فتح خاکریز شهرداریها باز هم ناکام ماند
دومین شکست دولتیها
فرارو- برای دومین بار دورخیز دولت به سمت شهرداریها ناکام ماند و نمایندگان مجلس به طرح انتخاب شهردار توسط وزیر کشور و استانداران رای ندادند. پیش از این هم یک بار چنین طرحی در مجلس شورای اسلامی شکست خورده بود.
به گزارش فرارو ؛ در مرداد 88 طرحی برای گرفتن اختیار انتخاب شهردار از شورای شهر و سپردن آن به دولت با یک فوریت تقدیم هیئت رئیسه مجلس شد. 72 نفر این طرح را امضا کرده بودند، اما یک فوریت آن در صحن علنی رای نیاورد و برای بررسی عادی به کمیسیون شوراها ارجاع شد. تلاشهای شورای عالی استانها سبب شد تا برخی از نمایندگان امضای خود بر این طرح را پس بگیرند.
چندی بعد هم اسدالله راشدی، رابط دولت و مجلس شورای عالی استانها اعلام نمود به دلیل پس گرفتن امضا از سوی نمایندگان طرح انتخاب شهرداران توسط وزیر کشور به طور کلی لغو شد. در خردادماه سال جاری طرح یکفوریتی دیگری توسط نمایندگان مجلس تقدیم هیئت رئیسه شد که بر اساس این طرح شهرداران با رای مستقیم مردم انتخاب میشدند. با تصویب نهایی این طرح انتخاب شهرداران شهرهای مراکز استانها و شهرهای بالای 200 هزار نفر جمعیت در سراسر کشور توسط رای مستقیم مردم و همزمان با انتخابات شورای اسلامی شهر انتخاب میشدند.
مهرداد لاهوتی، از اعضای کمیسیون عمران که از جمله طراحان این طرح بود که اعتقاد داشت انتخاب مستقیم شهرداران قدرت چانهزنی آنان را افزایش میدهد. وی در این باره گفته بود: «بررسی تجارب سه دوره گذشته شوراهای شهر نشانگر وجود چالشهایی بین نظارت و اجرا در مدیریت شهری است، بر اساس قانون موجود مجری شهرداری و شورای شهر ناظر بر عملکرد شهرداری است، یعنی شورای شهر هم سیاستگذار است و هم ناظر».
این طرح با اقبال دیگر نمایندگان و برخی شهرداران مواجه شده بود. از جمله محمدباقر قالیباف شهردار پایتخت، با استقبال از این طرح خاطرنشان ساخت: «با انتخاب شهردار توسط مردم، وي موظف است، علاوه بر پاسخگويي به شوراي شهر به طور مستقيم پاسخگوي مردم باشد».
قالیباف همچنین بر این نکته تاکید کرده بود که متقارن با انتخاب مستقیم شهردار توسط مردم باید اختیارات شورای شهر نیز افزایش یابد: «بايد اختيارات محلي در شهر و روستا در اختيار شوراي شهر قرار گيرد تا خواسته قانون اساسي نظام جمهوري اسلامي در خصوص نقش جدي مردم در امورات خود محقق شود».
اما رئیس شورای شهر تهران، مهدی چمران چندان دل خوشی از این طرح نداشت: «این طرح ماهیت شوراها را زیر سئوال می برد. در حال حاضر شوراها تنها شورای شهرداریها هستند و نه شورای شهر واقعی و اگر انتخاب شهرداران را هم از شوراها بگیریم، شوراها دیگر بر چه چیزی می توانند نظارت کنند؟»
موافقان ومخالفان این طرح در حال تبادل نظر بودند که کمیسیون شوراها و امور داخلی کشور با تغییراتی کلی در طرح، موج مخالفتها را برانگیخت. در کمیسیونِ تحت ریاست روحالله حسینیان، که رهبر حامیان دولت در مجلس به شمار میرود، طرح انتخاب مستقیم شهردار رد شد و سپس طرحی پیشنهاد و تصویب شد تا بر اساس آن شهردار تهران و مراکز استانها با پیشنهاد وزیر کشور و رای اعتماد اعضای شورای شهر انتخاب گردند و شهرداران شهرستانها نیز با معرفی استاندار و رای اعتماد اعضای شورای شهر بر مسند بنشینند.
این طرح با واکنش تند رئیس شورای شهر تهران و شورای عالی استانها روبرو شد: «کاملا مشخص است که میخواهند شوراها را جمع کنند، مردمسالاری را جمع کنند و بگویند فقط دولت».
همین مسئله باعث شد نمایندگانی هم که مدافع طرح انتخاب مستقیم شهردار بودند، نشان دهند که با هر تغییری در نظام مدیریت شهری موافق نیستند. از جمله داریوش قنبری گفت: «متأسفانه کمیسیون شوراها و امور داخلی مجلس به جای اینکه مدافع شوراها باشد، بهدلیل گرایشهایی که در میان برخی از اعضا وجود دارد، در جهت تضعیف شوراها گام برمیدارد».
همچنین علی اصغر یوسف نژاد عضو فراکسیون مدیریت شهری خاطرنشان ساخت: «تصویب این ماده حاکی از دخالت دولت در تصدیگریهاست و با روح فعالیتهای شورایی و مشارکت مردمی سازگاری ندارد». تغییرات به وجود آمده سبب شد تا از میان 69 نفر طراح طرح اولیه، یک سوم آنها امضای خود را پس بگیرند و شمار امضاهای طرح به 38 برسد.
کارشناسان حقوقی نیز بر طرح فراکسیون تحت ریاست حامیان دولت نیز انقلتهایی وارد میساختند. به اعتقاد آنان شهرداری بازوی اجرایی شورای شهر است و برای انتخاب او نمیتوان از مدل حکومتهای پارلمانی الگوبرداری کرد که رئیس کشور، رئیس دولت را انتخاب میکند. همه این حرفها موجب شد تا در نهایت مجلس با 116 رای مخالف و 84 رای موافق مخالفت خود را با دولتی شدن شهرداریها ابراز دارد.