آپارتمانهاي زيرزميني در چين
در حاليكه حدود يك ميليون واحد مسكوني در نقاط خوب شهرهاي بزرگ چين خالي از سكنه است، گروههاي كارگري و كمدرآمدهاي اين كشور به سكونت در آپارتمانهاي زيرزميني روآوردهاند.
اين آپارتمانها در اعماق ساختمانهاي مسكوني احداث شدهاند و نرخ اجاره ماهانه آنها در طبقه منفي يك، 70 دلار است كه با افزايش منفي طبقات، اين نرخ كمتر ميشود. اجارهبهاي آپارتمانهاي معمولي چين ماهانه 400 دلار برآورد ميشود؛ رقمي كه اغلب چينيها آن را در ماه به عنوان دستمزد دريافت ميكنند.
سكونت زيرزميني و زاغهنشيني در چين در حالي رونق گرفته كه پولدارهاي اين كشور بدون آنكه مجبور به پرداخت ماليات باشند، هر كدام يك تا دو واحد مسكوني را تصاحب كرده و خالي نگهداشتهاند. اين آپارتمانها بهخاطر اينكه با وام بانكي خريداري شدهاند، اجارهبهاي سنگيني نيز برايشان از طرف مالك پيشنهاد ميشود كه در نتيجه مستاجران توان پرداخت آن را ندارند. تعداد واحدهاي اجارهاي در شهرهاي چين يكسوم كل املاك را شامل ميشود و كمبود عرضه در اين بازار بهتازگي دولت چين را به حمايت از ساخت واحدهاي اجارهاي كممتراژ وادار كرده است.
از سوي ديگر بازار خريد و فروش مسكن چين نيز با التهاب قيمتي روبهرو است و سالها است كه كارشناسان اين كشور ازتركيدن قريبالوقوع حباب قيمتها ميگويند.
مجله اشپيگل در تحليلي درباره بازار مسكن چين، شيوه اجاره زيرزمين در اين كشور را به ظهور انسانهاي مورچهاي تشبيه كرده كه قرار است اين افراد در مناطق فشرده زندگي كنند.
چین پرجمعیتترین کشور جهان که تا همین چند ماه پیش به سیاستهای تنظیم کننده خود در بخش مسکن افتخار ميکرد؛ حالا به خاطر تورم سرسامآور قیمت مسکن و از سوی دیگر افزایش جمعیت شهري با مشکل جدیدی به نام زاغه نشینی مواجه شده است.
این روزها بحران مسکن در چین آنقدر زیاد شده که بسیاری از مردم این کشور 3/1 میلیارد نفری به زیرزمین و سرپناههای موقت روی آوردهاند. در واقع در حالی به تازگی زیرزمینها و پناهگاهها برای زندگی چینیها اجاره داده ميشوند که تا پیش از بروز بحران در این کشور، چنین روندی مرسوم نبود.
دو دليل عمده براى كمبود موجود در بخش مسكن در چين، اعلام شده است؛ یکی رشد سريع جمعيت شهرنشين و دیگری بودجه ناكافى براى ساخت مسكن. به همین خاطر از زمان انقلاب چين، دولت تلاش کرد تا با تمركز تصميمگيرىها در ارتباط با ساختمان و واگذارى مسكن و همچنین گسترش خدمات مسكن با اجاره بهاى نازل براى خانوارها بهخصوص در شهرها از این مشکلات بکاهد.
البته همچنان پکن پایتخت چین به خاطر سیاستهای موفق خود در حوزه تامین مسکن در جهان زبانزد است.
اهمیت کار چين در تامین مسکن این تعداد از جمعیت هنگاميمشخص میشود که آمریکا به عنوان سومین کشور پرجمعیت جهان، دو سال پيش به خاطر مسائل مربوط به وام مسکن با بحران مالی روبهرو شد و این بحران به تدریج به سایر کشورها از جمله اروپا نيز کشیده شد. مقامها و کارشناسان چین به خوبی از تجربیات کشورهای دیگر استفاده میکنند ضمن اینکه برای حل مسائل و مشکلات کشور خود، نبوغ سرشاری در ابداع طرحهای بومياز خود بروز میدهند.
ويژگي زيرزمينهاي اجارهاي
حالا کارگران مهاجر، جویندگان کار و دست فروشان که قشر کم درآمد جامعه چین را تشکیل ميدهند، توانایی پرداخت کرایههای معمول را ندارند و ناچار به زندگی در طبقات زیرزمیني ميشوند. زندگی زیرزمیني چینیها که معمولا شامل یک اتاق کوچک ميشود به یک طبقه در زیرزمین محدود نیست، بلکه در بسیاری از آپارتمانهای پکن، چند طبقه در زیر زمین وجود دارد که هر چه قدر به عمق زمین نزدیکتر ميشود، هزینه اجاره آن نیز پایینتر ميرود.
به طور مثال در حال حاضر یک اتاق کوچک در طبقه اول زیرزمین در پایتخت چین که فقط به اندازه یک تختخواب، یک دستشویی و حمام کوچک جا دارد، ماهانه حدود 70 دلار؛ یعنی تقریبا معادل 15 درصد درآمد اقشار کم درآمد جامعه است. البته در اغلب این اتاقهای زیرزمینی به خاطر رعایت اصول ایمنی، آشپزی کردن ممنوع بوده و مستاجران کمدرآمد ناچارند هر روز در رستوران غذا بخورند.
افتخار به نداشتن زاغهنشين!
پیشبینی ميشود تعداد زندگیهای زیرزمینی در چين در آیندهای نزدیک افزایش یابد به همین خاطر دولت اين كشور در نظر دارد تا به ساخت اتاقهای کوچک و ارزان قیمت روبياورد. ساکنان پیشین پکن به کارگرانی که بهناچار در زیرزمینها زندگی ميکنند لقب «انسانهای مورچهای» دادهاند. پیش از این دولتمردان چین با اعلام اینکه این کشور زاغهنشین ندارد به وضعیت مسکن مردم کشور افتخار ميکردند، اما حالا با روشن شدن ابعاد جدیدی از زندگی زیرزمینی در این کشور، نگرانی در مورد مسکن چینیها نیز افزایش یافته است.
رشد 30 درصدي اجارهبها
بهطور میانگین نرخ کرایه یک واحد مسكوني آپارتماني در چین حدود 400 دلار در ماه برآورد ميشود که تقریبا به اندازه دستمزد یکی از مستاجران خانههای زیرزمینی است. البته نرخ اجارهبها در این کشور آسیایی به صورت سرسامآوری در حال افزایش است؛ بهطوری که این رقم در سال گذشته حدود 90 دلار ارزانتر بود.
افزايش بنگاههاي اجارهداري
دلایل مختلفی برای افزایش بیرویه قیمت مسکن در چین عنوان ميشود. مثلا گروهی ميگویند که به علت تقاضای بیش از حد، نرخ فروش و اجارهخانه در این کشور بالا رفته است، گروهی دیگر نیز بر این باورند که کمبود مسکن برای اجاره از دلایل نرخ بالای اجاره در چین است. در حال حاضر دو سوم از خانههای چین مالك دارند و فقط يكسوم آن در بازار اجاره عرضه ميشود. به همین دلیل جویندگان مسکن اجارهای با مشکل مواجه هستند.
این شرایط باعث شده که گروههای حمایتی برای حل معضل بیخانمانهای چینی دست به کار شوند؛ بهطوری که سال گذشته فقط 8 هزار بنگاه ملکی برای تامین مسکن ارزان قیمت تاسیس شدند و پیشبینی ميشود که تعداد این گروه از بنگاهها امسال به 10 هزار مورد افزایش یابد. حتی افرادی که پول کافی در دست دارند و امیدوارند که بتوانند خانهای برای خرید پیدا کنند در بسیاری از مواقع ناکام ميمانند؛ چرا که قیمت مسکن در چین طی ماههای گذشته سر به فلک گذاشته است. حالا متقاضیان باید برای خرید هر مترمربع خانه حدود 3 هزار دلار پرداخت کنند؛ رقمي که از عهده هر کسی بر نميآید.
بهتازگی کارشناسان داخلی کشور وضعیت بازار املاک در چین را به حبابی تشبیه کردهاند که هر لحظه امکان ترکیدن آن وجود دارد.