سایه بلند آقای شمقدری بر خانه سینما
از «قانون» تا «قانون»!
فرارو- روز شنبه بیست و یکم اسفند از هيات داوران و برگزاركنندگان جشنواره فيلم فجر، با حضور معاونت سینمایی وزارت ارشاد تجلیل شد، به همین بهانه جواد شمقدري در بخشی از سخنانش با بیان اینکه ضروری است جمعی قانونی دور هم بنشینند و بررسی کنند که آیا خانه سینما جایگاه قانونی دارد یا نه؟ با صراحت نظرش را در مورد خانه سینما عنوان کرد و گفت: «به نظر ما خانه سینما جایگاه قانونی ندارد.»
به گزارش سرویس فرهنگی هنری فرارو، دو هفته پیش، محمد مهدی عسگرپور، پس از انتخاب مجددش بهعنوان مديرعامل اين خانه در اولين نشست خبريش عنوان کرده بود: «اساسنامهي خانهسينما ملاك قانوني دارد و ملاك آن نيز اداره ثبت شركتها است. ما از هر مسيري براي ثبت قانوني خانهسينما حركت ميكرديم بايد به همين اداره ميرسيديم و درنهايت نيز آن را در روزنامه رسمي منتشر ميكرديم كه اين كار را نيز انجام دادهايم. حال اگر كسي ميخواهد به اين امر اشكال وارد كند و طرح مسئله كند ميتواند به صورت قانوني اين مسير را بررسي كند و اگر مرتكب خلاف شدهايم به ثبت شركتها مراجعه كند. ضمن آنكه برگزاري مجمع عمومي بالاترين ركن يك نهاد صنفي است كه به آن ارزش و اعتبار ميدهد.»
مجمع عمومی خانه سینما، آذرماه سال جاری برگزار شد هياتمديره جديد خانه سينما با راي مستقيم 29 صنف خانه سينما برگزيده و انتخاب شدند. انتخاب اين افراد تفاوت چنداني با ترکیب گروه قبلي كه در اين سمت حضور داشتند نداشت و نشان ميداد اصناف سينمايي برخلاف همه حرفها و شنيدههايي كه از نارضايتي اهالي سينما از خانه سينما به گوش ميرسيد، بازهم تركيبي نزديك به تركيب قبلي را انتخاب كردهاند كه مهمترين ويژگي آنها غيردولتي بودنشان بود.
پیش از برگزاری مجمع عمومی، معاونت سینمایی اعلام کرده بود که در آینده تعاملات سازندهای با خانه سینما از سر گرفته خواهد شد ولی به نظر میرسید نتایج انتخابات مجمع عمومی خانه سینما چندان به مذاق معاونت سینمایی خوش نیامده است چرا که کارگروههای که در راستای تعاملات معاونت سینمایی و خانه سینما تشکیل شد هم نتوانست اختلافات آنها را حل و فصل کند.
فرهاد توحيدي، رييس هيات مديرهي خانه سينما، در آستانهي روزهاي پاياني سال در گفتگویی با ایسنا اعلام کرد: «سه جلسهي كارگروه نمايندگان خانه سينما و معاونت سينمايي تاكنون برگزار شده و متاسفانه برگزاري اين كارگروهها نتوانسته نتيجه بخش باشد»
به نظر میرسد اختلاف خانه سینما با معاونت سینمایی به دلیل عدم پرداخت به موقع و کامل بودجه این تشکل صنفی آغاز شده باشد، در تمام مدتی که خانه سینما از دریافت بودجه خود محروم بوده است، بارها صحبتهایی از سوی معاون امور سینمایی در مورد ارائه اسناد مالی خانه سینما به این بخش دولتی مطرح شده، اما هر بار مدیرعامل خانه سینما زیر بار این رسم تازه نرفته است، چرا که طبق اساسنامه خانه سینما مسائل مربوط به اسناد مالی خانه سینما فقط باید به بازرس خانه سینما و مجمع عمومی ارائه شود.
عسگرپور در اینباره گفته است: «معاونت سينمايي چندي پيش اعلام كرد كه من سه ماه پيش مشكل قانوني خانهسينما را متوجه شدم. درحاليكه بودجه ما از يك سال پيش قطع شده است. انگار ايشان از يك سال پيش توانستهاند آينده را پيشبيني كنند. اين امر نشان ميدهد كه ما امروز در حوزهي فرهنگ با دولت پاسخگو مواجه نيستيم بلكه با يك دولت پرسشگر مواجهيم كه مدام بهدنبال سوال از اهالي هنر به خاطر عملكردشان است. »
از سویی دیگر، روز گذشته (جمعه 20اسفند ماه) بابك خانيان، مشاور اجرايي معاونت سينمايي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در گفت و گو با خبرگزاری فارس، به محورهاي تخلفات در اساسنامه خانه سينما اشاره كرد و گفت: «در تخلفات اساسنامه خانه سينما ميتوان به اين نكات اشاره داشت؛ تا جايي كه امكان داشته بار ارزشي اساسنامه را حتي در به كاربردن جملاتي كه مفاهيم ارزشي را به اساسنامه ميبخشيده است كم كردند و از سوي ديگر نظارت حاكميتي را هم بر بخش خصوصي كه يك مسئله كاملاً قانوني است و در تمام دنيا ديده ميشود كاهش داده و خودمختاري ايجاد كردهاند و ماهيت اساسنامه را به گونهاي تغيير دادند كه هر اقدامي را بتوانند انجام دهند و به هيچ يك از مراجع قانوني پاسخگو نباشند»
و اما باز هم معاونت سینمایی، جواد شمقدری در ادامهی صحبتهای امروزش باز تاکید کرد: «امروز مشكلي كه در خانه سينما است مورد بسيار مهمي است هرچند معتقدم جاي آن در رسانهها نيست و بايد يك گروه حقوقي جايگاه قانوني خانهسينما را بررسي كند. ازنظر من از ديد معاونت سينمايي؛ امروز خانه سينما جايگاه حقوقي ندارد. البته يك كارگروه درحال بررسي مستندات هستند.»
روزهای پایانی سال است باید منتظر ماند و دید نتایج بررسیها به کجا میکشد و برندهی این بازی رسانهای خانهی سینماست یا معاونت سینمایی؟
شمقدری در ادامه گفته است: «باید پیش از اینکه به فکر حساب شخصی خود باشیم برای سینمای ایران دل بسوزانیم. سینمای ایران باید وارد دوره جدیدی شود و نظام صنفی جدیدی برای آن تعریف شود. اصناف باید از یکدیگر جدا و مستقل کار کنند.»
صرف نظر از دلسوزیهای معاونت سینمایی، خوشبین بودن به این تغییرات در آستانهی بهار کار چندان دشواری نیست، اما ارائهی تعریفی جدید از نظام صنفی کمی مایهی نگرانی است، بماند که انجام فعالیتهای جداگانه و تقسیمبندی اصناف سینمایی بهطور مستقل نیز میتواند به مراتب از قدرت مجموع این اصناف به عنوان یک تشکل صنفی کم کند.
اما خود شمقدری در پایان سخنانش اظهار امیدواری کرده است که: «امیدوارم سال آینده سال پرباری برای سینمای ایران باشد».