مجلس: کمبود سرمایهگذاری، دولت: دهه شصتیها
بیکاری «دسته گل» کیست؟
فرارو- چه میزان اعتبار نیاز است تا بتوان بیکاری را به حداقل رساند؟ برای بودجه سال 90، دولت باید چه میزان اعتبارات عمرانی در نظر بگیرد تا بتواند خیل بیکارانی را که بر اساس جدیدترین آمار رسمی سه میلیون و نهصدهزار نفر برآورد شده است، مدیریت نماید؟ آیا مسئله اساساً در کمبود سرمایهگذاری است، یا مشکل را باید در جای دیگری جست؟
به گزارش فرارو ، چندی پیش محمود احمدینژاد در جمع مردم اراک خبر از ریشهکنی بیکاری با اتکا به منابع صندوق توسعه ملی ظرف دو سال آتی داده بود. به اعتقاد رئیس دولت دهم با سرمایهگذاری سالانه 14 هزار میلیارد تومان در کشور میتوان انتظار ایجاد 1 میلیون شغل در همین دوره زمانی داشت.
این دومین بار در چندماه اخیر به حساب میآمد که احمدینژاد به مسئله نگرانیافزای بیکاری در کشور پرداخته بود. وی پیش از این و به مناسبت روز جهانی آمار، در جمع کارشناسان مرکز آمار اظهار داشته بود برای هر ایرانی نزدیک 50 میلیون تومان سرمایهگذاری شده است و اگر با این میزان سرمایهگذاری به تعداد لازم شغل ایجاد نشده است، باید مشکل را در جای دیگری یافت.
درباره این که برای ایجاد هر فرصت شغلی چه میزان سرمایهگذاری لازم است، اظهار نظرهای متفاوتی شنیده میشود. جمشید انصاری عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، متوسط سرمایه مورد نیاز برای ایجاد هر شغل را چیزی حدود 30 میلیون تومان میداند. سرمایه مورد نیاز در بخش کشاورزی از این متوسط کمتر و در بخش صنعت از آن افزونتر است.
خبرگزاری دولت به نقل از هفتهنامه اخبار اقتصاد و دارایی مینویسد: «بررسی هزینههای انجام شده برای اشتغال نشان میدهد، به طور متوسط برای ایجاد هر شغل 20 میلیون تومان هزینه شده است، براساس برآوردهای صورت گرفته هزینه ایجاد اشتغال در واحدهای بزرگ میتواند تا 10 برابر این مبلغ نیز برسد».
اگر اظهارات احمدینژاد در جمع مردم اراک ملاک قرار گیرد که «اگر سالانه 14 هزار میلیارد تومان به بودجه سرمایهگذاری کشور اضافه شود سالانه نزدیک به یک میلیون شغل بیشتر در کشور ایجاد خواهد شد»، ایجاد هر یک شغل به طور متوسط هزینهای نزدیک 14 میلیون تومان دارد. بررسیهای روزنامه خبر از میزان ذخیره ارزی و تحلیل اظهارات رئیس دولت بر این اساس نیز همین دیدگاه را تایید میکند.
البته آمار معاون آموزش، پژوهش و کارآفرینی وزارت تعاون چیزی دیگر را عیان میکند. وی میگوید: «در بخش کشاورزی برای ایجاد هر شغل نیاز به 30 میلیون تومان است که این میزان در بخش خدمات 20 میلیون تومان و در صنعت هم گرانتر از این دو بخش است».
وی با اظهار این آمار، میانگین مورد نیاز برای ایجاد شغل در بخشهای مختلف اقتصاد را چیزی حدود 40 تا 50 میلیون تومان اعلام میکند. نظری که به نظر عضو کمیسیون اقتصادی مجلس بسیار نزدیکتر است، تا به نظر سایر منابع دولتی.
مشکله سرمایهگذاری در بودجه
اگرچه محمود احمدینژاد عنوان کرده بود برای هر ایرانی، چیزی حدود 50 میلیون تومان سرمایهگذاری شده است، جمشید انصاری، نماینده مردم طارم نظر دیگری دارد. وی معتقد است این رقم حتی برای بیکاران ما نیز سرمایهگذاری نشده است، چرا که اگر چنین میبود اثر خود را در ایجاد اشتغال نمایان میکرد.
جمشید انصاری در این باره میگوید: «در حال حاضر 4.5 میلیون نفر بیکار در کشور وجود دارد، اگر ما برای هر نفر 30 میلیون تومان سرمایهگذاری میداشتیم، باید چیزی نزدیک 135هزار میلیارد تومان سرمایهگذاری کرده باشیم. وقتی کل بودجه کشور ما، 125 هزار میلیارد تومان بوده است، گمان نمیکنم که این ارقام، ارقام صحیحی باشد. حتی اگر سرمایهگذاری بخش خصوصی وسیستم بانکی را نیز اضافه کنیم، شاید برای بیکاران خودمان نیز این رقم 50 میلیون تومان برای هر نفر را سرمایهگذاری نکرده باشیم».
احتمالاً نکته مغالطهآمیز استدلال رئیس دولت را باید به این طریق از زبان نماینده مجلس شنید: «پولی که برای پرداخت حقوق کارمندان داده میشود، سرمایهگذاری نیست. پولی هم که برای اعتبارات عمرانی اختصاص داده میشود، اگرچه سرمایهگذاری به حساب میآید اما صرف حفظ وضعیت موجود در اشتغال میشود. یعنی پیمانکاری که تا دیروز سد را میساخت، امروز نیز با اعتبارات تکمیلی به کارش ادامه میدهد و نیروی جدیدی در آنجا شاغل نمیشود».
عبدالرضا ترابی نماینده مردم گرمسار درباره این که برای حل معضل اشتغال در سال آتی چه باید کرد، میگوید رقم اعتبارات عمرانی ما باید از صدهزار میلیارد تومان فراتر رود. وی بلافاصله این نکته را نیز یادآورد میشود که این رقم در سال 89 تنها 25 هزار میلیارد تومان بوده، در حالی که طی همین سال برای بودجه جاری کشور رقمی نزدیک به 70 هزار میلیارد تومان در نظر گرفته شده است.
در حالی که کارشناسان اقتصادی مجلس، مشکل را در پایین بودن میزان سرمایهگذاری میدانند و معتقدند سرمایهگذاری کافی برای ایجاد اشتغال انجام نشده است، با این حال معاون وزارت کار علل بیکاری را در مسائل دیگری میداند. به گزارش خبرگزاری مهر وی معتقد است: «ورود دهه شصتیها به بازار کار، عدم تعادل منطقهای، مشکلات ساختاری و چندپیشگی از دلایل عمده بیکاری است».
فروزانمهر میگوید تا پایان سال جاری 11 هزار میلیارد تومان در قالب تسهیلات بانکی به بنگاههای زودبازده تزریق خواهد شد که البته مشخص نشده است این میزان اعتبار قادر به تامین چه تعداد شغل خواهد بود و هدفگذاری آن در شورای عالی اشتغال چگونه صورت گرفته است.