نهاونديان: دولت به جايگاه مربي بازگردد
همايش بينالمللي جهاني شدن خصوصي سازي و عدالت اقتصادي با حضور رييس مجلس شوراي اسلامي و بسياري از انديشمندان اقتصادي سياسي از كشورهاي مختلف در مركز همايشهاي بين المللي صدا و سيما آغاز به كار كرد.
در مراسم افتتاحيه اين همايش دكتر محمد نهاونديان ـ رييس اتاق بازرگاني ايران ـ لزوم آشنايي با فرهنگ جهاني شدن را مورد تاكيد قرار داد و افزود: جهاني شدن فرهنگي طلب ميكند كه در آن حقوق برابر انسانها فراهم شود از اين رو كشورمان نيازمند آگاهي نسبت به جهاني شدن و اخلاق جهاني شدن دارد.
وي با تاكيد بر لزوم توجه به زمان آگاهي در فضاي جهاني شدن تصريح كرد: در عصر ما هنوز هم كساني مشاهده مي شوند كه تفكر دوره قاجار دارند چرا كه اگر در آن زمان وظيفه ايجاب ميكرد در برابر امتياز تنباكو ايستادگي كنيم ارتباط با خارج ناعادلانه بود لذا معتقدم با همان عزم بايد از حق ارتباطات اقتصادي با خارج دفاع و حمايت كرد.
وي افزود: دشمناني كه در آن زمان با قصد غارت خواستار امتياز تنباكو بودند امروز نيز حق ارتباط ما را از خارج ميگيرند.
او با بيان اينكه ارتباط اقتصادي ما با دنياي خارج رمز پيروزي و پيشرفت ماست عنوان كرد: در زماني كه عضو گات بوديم زمينهها براي عضويت دائم در سازمان جهاني تجارت فراهم بود اما فرصتسوزيهاي بسياري انجام گرفت به طوري كه در حال حاضر روشن است كسانيكه در آن زمان مانع تراشي كردهاند بدانديشان ملت بودهاند.
نهاونديان تصريح كرد: ما بايد با حضورمان در اقتصاد جهاني فضا را به سمت عادلانهتر شدن پيش ببريم.
وي در ادامه با طرح اين سوال كه آيا با روحيه عزت و اعتلا با اين فرآيند برخورد ميكنيم يا با روحيه ضعف و عجز خاطر نشان كرد: تاريخ ايران و اسلام نشان داده كه اين تاريخ همواره فرهنگهاي ديگر را جذب كرده و پس از هماهنگي كردن آنها با خود در مسير درست بكار برده است. البته اين موضوع حتي در مورد فرهنگهايي كه به لحاظ سياسي و نظامي بر آنها غلبه كرده است نشان داده بنابراين فرهنگ اسلام توانسته است فرهنگها را جذب و با جهتگيري توحيدي پيش ببرد.
وي ادامه داد: اگر موضعگيري ما در فضاي جهاني شدن از ضعف باشد به تسليم و انزوا منتهي ميشود كه باز هم همان استمرار ضعف است، بنابراين موضع ما بايد عزت باشد و نه نفس داشتن تعامل!
به گفته وي داشتن تعامل مناسب در اقتصاد و نيز حوزه فرهنگ و سياست نيز از همين روش پيروي ميكند از اين رو اثر گذاشتن بر دنيا قطعا اخلاق و آداب خاص خود را ميطلبد.
نهاونديان همچنين با اشاره به يكي از آيات قران درباره موضوع همزيستي عنوان كرد: خداوند در آيات قرآن به بندگان خود ميفرمايد به خدايان آنها (كفار) دشنام ندهيد چون ممكن است بازگردند و به خداي يكتا دشنام دهند بنابراين با تعصي از اين آيه معتقدم كه نميشود با دنيا زيست و به آنها دشنام گفت.
رييس اتاق بازرگاني ايران اظهار كرد: مطمئنا اگر از موضع عزت با جهان همزيستي كنيم و اخلاق جهاني شدن را در مسير درست و عادلانه به كار ببريم ميتوانيم براي كل جهاني شدن هم همين نسخه اخلاق جهاني را بازگو كنيم.
نهاونديان در بخش ديگري از سخنانش بر تدوين استانداردهايي درباره اخلاق جهاني شدن در سطح ملي تاكيد كرد و افزود: براي تدوين اين استانداردها به مهارتها، آگاهيها، قوانين و مقررات و فناوريها و نيز تعريف اخلاق جهاني نياز داريم.
رييس سابق مركز مطالعات جهاني شدن با بيان اينكه بحث جهاني شدن در سالهاي اخير از تب و تاب كمتري برخوردار بوده است افزود: در حال حاضر جريان چند جانبهگرايي كه با سرعت گرفتن فرايند جهاني رو به رو شد با افراطيگري امريكا تضعيف شده و به همين دليل نيز اميدهايي كه درباره شكل گيري فرايند جهاني شدن ايجاد شده بود با ترديدهايي مواجه است.
نهاونديان همچنين با تشريح فرايند جهاني شدن طي 120 سال گذشته عنوان كرد: مرحله اول فرآيند جهاني شدن از سال 1870 تا 1914 ميلادي بوده كه جهان نيز با برخي شاخصها جهانيتر شد و با رشد سرمايهگذاري خارجي و بزرگ شدن شركتها، استيلاي برخي دولتهاي غربي بر ويژگيهاي اين دوره محسوب ميشود.
به گفته او فاصله سالهاي 1950 تا 1980 را مي توان به دور دوم فرآيند جهاني شدن دانست و در اين دوره قدرت گرفتن دولتها در روابط بين الملل از مهمترين ويژگيهاي آن بوده است.
نهاونديان ادامه داد: دوره جديد جهاني شدن از سال 1980 تا زمان فعلي را شامل ميشود كه ويژگي آن ايجاد اميد براي امكان حضور فعال و موثر شركتها و نيز ايجاد امكان براي حضور بنگاههاي كوچك و نيز گسترش ارتباطات بين دولتها و ملتهاست.
رييس همايش جهاني شدن خصوصي سازي و عدالت اقتصادي همچنين با تحليل علت اصلي فرو نشستن اشتياق نسبت به جهاني شدن اظهار كرد: موضوع حكمراني جهاني شدن به جاي پاسخ دموكراتيك علت اصلي رو به رو شدن با نااميدهايي درباره جهاني شدن است در حالي كه معتقدم تضمين استمرار جهاني شدن در عادلانه شدن آن و اثرگذاري تمامي ملتها بستگي دارد.
نهاونديان همچنين در ادامه به نقص مشاركت و حضور فعال به عنوان فرهنگ جهاني شدن اشاره كرد و گفت: عنصر مشاركت موثر موجب پيوند ما با خصوصيسازي ميشود به شرطي كه خصوصيسازي به معناي واگذاري چند بنگاه نباشد بلكه به معناي ايجاد فضايي براي كسب و كاري كه بنگاههاي كوچك در اين فضا از حق اثرگذاري استفاده كنند تعبير شود.
وي در ادامه با بيان اينكه ايجاد فضاي كسب و كار مبتكرانه و با حقوق برابر به عنوان ضرورت براي بنگاهها مطرح است افزود: دولت بايد به جاي ايفاي نقش بازيگر اقتصادي در چنين فضايي به جايگاه مربي بازگردد چرا كه نميتوان از خصوصيسازي سخن گفت ولي بنگاههاي دولتي را به عنوان رقيب بخش خصوصي و تعاوني ديد.
وي همچنين به توضيح مفهوم عدالت اقتصادي پرداخت و افزود: براي ايجاد عدالت اقتصادي در سطح ملي و بينالمللي بايد مكانيزمهاي آن را فراهم كرده و اين مكانيزمها را با نهاد بازار و ساز و كار رقابتي پيش بيني كرد.
وي اظهار كرد: قطعا اگر خواستار همراهي خصوصيسازي با عدالت اقتصادي باشيم بايد بتوانيم بر نقش داور بودن دولت مورد تاكيد قرار دهيم و قواعد بازي منصفانه را در عرصه اقتصاد فراهم كنيم چرا كه اگر بنگاههاي اقتصادي احساس كنند در خارج از مرزها فضاي كسب و كار مساعدتري براي فعاليتشان وجود دارد عدالت اقتصادي شكل نميگيرد.
وي تصريح كرد: ابزار اصلي بدانديشان ايران در حال حاضر تحريم اقتصادي است بنابراين كشورمان بايد ارتباط بيشتري با دنياي خارج داشته باشد چرا كه با اين روند ميتوان جهاني شدن را به سمت عادلانه تر شدن سوق داد.
اين همايش به علت بارش شديد برف با با ساعتي تاخير برگزار شد و پس از سخنراني نهاونديان، اسفنديار رحيم مشاعي ـ معاون رييس جمهور ـ كه به تازگي به عنوان رييس مركز ملي مطالعات جهاني شدن منصوب شده است به سخنراني پرداخت و در سخنراني خود پاسخ سخنراني رييس قبلي اين همايش را داد و در برخي موارد با نظرات وي مخالفت كرد.
وي همچنين نظرات دولت درباره جهاني شدن را بيان كرد و گفت: اگر امروز از من بپرسند كه چه برنامهاي درباره جهاني شدن دارم خواهم گفت جهاني شدن فرايندي است كه همه ملتها در آن مشاركت داشته باشند چرا كه معتقديم بدون مشاركت ملتها جهاني شدن محقق نميشود. در اين مشاركت ملت بزرگ ايران به دليل ظرفيتهايي كه از آن برخوردار است بايد نقش بيشتري داشته باشد البته نه از آن جهت كه سهم بيشتري بخواهد بلكه از آن جهت كه تكليف بزرگتري دارد.