آگاه
کد خبر: ۶۹۷۰۳

اعتیاد، معضلی اجتماعی

این بلای خانمان سوز!

این بلای خانمان سوز!


فرارو- يكي از بارزترين و در عين حال ساده ترين نشانه ها و علل وجود اعتياد در جوامع مختلف در دسترس بودن مواد مخدر مي باشد مجید ابهری استاد دانشگاه شهید بهشتی تهران در گفت‌وگو با مهر متوسط زمان دسترسی به مواد مخدر در کشور 20 دقیقه است! بطور كلي در جامعه ای که دسترسی پذیری به مواد مخدر به سهولت انجام می پذیرد خطر گرايش به مواد مخدر بسیار بالا خواهد بود.

به گزارش سرویس اجتماعی فرارو، اعتياد به مواد مخدر علاوه بر زيانهاي جدي و خطرناك جسمي از قبيل ابتلا به بيماريهاي عفوني واگيردار همچون ايدز - هپاتيت - سل- عوارض و مشكلات عديده اجتماعي و اقتصادي ازقبيل افزايش جرمهاي مرتبط با مواد مخدر همچون جنايت و سرقت، فقر و تكدي گري و هدر رفتن سرمايه هاي كلان مادي كشورها را بدنبال داشته است.

ایران داراي جمعيتي جوان است. بيش از 50%جمعيت كشور درسنين زير 20 سال بوده و 62% از اين جمعيت در شهرها ساكن بوده و از هر چهار نفر ايراني يك نفر در معرض مهاجرت قرار دارد. موقعيت استراتژيك ايران و قرارگيري آن در كنار كشورهايي همچون افغانستان و پاكستان كه جزو توليد كنندگان عمده مواد مخدر بوده و از طرفي مسئله ترانزيت و عبور مواد مخدر به جهت ويژگيهاي خاص منطقه اي از كشور ما يك مسير مناسب جهت قاچاق مواد مخدرفراهم ساخته و هم بازار مصرف داخلي آن كه رشد روز افزوني داشته است.

طبق آخرین یافته‌های به دست آمده از ارزیابی وضعیت اعتیاد در کشور با احتساب جمعیت پایه حداکثر یک میلیون و 200 هزار نفر معتاد رسمی وجود دارند که کشور پنج تا شش درصد این معتادان را زنان تشکیل می دهند که این تعداد به 60 هزار نفر می‌رسد. این در حالی‌است که در منابع غیر‌دولتی آمار اعتیاد زنان 2 یا 3 برابر آمار اعلام شده توسط پژوهشگران در این زمینه اعلام می‌شود اینکه آمار زنان معتاد به هرویین، حشیش و دیگر مواد اپیوئیدی در ایران به 150 هزار نفر می‌رسد که می توان بر این اساس آمار معتادین مرد را نیز چند برابر تخمین زد.

بر اساس آمارهایی که هرچند وقت یک بار از سوی نهادهای مختلف منتشر می شود سن اعتیاد در کشور در سال‌های اخیر به شدت کاهش یافته است. آمارهای رسمی از کاهش 7 ساله میانگین آغاز اعتیاد در 15 سال اخیر خبر می‌دهند‌ که بر این اساس میانگین سن آغاز اعتیاد به 21 سالگی رسیده است هرچند برخی کارشناسان این آمار را نیز خوشبینانه می‌دانند. در زیز به برخی علل گرایش به اعتیاد از زاویه ی خانوادگی و اجتماعی پرداخته شده است.

عوامل خانوادگی
خانواده اصلي ترين نقش را در تربيت فرزندان دارد. بطور كلي خانواده پايه اساسي و سازنده مهمترين بخش اجتماع است و وجود ديگر نظامات اجتماعي بستگي به مشاركت در نظام خانوادگي دارد و بطور كلي رفتار ناشي از نقشي كه در خانواده آموخته مي شود سر مشق و نمونه رفتار در ساير قسمت جامعه قرار مي گيرد. از آنجایی که تجارب نخستین کودک در محیط خانواده شکل می‌گیرد این محیط نه تنها ساختار شخصیتی او را می‌سازد بلکه عمده الگوی رفتارهایش را در سالهای بعد حیات تعیین می‌کند.

میزان بالایی از متغیرهای شخصیتی نظیر ناامنی، و تزلزل روحی، عدم بلوغ اجتماعی، احساس عدم کفایت، پرخاشگری و نظایر آن از جمله اعتیاد محصول بارز تجارب نخستین آنها در ایام کودکی و در محیط خانوادگی است.

نوجوانان به خاطر خصوصيات نوجواني آسيب پذيري زيادي دارند. نوجوانان، جستجوگر به هر جا سر مي كشند. اگر در مسيرشان راههايي گشوده شود كه لذت و بي خبري در آن راهها وجود داشته باشد به سرعت جذب آن مي شوند. بنابراين به تعبيري مي شود گفت كه زمينه هاي انحراف و بزهکاریهاي اجتماعي بشكل بالقوه در نوجوانان وجود دارد و اگر چنانچه محيط براي نوجوانان مساعد نباشد به انحراف كشيده مي شوند و در دام آسيب هاي اجتماعي نظير اعتياد گرفتار مي شوند.

بطور كلي در زمينه علل اعتياد در بين خانواده، از دست دادن والدین، وجود اختلاف بين پدر و مادر، سستي و ضعف در تربيت خانوادگي، حمایت و یا کنترل زیاد والدین، وابستگی زیاد به برادر و یا خواهر مصرف کننده مواد، مقصر شمردن مرتب کودک به دلیل مشکلات مختلف خانواده، مصرف مواد در یکی از والدین از طریق الگوبرداری فرزند، عدم سرپرستي نوجوانان به شكل متعارف، رفتار والدين با فرزندان بدون توجه، بدون محبت، خشونت آميز و طلاق و از هم پاشيدگي خانواده از جمله علل سوق دادن نوجوانان به اعتياد مي باشد.

از جمله علل ديگر خانواده در گرايش نوجوانان به اعتياد مي توان به كثرت و شلوغي بيش از اندازه خانواده و همچنين بي سوادي و كم سوادي والدين اشاره نمود.

از دیدگاه آسیب شناسی خانواده مصرف كنندگان مواد مخدر اغلب داراي تجارب سخت ناسازگاري و تعارض بین والدين و فقدان انسجام خانوادگي مي‌باشند؛ در مطالعاتی که به «تأثیر اعتیاد والدین در گرایش افراد به اعتیاد» پرداخته بودند زمانی که والدین مواد مخدر مصرف می کنند احتمال بیشتری وجود دارد که فرزندانشان نیز معتاد گردند.

عوامل اجتماعی
يكی دیگر از عوامل مهم كه در گرايش نوجوانان به اعتياد مي تواند نقش مهمي داشت باشد نقش مدرسه و گروه همسالان خصوصا در ورود به مقاطع جدید می باشد؛ بدون شك يك دوست معتاد به خوبي قادر است كه رفيق خود را اغفال نمايد بويژه اينكه افراد در دوران نوجواني بيش از هر زمان ديگر تحت تأثير گروه همسالان قرار مي گيرند، زيرا در اين دوره است كه نوجوان از اتكاي خود به خانواده کاسته و فاصله گرفته و در صدد يافتن تكيه گاهي ديگري كه مهمترين آنها گروه همسالان مي باشد برمي آيند.

این مسئله به خوبی در میان نوجوانان و جوانان مهاجر (چه به صورت شغلی و چه تحصیلی) مشهود است. نتایج مطالعات در خصوص علل اعتیاد در میان دانشجویان نشان می دهد که اکثر دانشجویان معتاد دچار سرخوردگی های ساختاری و محیطی بودند که عدم رسیدگی به خواسته های عاطفی آنان توسط اجتماع از علل گرایش آنان به اعتیاد است.

در نهایت يكي از بارزترين و در عين حال ساده ترين نشانه ها و علل وجود اعتياد در جوامع مختلف در دسترس بودن مواد مخدر مي باشد مجید ابهری استاد دانشگاه شهید بهشتی تهران در گفت‌وگو با مهر متوسط زمان دسترسی به مواد مخدر در کشور 20 دقیقه است! بطور كلي در جامعه ای که دسترسی پذیری به مواد مخدر به سهولت انجام می پذیرد خطر گرايش به مواد مخدر بسیار بالا خواهد بود.

از این رو در یک جمع بندی کلی می توان گفت، کج رفتاری و نا‌هنجاری برخاسته از شخصیت بیمار که در بستر خانواده هایی اغلب آشفته شکل گرفته و صدمات و آسیب‌های اجتماعی ای که بر آن افزوده می گردد و نیز عدم تطابق و وفاق لازم بین فرد و محیط خانوادگی و اجتماعی زمینه ساز روی آوردن به اعتیاد فرد به اعتیاد می شود.

البته ناگفته پیداست که معضل اعتیاد از پیچیدگی و سطوح خاص و مختلفی از سطح زیستی و شخصیتی تا سطوح کلان اقتصادی و سیاسی متشکل است که در این مختصر بدانها پرداخته نشده است.

ارسال نظرات
خط داغ