در جستوجویی راه حلی پایدار برای حل مشکل آلودگی هوای تهران
«مرگ زودرس» فرجام تنفس «هوای تهران»
فرارو- جدیدترین تحقیقات وزارت بهداشت حاکی از آن است که آلودگی هوای تهران ارتباطی به تغییر فصول ندارد. در حالی که استاندار تهران خبر از ایجاد محدودیتهای ترافیکی جدید برای مقابله با موج آلودگی هوا میدهد، شهردار تهران اعتقاد دارد باید تدبیری برای موتور سیکلتها اندیشید و در گسترش حمل و نقل عمومی کوشید تا آلودگی هوا به طور پایدار حل شود.
به گزارش فرارو؛ آلودگی خبر حذفنشدنی نیمه دوم سال 89 بوده است. جستوجویی ساده در اخبار نشان میدهد شوک تعطیلیهای تهران نه توانست آلودگی هوا را تعدیل کند، نه توانست از حساسیت خبری آن بکاهد. هم وضعیت هوا غیرعادیتر شد، هم حساسیت رسانهها به جای خود باقی ماند. دو ماه از پیک خبری آلودگی هوا میگذرد، اما علت هنوز به جاست و درمان نشده. در تازهترین اخبار رئیس مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت خبر از مرگ زودرس 10 هزار و600 نفر ایرانی بر اثر آلودگی هوا داده است.
به گفته دکتر ندافی یک سوم این تعداد متعلق به تهران و یک سوم آن هم متعلق به استانهای درگیر گرد و غبار است. نکته تازهای که در سخنان ندافی قابل مشاهده است، آن است که به عقیده وی آلودگی هوا ربطی به تغییر فصل ندارد. ضمن این که وی معتقد است همبستگی مشهودی میان افزایش آلودگی هوا و مراجعه به اورژانس وجود دارد: «نتایج مطالعات نشان میدهد که مشکلات تنفسی وقلبی با افزایش آلودگی هوا رابطه مستقیمی دارد».
این مقام بلندپایه وزارت بهداشت مشکل اصلی آلودگی هوا را در سوخت میداند: «مهمترین مشکلی که درحال حاضر باعث تشدید آلودگی هوا در تهران میشود مربوط به جمعیت، مصرف سرانه و میزان سوخت مصرفی است». وی در توضیح این مطلب اظهار میدارد: «به ازای مصرف هر واحد سوخت در کشور، آلایندههای مختلفی در هوا پخش میشود و هر منبع سوختی دارای سهمی در آلودگی هوا است و سهم منابع متحرک درمیزان آلودگی هوا 89 است».
چندی پیش نیز صحبتهایی مبنی بر علیت بنزینهای تولید پتروشیمی در آلودگی هوا مطرح شده بود که رویانیان رئیس ستاد مدیریت حمل و نقل و سوخت کشور با رد این ادعا، بخاری گازی و آبگرمکن را علت اصلی آلودگی هوا را دانسته بود.
با این حال اظهارات ندافی از سوی یکی از مقامات شهری نیز تایید شده است. محمدباقر قالیباف، شهردار تهران نیز با تاکید بر این که ریشه مشکل مشخص است، گفته بود: «مهمترین منبع آلودگی هوای تهران، خودروها و موتورسیکلتها هستند».
به عقیده قالیباف تنها مشکل، نبود اراده جدی برای رفع آلودگی هواست. وی میگوید جلوگیری از تردد خودروهای بالای 30 سال عمر و گسترش حمل و نقل عمومی میتواند بهترین چاره برای رفع آلودگی هوای تهران باشد. در ابتدای آذرماه زمانی که آلودگی هوا شدت قابل توجهی یافت نیز تنها محدودیتهای ترافیکی بود که توانست بر این مشکل چیرگی یابد. اجرای دقیق و قاطعانه طرح زوج و فرد برای تردد خودروها در کل شهر تهران توانست موفقیتهای خوبی به همراه داشته باشد.
البته اجرای این طرح به دلیل این که برخی آن را کارشناسینشده میدانستند و زیرساختهای حمل و نقل عمومی را برای اجرای آن فراهم نمیدانستند، پس از کاهش وضعیت اضطراری آلودگی هوا متوقف شد، اما در پایان هفته گذشته اعلام شد طرح جدید زوج و فرد با تغییراتی از ابتدای این هفته اجرایی خواهد شد.
مرتضی تمدن، استاندار تهران در این خصوص گفت: «در جهت جلوگیری از تشدید آلودگی هوا، بنا به درخواست اکثریت مردم تهران، طرح زوج و فرد خودروها با تغییراتی نسبت به مرحله قبل به زودی اجرایی میشود؛ در اجرای این طرح، طوری برنامهریزی شده تا مشکلی برای تردد و خروج از شهر تهران پیش نیاید».
تمدن میگوید محدوده 75 کیلومتر مربعی طرح زوج وفرد به 120 کیلومتر مربع افزایش مییابد و تعدادی از بزرگراهها در محدوده شهر تهران برای خروج یا جابهجاییهای اضطراری در نظر گرفته شده است. جزئیات تدابیر طرح جدید هنوز اعلام نشده است، اما بسیاری معتقدند راه پایدار کنترل آلودگی هوا، گسترش حمل ونقل عمومی به ویژه مترو است.
شهردار تهران گفته است طی 10 ماه گذشته سال جاری، هوای تهران در 80 روز ناسالم بوده که 34 روز آن، وضعیت هشدار و اضطرار بوده است: «یعنی سه ماه از 10 ماه سال گذشته سال، هوای تهران در وضعیت عادی نبوده است».
قالیباف به نقش منفی موتور سیکلتها در آلودگی هوا اشاره میکند و توسعه مترو را یکی از مهمترین راههای پایدار کاهش آلودگی هوا میداند: «امروز در مترو، به جز کشنده قطار که از خارج وارد میشود، دیگر تجهیزات از جمله واگن، ریل، سیستمهای الکترونیکی و کنترلی و دیگر موارد، در داخل و توسط مهندسان ایرانی تولید میشود و این یعنی مبارزه با آلودگی هوا».