دشمنان جان «ایرانیها»
شما چند سال زندهاید؟
زهرا فدایی
فرارو- چند سال زندگی خواهم کرد؟ این سوال را هر یک از ما روزی یا روزهایی از خود پرسیدهایم. گاهی ترجیح دادهایم سنگینی مبهمش را با فراموشی سبک سازیم. گاهی چون شکلاتی تلخ به دهانمان مزه کرده است. و بیشتر دلخوش داشتهایم به مشیت نگارنده تقدیر.
صرف نظر از تمام این گاهها و گاهیها، هر کس پایان عمر خود را در سنی تخمین میزند. اشتیاق به زندگی را جمع میبندد با میزان سلامتی. هراس ناتوانیهای پیری را از آن کم میکند. کمی اعداد را در ذهنش بالا - پایین میبرد. درنهایت سنی میگوید نزدیک به میانگین طول عمرکل کشور. و این یعنی میزان امید به زندگی.
کارشناسان عدم امید به فردا را زیانبارتر از آسیبهایی چون اعتیاد میدانند. چرا که ریشهی بسیاری از آسیبهای اجتماعی، از عدم امیدواری سرچشمه میگیرد. از این رو میزان امید به زندگی پراهمیت مینماید.
مهمترین دلایل کاهش امید به فردا
1- افزایش جوانمرگی
سالهای گذشته مهمترین دلایل فوت جوانان، تصادف بود و بیماری. ولی امروزه مصرف مخدرها، قتل و نزاع هم اضافه شده. و آمار جوانمرگی، سیر نگرانکننده صعودی یافته است.
اخبار حوادث، آمارهای پزشکی قانونی و نیروی انتظامی از مرگ و میر جوانان و نوجوانان حکایت میکند. بسیار بیشتر از گذشته و به دلایلی شگفتتر و تأسفبارتر.
دفتر برنامه توسعه سازمان ملل شاخصهای توسعه انسانی در 177 کشور را بررسی کرده است. بر اساس این گزارش میزان جوانمرگی در ایران نزدیک به 8 درصد برآورد شده است.
2- بیماریها
2-1) بیماریهای قلبی (سکته)
آمارهای رسمی وزارت بهداشت ایران نشان میدهد دلیل عمده فوت در کشور سکتههای قلبی است.
آمارها نشان میدهد در یک سال از هر ۸۰۰ مورد مرگ روزانه، حدود ۳۶۰ مورد آنها بر اثر بیماری های قلبی-عروقی است. از این میزان ۱۹۸ نفر بر اثر سکته قلبی فوت کرده و حدود ۸۲ نفر هم بر اثر سکته مغزی جان خود را از دست میدهند. این در حالی است که به گفته کارشناسان در ایران روزانه ۳ هزار سال عمر مفید مردم بر اثر بیماری های قلبی و عروقی از بین میرود.
2-2) سرطان
ابتلا به سرطان سومين علت مرگ و مير در ايران است. پیش از آن بيماریهای قلبی-عروقی و تصادفات در رتبه اول و دوم قرار دارند. رئیس انجمن سرطان ایران نیز افزایش مرگ و میر در اثر ابتلا به سرطان را هشداردهنده میداند.
2-2-1) سرطان دهان
مصرف دخانیات و الكل، مهمترین علت ابتلا به سرطانهای دهانی است. پزشکان سرطان دهان را یكی از ۱۰ دلیل شایع مرگ و میر در دنیا میخوانند.
به گفته دكتر آرش منصوريان، آمار زنان سيگاری در ایران افزایش یافته است. از این رو میزان ابتلای زنان به این بیماری به کمترین اختلاف با مردان رسیده.
2-2-2) سرطان سینه
دکتر عبدالله فضعلیزاده سرطان را از معضلات جامعه بشری میخواند که با تهدید انسانها در تمام گروههای سنی، سبب خسارات جانی و مالی فراوانی میشود.
وی از سرطان سینه به عنوان اولین و شایعترین سرطان زنان بعد از سرطان پوست در کشور نام برده و گفته است: «سن ابتلا به این بیماری در میان زنان ایرانی 5 تا 10 سال کمتر از دیگر کشورهاست.»
2-2-3) سرطان مری و معده
یکی از شايعترين سرطانها در ايران، سرطان معده است كه شيوع آن در نواحي جغرافيايي مختلف، متفاوت است. شيوع سرطان مری نيز همين وضعيت را دارد. برای نمونه اين بیماری در شمال شرق ايران مانند استان گلستان شايعتر است.
2-2-4) سرطان خون
غلامرضا روشنی، معاون پلیس راهور تهران در جلسه کمیته هماهنگی مدیریت آلودگی هوای شهر تهران از نحوه نظارت سازمان محیط زیست انتقاد کرده و گفته است: «طبق گزارشهای اعلام شده توسط سازمان بهداشت جهانی، یکی از دلایل افزایش سرطان خون در تهران، گاز بنزن (بخار ناشی از بنزین) است. گاز بنزن 6 برابر استاندارد، آلودگی تولید میکند و مردم باید در جریان این مسئله قرار گیرند تا کمتر از خودروهای شخصی استفاده کنند.»
3- آلودگی هوا
محققان میگویند آلودگی هوا با افزايش مرگ و مير در اثر ابتلا به ذاتالريه، ارتباطی نزديك دارد. این آلودگی همچنین خطر مرگ و مير ناشی از تشكيل لختههای خونی را افزايش میدهد.
در سالهای گذشته کمیسیون اصل 90 مجلس شورای اسلامی گزارشی منتشر کرد که آلودگی هوای تهران از عوامل اصلی مرگ و میر و بیماریهای مختلف شهروندان است.
اواخر آذرماه امسال رئیس مرکز معاینه فنی خودروهای تهران نیز در وبلاگ خود چنین نوشت: «اگر اشتباه نکنم پارسال نماینده وزارت بهداشت در جلسهای که در مجلس داشتیم، آماری از مرگ و میر شهروندان در اثر آلودگی هوا را دادند، ولی تاکید کردند محرمانه است و این آمار نباید منتشر شود. برای همین هم تا امروز این آمار را شخص من جایی مطرح نکردهام.
امروز دکتر ندافی از وزارت بهداشت در جلسه با نمایندگان تهران آمار مرگ و میر سالیانه شهروندان در اثر آلودگی هوا را در شهر تهران به تفکیک آلاینده بیان کردند ولی نگفتند این آمار جایی مطرح نشود و برای همین این آمار را اینجا ذکر میکنم. حداقل فوتی در اثر ذرات معلق در سال در تهران ۲۶۵۸ نفر، منوکسید کربن۱۵ نفر، ازون ۷۲ نفر و دی اکسید گوگرد ۸۹۶ نفر است.»
آیا اکنون نظرتان در مورد طول عمری که ابتدای گزارش حدس زدید، تغییر کرد؟
البته فراموش نخواهیم کرد که زندگی آنجا خوش است که دلخوش است. پس دلخوش داریم به خوشیهای زندگی، به این امید که سن مورد حدس هرچه بیشتر در جهت کمال افزایش یابد.