رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام
آلترناتیوی برای وضع موجود وجود ندارد
فرارو- آیتالله هاشمی رفسنجانی به ناراضیان توصیه کرد که به صحنه بیایند. وی گفت: «انقلاب مال آنها هم هست. همه بيايند. حتي آنهايي هم كه در انقلاب نبودند، سهمي هم نداشتند بيايند.» رییس مجلس خبرگان همچنین تاکید کرد آلترناتیوی برای وضع موجود وجود ندارد و باید همین وضعیت را با اصلاحات حفظ کنیم.
به گزارش فرارو، در آستانه 22بهمن، آقای هاشمي رفسنجاني رئيس مجلس خبرگان و رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام در يك مصاحبه اختصاصي با خبرنگاران روزنامه جمهوري اسلامي به سئوالاتی در خصوص موضوعات مختلف پاسخ داده است. علاوه بر موضوعات مربوط به اقتصاد و سياست خارجي به ويژه قيام مردم مسلمان مصر و تونس و يمن، ایشان از حضور مردم در انقلاب و موضوعات و مشکلات ارزشي و اخلاقي روز جامعه نیز سخن گفته اند.
توجه شما را به چکیده این گفتگو جلب می کنیم:
تحليل هاشمي از تحولات اخیر در جهان عرب:
1- يك چيز جديدي در كشورهاي خارج از منطقه ما، حتي كشورهاي پيشرفته اروپايي دارد اتفاق ميافتد. آنجا هم مردمش بعد از اين مشكلي كه براي اقتصاد دنيا پيش آمد، دارند شرايط جديدي پيدا ميكنند. علائمي به چشم ميخورد كه مردمشان ناراضي هستند. در آينده كشورهاي اروپايي هم با مسائلي مواجه خواهند شد. اينها بيارتباط با هم نيستند. این مسائل بی ارتباط با نارضایتی ها در کشورهای عربی شمال افریقا نیست.
2- الان تقريبا همه دنيا بر روی هم تاثیر گذارند. ظروف مرتبطه شده است. حوادث و انقلابات به سرعت به همه جا ميرسد. هم سمعي و هم بصري. رسانهها فعال هستند. در مجموع به نظر ميرسد يك تحرك مردمي در دنيا دارد اتفاق ميافتد.
ارتباط جریانات اخیر حهان عرب با انقلاب اسلامی
3- اينكه اين جريانات اخير چقدر متاثر از انقلاب اسلامي است و چقدر مربوط به خودشان است اين را بايد بيشتر بررسي كرد، همين جوري نگوئيم اين انقلاب اسلامي است كه آنها دارند، كه دارند تكرار ميكنند يا اينكه بگوييم هيچ تاثيري ما نداشتيم. نميشود سياه و سفيد ديد. مسئله را بايد با ابعاد مختلف ديد. البته انقلاب اسلامي ايران هم درسي به منطقه و دنيا داد. به دنيا اعلام كرد كه مردمي كه هيچ چيز دستشان نيست، به دنبال حضور در خيابانها و ابراز وجود توانستند حكومتي را كه خيال ميكرد منطقه ثبات و امن خارجي هاست، سرنگون کنند.
4- البته جنبشهای اخیر در منطقه، به طور طبيعي، چون تاريخ انقلاب اسلامي ايران را داشتند، و ميدانند كه در ايران چگونه رژيم شاه سرنگون شد يك تجربه تاريخي دارند و دارند اقتباس ميكنند اين تجربه را و دارند عمل ميكنند با انگيزههاي مختلف. هر يك از اين جاها يك تفاوتهايي هم وجود دارد كه خودشان دارند انجام ميدهند. به اندازه ايران اگر انگيزه اصلي شان اسلامي نباشد، نقش اسلاميشان حتما هست. شبيه ماهست. عنصري كه من گفتم آگاهي مردم بود. اين عنصر الان دارد سريعتر اتفاق ميافتد.
5- بخش اسلامي جنبش مردم مصر، قويترين بخش است. اخوان المسلمين يا هواداران آنها قوي هستند. در مردم مصر عنصر محبت به اهل بيت (ع) در كمتر كشوري مثل مصر در آفريقا و ساير نقاط به چشم ميخورد. ريشه مهمي دارد. حالا بعدا بايد عوارضش را ببينيم. اين بخش در مصر كاملا مشهود است. در تونس هم همين طور. منتهي شرايط تبليغات به گونهاي است كه اينها در مرحلهاي كه هنوز به جايي نرسيدهاند نميخواهند بگويند ما داريم كاري مثل ايران ميكنيم. اگر هم بخواهند بكنند مخفي ميكنند. حاشا ميكنند. راشدالغنوشي كه بعد از 20 سال از لندن برگشت، همين جوري حرف ميزند.
6- اخوان المسلمين هم همين طور. . مردم تونس و مصر و... اسلامي هستند. اگر حتي عامل به برخي از احكام اسلامي نباشند، ولي فطرتشان فطرت اسلامي است. اما آنها مايل نيستند خودشان از ترسي كه دارند بگويند ما شبيه ايران هستيم. غربيها خيلي نگران هستند. آنها نميخواهند نگراني غربيها را تحريك كنند. در اين مرحله هستند.
7- بالاخره يك رهبر مثل امام خميني(ره) براي مصر ضروري است. اختلاف نظر (میان جریانهای مخالف مبارک) هم طبيعي است. بعضي از احزاب موافق مذاكره بودند. بعد ترسيدند. اخوان المسلمين هم اول نميخواست شركت كند. بعد نميدانم به چه دليل پذيرفت و رفت شركت كرد، ولي شعارش با آنهايي كه در ميدان تحرير ماندند و گفتند تا سقوط مبارك ما از اينجا نميرويم، با آنها حفظ كردند و فاصله نينداختند. البته كار عاقلانهاي كردند. هم مذاكره كردند و هم عزم خودشان را نشان دادند.
سرنوشت انقلاب مصر چه ميشود؟ مبارك ميرود يا ميماند؟
8- اگر مصر رهبري داشت در همين مقطع انقلابش به پيروزي ميرسيد. با این وجود مردم مصر اگر به مقاومتشان ادامه بدهند، پيروز ميشوند. تحمل ميخواهد. ما هم براي پيروزي بر شاه خيلي تحمل كرديم، خيلي سختي كشيديم. اگر مردم مصر مقاومت را ادامه دهند، من خوش بين هستم. اگر در مردم اختلاف بيفتد، آمريكا و اسرائيل دنبال همين هستند. در تونس هم يكي از رهبران اعتراض گفته است ديكتاتور رفته ولي ديكتاتوري مانده. اين خطر براي مصر هم وجود دارد.»
تاثیر انقلاب ایران بر کشورهای منطقه، در سالهای اول پس از پیروزی
9- موجي كه انقلاب اسلامي ايران در دنيا ايجاد كرد خيلي بالا بود. اولين جايي كه پيام انقلاب اسلامي ايران را گرفتند عراقيها بودند. رفتاري كه صدام كرد و دنيا با عراق همراهي كرد و ترسيدند از نفوذ انقلاب اسلامي، اين تجربهاي شد كه خيلي از كشورهاي ديگر دنبال نكردند و سپس انقلاب اسلامي ايران نفوذ آرام پيدا كرد. تبليغات طولاني آن چند سال اول پيروزي انقلاب اسلامي عليه ما، (البته اشكالاتي هم داشتهايم) از نقاط ضعف مان هم سوء استفاده كردند و نگذاشتند آن اثري كه ميتوانست انقلاب اسلامي در مردم دنيا داشته باشد، با سرعتي كه ميشد عمل بكنند به صورت مشخص و مشهود نگذاشتند اتفاق بيفتد. در لبنان تاثير خوبي گذاشته. در مقاومت فلسطين ما قطعا موثر بوديم.
نقش بسیج مردمی در پیروزی انقلابها
9- حرف اول من همين بود. گفتم مردم اگر وارد صحنه شوند، با انبوه مردم پيروز بشويم، اين راهي بود كه انقلاب اسلامي باز كرد و در قدم اول هم داشت از عراق پيش ميرفت كه كنترلش كردند. الان دارد حوادثي در دنيا رخ ميدهد كه مردم تاثير گذار هستند. در تونس، در مصر، در يمن و در اردن تا حدودي. انگيزههاي شبيه به دوران ما (سال 57) هم هست. نوعا كشورهايي كه اين حوادث را دارند، مثل ايران دوره شاه هستند. يعني يك حكومت موروثي شكل سلطنت يا جمهوري دارند. حكومت شبه موروثي دارند. يك ديكتاتوري شبيه زمان شاه وجود دارد. مردمشان هم مسلمان هستند. البته شيعه كمتر دارند. انگيزههاي ديني هم قطعا در آنجا وجود دارد. گر چه الان پرهيز ميكنند كه بگويند فقط براي دين داريم مبارزه ميكنيم .»
جایگاه مردم در شرایط حال حاضر در کشور
10- انقلاب اسلامي ايران با تكيه به مردم به پيروزي رسيد. اسلام حكومت را ميگويد بايد با خواست مردم باشد. حتي زماني كه معصوم(ع) هم امام هست به شرطي حكومت معصوم(ع) تحقق ميتواند پيدا كند كه مردم بپذيرند. خيلي هم روشن است. اگر در عالم حقيقت معصوم(ع) امام و رهبر است (كه هست) ولي در عمل تحققاش مشروط به خواست مردم است. همكاري مردم است. مردم قطعا نقطه اصلي كار ما بودند. قطعا در آينده نقش شان بيشتر ميشود به دليل اينكه آگاهيشان بيشتر ميشود.
نسبت میان شرایط فعلی کشور با ارزشهای انقلاب و آرمانهاي امام (ره)
11- من البته در شرايط فعلي تمايلي ندارم كه خيلي صريح و وسيع وارد بشوم. اما كليت قضيه اين است كه ما آن موقعي كه توانستيم انقلاب را به پيروزي برسانيم با اكثريت قاطع مردم بود. مردم راه حل را اسلام ميدانستند. اگر در عمل بتوانيم حقيقت اسلام را پياده كنيم، بايد با عمل مردم را جذب كنيم، با اسم اسلام و شعار اسلام نميتوانيم مردم را جذب كنيم. يكي از اصول اسلامي خود مردم است. بالاخره همين مردم جوهر كار ما هستند.
12- اگر بتوانيم اسلام را به يك معناي وسيع سياسي، اجتماعي و فرهنگياش عملا در جامعه بشناسانيم مردم با انقلاب ميمانند. با اسلامي كه حقيقت اسلام باشد. اگر بنا باشد دروغ گفتن، آمار دروغ دادن، وعده دروغ دادن، خلف وعده كردن، تهمت زدن، ضايع كردن حقوق مردم، عدم احترام به آزادي مردم و امثال اينها باشد اينها همه ضداسلامي است از نظر كارشناسان اسلامي. اخلاق اسلامي بايد قطعا مراعات شود.
13- اگر اسلام را ادامه بدهيم مردم هميشه با ما خواهند بود، اما اگر خداي ناكرده مردم احساس كنند آن راهي كه ميخواستند نميرسند، نميشود رويش حساب كرد.
تحلیل هاشمی، به عنوان بنیانگذار سیاست تعدیل اقتصادی، از روند خصوصی سازی و اصلاح ساختار اقتصادی در حال حاضر
14- فرضي كه ما (در دوران رياست جمهوري) پايه بحث قرار داديم و گفتيم ما متكي به مردم كار كرده ايم و دواممان هم بايد نه به عنوان يك تاكتيك بلكه به عنوان يك عقيده اسلامي و ملي. در همه اين بحثها جريان دارد. يكي از آن كارها، بخش خصوصي است. اگر بخش خصوصي درست به كار گرفته شود بسياري از زحمات دولت را سبك ميكند. مسئوليتها به دوش بخش خصوصي ميافتد. مديريت سياسي به دولت منتقل ميشود. ضعفها را مردم از چشم خودشان ميبينند و ضعف خودشان را جبران ميكنند.
15- سياستهاي خصوصيسازي را ما در مجمع گذراندهايم و رهبر انقلاب هم تاييد كردند. ابلاغ كردند و تاكيد هم كردند. يك بار جلسهاي همه بودند، ايشان گفتند «من از اين اصلاح اصل 44 يك انقلاب اقتصادي انتظار داشتم، نميبينم بعد از چند سال.» به نظرم هنوز تا اين لحظه آن سياستهاي مصوب در تصديگري، كه واگذار بشود به مردم. یعنی حاكميت واگذار كند (مشاهده نمی شود).
16- اين اتفاقها مال حالا نيست. يارانهها و تحول اقتصادي از بعد از جنگ شروع شد. ما به عنوان سياست تعديل ميخواستيم رفته رفته و قدم به قدم به سامان برسانيم. بعدها با تصويب سياستهاي كلي شكل روشنتري گرفت و متاسفانه آنها اجرا نشده است. ميگويند اجرا ميكنيم، ولي من به نظرم قسمت اعظمش اجرا نشده.
راه حل هاشمی برای مشکلات اقتصادی کشور
17- اگر فرض ميكرديم كه همان حركتي كه شروع شد به عنوان سياستهاي تعديل در دولتهاي بعدي هم ادامه پيدا ميكرد تا حالا، و ضعفهايي هم كه داشت جبران ميشد، ترميم ميشد به نظرم الان بدون شوك به اهداف اقتصادي رسيده بوديم. يعني لازم نبود يك كار فوقالعادهاي انجام بدهيم. يارانهها به تدريج حذف شده بود، قيمتها تابع عرضه و تقاضا شده بود. رقابت در كشور رقابت واقعي ميشد،مردم خودشان كارها دستشان بود، دولت هم فرماندهي ميكرد.»
18- اگر آن وضع ادامه پيدا ميكرد، ما امروز با اين مشكلات مواجه نميشديم. كوپنها را خيلي كم كرده بوديم. اواخر دولت ما، تعداد كمي از كوپنها مانده بود مردم بدون كوپن زندگي ميكردند. به جاي اينكه بهشان پول بدهيم، شغل بهشان داده بوديم. كار ميكردند و هزينهها را ميپرداختند. بعد از دولت ما، اين راه تبديل به سياستهاي چشمانداز شد. اين سياستها بعدها اجرا نشد. بخش عمدهاش اجرا نشده.
19- همين سياستهاي مصوب رهبر انقلاب را كه قانون هم هست، و وظيفه هم هست، در قالب برنامه اجرا کنیم. دو تا برنامه كافي است كه اين سياستها همه پياده شود، يعني 10 سال. ما از بخش نفت وابستگيمان كم ميشود، نفت ميرود به سمت سرمايهگذاري يا ذخيره كردن و بخش تصديگريها را خود مردم به عهده ميگرفتند، احزاب كار سياسي انجام ميدادند. احزاب بايد ضربهگير نظام باشند. نميشود با تبعيض اينها را اجرا كرد. اينها يك مجموعه است.
وظائف ما در شرايط حاضر( روز 22 بهمن و ضرورت دفاع از انقلاب) چيست؟
20- اولين وظيفه ما اين است كه بدانيم ما به عنوان مسلمان آمدهايم و انقلاب كردهايم. اين اسلام را بايد حفظ كنيم، در مقابل هم، يك حقوقي مردم دارند كه در قانون اساسي ذكر شده. در شرايط حاضر قانون اساسي را كافي ميدانم براي اداره همين وضع يعني هم حفظ اسلام و هم حفظ مردم و هم حفظ مصالح جامعه.
21- متاسفانه مشكلات داريم. از نظر اخلاقي، فرهنگي، اقتصادي اسلامي. و خيلي چيزها را نميتوانيم بگوييم اسلامي است. از لحاظ مردم هم بالاخره بخشي از مردم ناراضي هستند. به هر دليلي. حالا يا حقشان باشد يا نباشد. بايد بهتر از اين مردم را در صحنه نگه داريم. قانون اساسي هم بايد بهتر از اين مراعات بشود.
سخنی با قشرهای ناراضی جامعه
22- من به اين قشر ناراضي توصيهام اين است كه بيائيد در صحنه. انقلاب مال آنها هم هست. همه بيايند. حتي آنهايي هم كه در انقلاب نبودند، سهمي هم نداشتند بيايند. اين كشور مال آنها هم هست. ما ميخواهيم همه بيايند. ما الان آلترناتيوي براي وضع موجود نداريم. همين را بايد حفظ بكنيم. با اصلاحات. با ترميمهايي كه لازم است انجام بدهيم. اين طرف هم بعدها اين را به رخ آنها نكشند كه براي ما آمدند. همه به عنوان وظيفه ملي و انقلابي و اسلامي بيايند. راهپيمايي 22 بهمن متعلق به همه مردم ايران است. همين كه به رخشان بكشند، ديديد اينجوري شد، ديديد آن طور شد، همين ممكن است موجب ريزش نيروها بشود. شرط حضور مردم اين است كه شماتت ها را كنار بگذارند. من يك چيز روشني ميگويم. نظرم اين است اكثريت قاطع مردم طرفدار براندازي در ايران نيستند.