخیره کردهایم استفاده کنیم، عنوان داشته بود: «سالانه متجاوز از 200 تا 250 میلیون متر مكعب از ظرفیت سدها به دلیل انباشت رسوب، از بین میرود.»

اما حالا برای نجات این میراث طبیعت تنها سه میلیون متر مرکعب آب نیاز است.
دو سال پیش نماینده ارومیه در مجلس، گفته بود اگر روند موجود به همین منوال ادامه یابد چیزی از دریاچه ارومیه نخواهد ماند و حالا تو گویی چیزی باقی نمانده است. مهر ماه سال گذشته اعلام شد که از 5 هزار کیلومتر مربع دریاچه ارومیه 3 هزار کیلومتر مربع آن خشک شده و دیگر آرتمیا ندارد. تا پایان این یادگار کهن چیزی نمانده است.
بار دیگر پارسال همان نماینده، جواد جهانگیرزاده هشدار خود را تکرار کرد و فرجام دردناک داستان را چنین تصویر کرد: «یک تا 10 میلیارد تن نمکی که باد از این دریاچه از غرب به شرق کشور میبرد، میتواند زندگی 13 میلیون نفر را تحت تاثیر قرار دهد و حتی زندگی مردم تهران را هم دچار مشکل کند.»
آذر ماه سال پیش بود که مدیر عامل آب منطقه ای استان آذر بایجان غربی، طی یازده ساعت عریضترین فاصله شرق و غرب دریاچه ارومیه را که چند سال قبل باید با قایق و کشتی طی می شد را پیاده گز کرد تا در حرکتی نمادین، عمق دردناک مساله را یادآور شود. مسالهای که گویا به پایان خود نزدیک میشود؛ مرگ دریاچه.