پیشنهاد تشکیل دادگاه آلودگی هوا
مديرعامل شركت كنترل كيفيت هواي تهران ميگويد با وجود بارندگي، هنوز هم تهران در شرايط ناسالم به سر ميبرد و «محمد هادی حیدرزاده» مشاور شهردار تهران هم پیشنهاد تشکیل دادگاه آلودگی هوا را ميدهد او معتقد است مردم به عنوان بهترین قاضی، قضاوت خواهند کرد که کدام ارگان به وظایف خود عمل کرده و کدام سازمان در عمل به تکالیفش کوتاهی داشته است. مشاور شهردار تهران پیشنهاد می کند تا مجلس شورای اسلامی،
قوه قضائیه و سازمان بازرسی کل کشور نیز به عنوان دستگاه های نظارتی در این زمینه بررسی و اعلام نظر کنند.او بحران آلودگي هوا را جدي ميداند و، قصور تعدادی از سازمانها از تکلیفشان در برنامه جامع آلودگی هوا را علت اصلی این بحران اعلام ميكند. حيدرزاده همچنين پیشنهاد میدهد تا قوه قضائیه و سازمان بازرسی کل کشور به عنوان متولی بحث قضا در کشور به این موضوع ورود پیدا کنند و دادگاه آلودگی هوا تشکیل و به صورت جدی با متخلفان حقیقی و حقوقی این موضوع برخورد شود.
حیدرزاده با تاکید بر لزوم همکاری بین بخشی و مشارکت سازمان های مربوطه در این زمینه ميگويد: باید با رعایت اخلاق در این موضوع فعالیت کنیم و همانطور که شهردار تهران تاکید داشته است جدا از دغدغه های سیاسی و جناحی در این زمینه فعالیت کنیم.
او با بیان این که کسانی که این موضوع را با نگاهی جناحی و سیاسی دنبال میکنند باید در مقابل مردم پاسخگو باشند، ميگويد: مدیریت شهری این آمادگی را دارد تا در ادامه بحث مدیریت آلودگی هوا و در کنار سایر مجموعهها به وظایف خود در محیطی اخلاق گرا انجام وظیفه کند. به گفته مشاور شهردار تهران در بحث مدیریت آلودگی هوا، ملاک عمل سند فرادستی و طرح جامع است و باید موضوعات در فضایی اخلاق محور و دور از موضوعات سیاسی و جناحی دنبال شود.
«خسرو دانشجو» سخنگوي شوراي شهر تهران طرحهايي چون زوج و فرد كردن خودروها را اقدام سلبي دانست و از مسئولان خواست آلودگي هوا از ناحيه خودروسازان حل كنند. او همچنين از بهارستانيها نيز خواست براي حل مشكلات ترافيكي و آلودگي هواي تهران تصميمات جدي و كليدي اتخاذ كنند. محمدهادي حيدرزاده مشاور محيط زيست شهرداري تهران نيز خواستار پيشنهاد تشكيل دادگاه آلودگي هوا براي شناسايي مقصران اين بحران شد.
خودروسازان!
خسرو دانشجو ادامه طرح زوج وفرد كردن خودروها را رعايت نكردن حق مردم ميداند.هرچند زوج و فرد كردن خودروها به گفته بسياري از كارشناسان در حال حاضر مسكن كوتاه مدتي است كه ميتواند از آلوده شدن بيشتر هواي تهران جلوگيري كند اما همين برنامه هم با توجه به شرايط نيروي انتظامي قابل اجرا نيست. اين ارگان براي اجراي مداوم آن نيروي كافي ندارد و طرح از ديروز منتفي شد.
البته آلودگيها كه 80 درصد از آنها از سمت خودروهاي ساخت داخل به ريه شهر تزريق ميشود توجهي به كمبود نيرو ندارد. براي همين با لغو طرح، دوباره هواي تهران در شرايط ناسالم قرار گرفت. با اين وجود خسرو دانشجو تاكيد ميكند به جاي محدود كردن حق و حقوق مردم بايد خودروسازان را به رعايت قوانين مجبور ساخت.
به گفته او زماني كه آلودگي هوا در مقاطعي از زمان به مرحله بحراني ميرسد به دليل اين است كه استانداردهاي توليد در خودروسازيها رعايت نميشود اما متاسفانه همچنان به سراغ نسخههاي سلبي براي حل برخي معضلات ميرويم. يكي از برنامههاي مورد انتقاد بسياري از كارشناسان كه توسط سازمان حفاظت محيط زيست انجام شد، برنامه بيسرانجام استفاده از هواپيماهاي سمپاش وزارت جهادكشاورزي بود كه خطر باران اسيدي را براي شهروندان تهراني ايجاد كرد.
هرچند «محمدجواد محمديزاده» رئيس سازمان حفاظت محيط زيست در تازهترين گفتوگوي خود آبپاشي را بدون خطر عنوان كردهاست. البته او از انجام آزمايشي براي نشان دادن بيخطر بودن اين آبپاشي سخني به ميان نياورد.
همچنين او ميگويد:آنچه مسلم است اين که طرح آب پاشي درآسمان تهران هيچ گونه آثار زيانباري ندارد لذا اين طرح اگر هم منافع بالايي نداشته باشد بهطور يقين هيچ گونه ضرري هم ندارد. محمديزادهها آزمايش اين طرح را موجب بالا رفتن سطح آگاهيها درباره چنين طرحي ميداند تا افكارعمومي از خود بپرسد سازمان متولي آلودگي هوا تهران چطور در بحراني ترين زمان آلودگيها دست به آزمايشي ميزند كه نتيجه آن براي خودش هم معلوم نيست؟
آن هم درست در زماني كه آلودگيها با استناد به آمارهاي وزارت بهداشت سالانه نزديك به 4 هزار نفر راهي بهشت زهرا ميكند اماخسرو دانشجو و بسياري ديگر درحالي انگشت ملامت را به سوي خودروسازان گرفتهاند كه محمدرضا محمودي معاون استاندار تهران بارها اعلام كرده است كه قبول ندارد كه 80 درصد آلودگيها از ناحيه خودروسازان است. البته او پاسخي هم براي اين سوال كه كدام عامل اين همه آلودگي را روزانه روانه تهران ميكند ندادهاست.
در اين شرايط خسرو دانشجو اعتقاد دارد: چاره انديشي درمورد معضلات ترافيكي و آلودگي هواي تهران گستره وسيعتري دارد و تنها به اقدامات سلبي، مقطعي و كوتاه مدت خلاصه نميشود. دانشجو با بيان اينكه طرحهاي سلبي مثل زوج و فرد يا جريمه كردن تنها چاره ترافيك و حل معضل آلودگي هوا نيست، ميگويد: شوراي شهر و كميتههاي تخصصي در اين زمينه پيشنهادات كليدي و گستردهاي همچون جايگزيني خودروهاي فرسوده و طرح پلاك به پلاك را داده است حتي بسياري از كشورها براي ثابت نگه داشتن يا كنترل ميزان تردد خودروها به داخل شهرها نيز از طرح پلاك به پلاك استفاده كرده يا عمر مفيد يك خودرو را تعريف ميكنند.
افزايش سالانه 400 هزار خودرو به تهران
دانشجو بحث را به خروج خودروهاي فرسوده ميكشاند وميگويد:با تعريف عمر مفيد يك خودرو عوارض سنگيني نيز براي خودروهاي فرسوده وضع ميشود و به اين ترتيب نگه داشتن خودرويي كه عمرش از عمر مفيد تعريف شدهاش گذشته است،غير منطقي بوده و صرفه اقتصادي ندارد.
براساس آمارهايي كه او ميدهد: سالانه 400هزار خودرو به تهران اضافه ميكنيم و بعد از آن نيز بايد به فكر تاسيسات زير بنايي مثل احداث پل، زيرگذر و... باشيم به گفته او ظرفيت اقدامات ايجابي در تهران وجود دارد و اگر به جاي محدود كردن حق مردم براي تردد سراغ خودروسازان و نظارت روي توليداتشان برويم، بسياري از معضلات فعلي و پيش رو حل ميشود.
تجربه مكزيكوسيتي
مكزيكوسيتي 18 سال پيش آلودهترين شهر دنيا بود، بهطوري كه سازمان ملل متحد اين شهر را به عنوان آلودهترين شهر جهان معرفي كرد و به همين دليل مكزيكوسيتي آن سال «خطرناكترين شهر دنيا براي كودكان» ناميده شد.
به گفته «امير روحي» كارشناس ارشد حمل و نقل و ترافيك در 20 سال گذشته مسئولان كشور مكزيك و شهر مكزيكوسيتي اقدامات بسياري را در جهت كاهش آلودگي هوا انجام دادهاند تا جايي كه امروزه اين شهر ديگر نه تنها آلودهترين شهر دنيا نيست، بلكه نام آن در فهرست 20 شهر اول آلوده جهان نيز به چشم نميخورد.
مهمترين برنامهاي كه در مكزيكوسيتي به اجرا در آمد، برنامه بلند مدت ارائه خدمات حمل و نقل عمومي بر محور توسعه مترو و ايجاد خطوط اتوبوسراني تندرو بود. روحي توسعه مترو از طريق احداث 11 خط سراسري را يكي از اصليترين برنامههاي مكزيكوسيتي عنوان ميكند وميگويد:خطوط 11گانه، شبكه متروي اين شهر را به يكي از بزرگترين متروهاي دنيا تبديل كرده و دوازدهمين خط نيز تا سال 2012 ميلادي به بهرهبرداري ميرسد.
روحي ايجاد خطوط اتوبوسراني تندرو با الگوبرداري از سيستم BRT بوگوتا از سال 1997 ميلادي را يكي از برنامههاي اصلي مكزيكوسيتي بر شمرد و ميگويد: سيستم اتوبوسراني موسوم به METRO BUS با استفاده از اتوبوسهايي با حداكثر ظرفيت و حداقل آلايندگي، نه تنها ترافيك را كاهش داده بلكه ساليانه 80 هزار تن از ميزان آلاينده دياكسيدكربن اين شهر نيز كاسته و اين شهر در سال 2009 ميلادي موفق به اخذ جايزه زيست محيطي Roy Family از دانشگاه آكسفورد شده است.
روحي از آغاز اجراي طرح دوچرخه همگاني در سال 2009 به عنوان يكي ديگر از برنامههاي مكزيكوسيتي خبر داد. اين كارشناس ارشد ترافيك در پايان اجرايي كردن تست آلايندگي و معاينه فني خودروها به فاصله هر شش ماه يك بار و محدوديت خودروها از ورود به معابر شهري حداقل يك بار در هفته را از جمله برنامههاي مكزيكوسيتي اعلام ميكند.