ریزش چشمگیر مخاطبان سینمای در ایران
سینما هنوز سینماست؟
فرارو- جمعه شب گذشته، امیر حسین علم الهدی، عضو شورای مشورتی اکران سال نود، در بخشی از برنامه تلویزیونی «هفت»، در مورد بحران اکران در چند سال اخیر نسبت به دهه شصت، گفت: «در سال ۱۳۶۸ حدود ۸۰ میلیون نفر به سینما رفته بودند اما در سال جاری این رقم به ۱۲ یا ۱۳ میلیون نفر رسیده است».
به گزارش فرارو، در اواخر دهه شصتی که هشتاد میلیون نفر به سینما میرفتند، سالنهای سینمایی تجدید حیات یافته بودند. چندین مجتمع سینمایی ساخته شده و سالنها به طرف ساختار سینماهای مجموعهای رفته بود. جشنواره فیلم فجر و فیلم کودک و نوجوان جشنوارههای الف شدند. آموزشگاههای سینمایی در بخش خصوصی توسعه یافت و رشتههای سینمایی در دانشگاهها گسترش پیدا کردند. خانه سینما شکل گرفت و جشنوارههای داخلی به فراوانی رسیدند و حتی در یک سال هجده جشنواره کوچک و بزرگ در کشور دایر شد. جشن خانه سینما به وجود آمد و صد سالگی سینمای ایران جشن گرفته شد.
و حالا در اواخر دهه هشتاد، با وجود اینکه سینمای ایران با تولید 105 فیلم در سال، در رده چهاردهمین تولیدکننده برتر سینمای جهان قرار میگیرد، ریزش مخاطب در کنار این افزایش تولید، یک تناقض شگفت آور به حساب می آید، به طور کلی مشکل سینمای ایران در سالهای اخیر در میزان کمی تولید فیلم نیست، چرا که افزایش تولید هم نتوانسته چاره ای برای بحران جدی صندلیهای خالی سینمای ایران دست و پا کند.
شاید این معضل ریشه در کیفیت فیلم ها، داشته باشد، بی تردید سینمای ایران، در ژانرهای مختلف دچار افت کیفی شده است و تهیه کنندگان اقبال بیشتری به سینمای از جنس کمدیهای بزن و بکوب و سطحی نشان می دهند. صرف نظر از کیفیت نازل این نوع فیلمها، سالن های سینما با اکران همزمان فیلمهای کمدی، و نیز نمایش همزمان فیلمهایی از یک بازیگر، با یک ترافیک اکران روبرو هستند.
در مقابل فیلمهای فرهنگی و هنری با نمایشهای تک سانسی و محدود، شانس دیده شدن را از دست می دهند، علم الهدی در گفتگویی با خبر به چنین مشکلی اشاره می کند: «دولت باید سعه صدر بیشتری در صدور پروانه نمایش فیلمهای متفاوت داشته باشد. اگر دولت همه موارد ذکر شده را تامین کند، اما به فیلمهای جسورانه حق نمایش ندهد طرح اکران فیلمهای هنر و تجربه موفق نخواهد بود».
با این حال از جمله رقبای سرسخت سینمای ایران میتوان به شبکههای ماهوارهای اشاره کرد که با پخش پی در پی فیلمهای روز سینمای جهان با زیرنویس فارسی، به شکل محسوسی سینما را از سبد خانواده کم کرده است، گذشته از اینها، در سالهای اخیر، همزمان با اکران فیلمهای ایرانی، ورود آنها به بازار مخفی ویدئویی، سینمای ایران را با بحران تازه ای روبرو ساخته که موجب نگرانی فزاینده سینماگران ایرانی شده و ریشه های اقتصادی این سینما را مورد تهدید جدی قرار داده است.
از طرفی دیگر با پخش و توزیع فیلمهای که صرفاً جهت نمایش در شبکه خانگی تهیه و تولید میشوند، سینما را با یک رقیب جدی دیگر روبر کرده است، سهولت در ارائه اينگونه تولیدات كه این سالها در همه جا به خصوص سوپرماركتها نيز ميتوان نمونههاي از آن را يافت، نشان از استقبال بالای مخاطبان از این تولیدات نمايش خانگي دارد و موسسات پخش و توزیع با برپايي جوايزي براي مخاطبان خود سعي دارند تماشاگاران بیشتری را به دایره مخاطبان خود وارد کنند و به صندلیهای خالی سینما بیافزایند.
در حال حاضر در كشور حدود ۲۶۰ سالن سينما وجود دارد كه بيش از ۵۰ درصد آن توسط بخش دولتى اداره مى شود، طبق آمار در ایران به ازای هر دویست و هفتاد هزار نفر یک سینما وجود دارد، هرچند این میزان در مقایسه با مثلاً ترکیه که جمعیت مشابهی دارد به شکل ناامیدانهای هشت برابر کمتر است، با این وجود همچنان فیلمها تولید میشوند و کمابیش دیده میشوند، بعضی کمتر بعضی بیشتر و سینما همچنان مظلومانه سینماست.