جدال پیرامون "ناگفتههای جنگ"
این "ناگفتهها" چیست؟
فرارو- ناگفتههای جنگ چیست؟ این پرسشی است که در دو ماه اخیر بارهای مطرح شده است و فضای ابهام در مورد مهم ترین رخداد پس از انقلاب ایجاد کرده است. فضایی که هم سیاسیون و هم نظامیان از طیفهای مختلف به آن دامن میزنند.
به گزارش فرارو، اواخر تیر ماه سال جاری محسن رفیق دوست وزیر سپاه دولت میرحسین موسوی اظهاراتی داشت که باعث ایجاد شک و شبهه درباره روند دوران هشت سال سخت دفاع مقدس شد، دورانی که همچنان زندگی مردم ایران را تحت تاثیر خود قرار داده است.
رفیق دوست نخست وزیر وقت را متهم اصلی پذیرش قطعنامه پایان جنگ دانست و به خبرگزاری فارس گفت: «درست قبل از پذیرش قطعنامه ما احساس می کردیم که مملکت امکانات وسیع نداشت ولی این مهم نبود. مهم این بود که این امکانات آن طور که نظامی ها می خواستند در خدمت جنگ قرار نمی گرفت. یعنی اکثر اوقات در دولت با پیشنهادهایی که برای جنگ میشد مخالفت می کردند و دائم می گفتند شما که می دانید نمی توانید بغداد را بگیرید چرا ول نمی کنید؟ چرا جنگ را تمام نمی کنید؟»
رفیقدوست همچنین در مصاحبه خود گفت در مقطعی از جنگ و بعد از آنکه دولت به طور کامل با نیروهای نظامی همکاری نمیکرد، اکبر هاشمی رفسنجانی که در آن زمان قائم مقام فرمانده کل قوا بود، "توپ را به زمین دولت انداخت".
وزیر وقت سپاه عنوان کرد آقای هاشمی من را صدا کرد و گفت: «"برو در وزارتخانهات بشین، من میخواهم توپ را به زمین دولت بیندازم." سپس حکم داد که میرحسین موسوی رئیس ستاد، آقای بهزاد نبوی معاونت لجستیک و آقای خاتمی معاونت تبلیغات جنگ شوند.»
این اظهارات واکنش میرحسین موسوی را برانگیخت و به این ترتیب ماجرای "ناگفتههای جنگ" آغاز شد. موسوی در خرداد ماه با رد سخنان رفیق دوست، تهدید به افشاگری کرد. وی گفت که بنده هنوز لب به سخن درباره دهه اول انقلاب باز نکردهام و هیچ گاه هم میل نداشتهام در اینباره صحبت کنم. ولی ظاهرا مجبورم در ادامه این تحریف ها برای دفاع از رزمندگان سلحشور و مدیران برجسته ای که در این میان سهم عمده داشتند، ناگفتههای خود را بگویم.
موسوی با ادعای این که ناگفتههای فراوانی از جنگ دارد تصریح کرد من ندیدهام که آقای هاشمی به عنوان جانشین فرمانده کل قوا از مشکلاتی که در مورد هماهنگ کردن ارتش و سپاه داشت سخنی گفته باشد.
پس از این بود که چهرههای شاخص سیاسی- نظامی در این باره اظهار نظر کردند برخی از آنها بر وجود ناگفتههای جنگ تاکید کردند و برخی از نبود آن. در این میان برخی سعی در مسکوت گذاشتن ماجرا داشتند.
فیروز آبادی: ناگفتهها زیاد است
اولین واکنش نسبت به تهدید افشاگری از سوی سرلشگرسید حسن فیروز آبادی اتخاذ شد. وی با تاکید بر این نکته که ناگفتههای زیادی از دفاع مقدس و پایان جنگ وجود دارد اظهار کرد آقای موسوی چیزی به عنوان طلبکاری از جنگ ندارد که بخواهد بگوید.
رییس ستاد کل نیروهای مسلح با بیان این که این اظهارات موسوی مانند بقیه حرفهای گذشتهاش است، افزود ایشان در حال چالش درست کردن است و این حرف او هم در همین راستا است.
رضایی: ناگفتهای وجود ندارد
با این که فیروز آبادی از وجود ناگفتههای جنگ سخن گفت اما محسن رضایی دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام و یکی از فرماندهان اصلی جنگ عنوان کرد ناگفتهای از جنگ و پایان آن باقی نمانده است.
رضایی با بیان اینکه ما همان زمان نیز انتقادات زیادی به نحوه مدیریت اقتصادی دوران جنگ داشتیم تصریح کرد نگاه خودکفائی که در حوزه مدیریت جنگ بود در بخش اقتصاد نبود و همین دلیل باعث شد که جنگ هم تحت تاثیر قرار بگیرد.
وی با اشاره به ادعای موسوی درباره افشاگری، گفت: «این قبیل ادعاها برای فرار از مدیریت اقتصادی نادرست آن زمان است. با این حال من از افشاگری وی استقبال می کنم.»
محسن رضایی در ادامه به نامه خود در پایان جنگ که برخی آنرا مورد انتقاد قرار میدهند اشاره کرد و اظهار کرد این نامه ارتباطی به پایان جنگ نداشت. در این نامه ذکر کرده بودم که اگر امکانات بدهید چند ماه دیگر، بسیجیها در کف خیابانهای بغداد خواهند بود.
دبیر مجمع تشخیص همچنین در جایی دیگر با اشاره به عبارت "جام زهر" امام(ره) در قبول قطعنامه عنوان کرد که آن جام زهری که امام(ره) نوشید، خدای متعال آن را تبدیل به پیروزی برای ایران در هفتههای بعد کرد و لذا یک ماه بعد امام(ره) فرمودند ما دراین جنگ حتی یک لحظه هم نادم و پشیمان نیستیم، این جمله امام تعبیر جام زهر را منسوخ کرد.
فضلی: ناگفتههاي جنگ فقط در ابعاد سياسي نيست
این پایان کار "ناگفتههای جنگ" نبود بلکه امروز سردار علی فضلی جانشین سازمان بسیج مستضعفان هم به این موضوع پرداخت و گفت که جنگ فراوان ناگفته دارد، اگر بخواهيم ابزاري به جنگ نگاه كنيم همان بهرهبرداري سياسي از آن ميشود.
فضلي اضافه كرد اما ناگفتههاي جنگ به نظر من ناگفتههايي در معنويات جنگ؛ هنر تاكتيك، جنگآوري، ايثار، مجاهدت و ابتكار رزمندگان در عملياتهايي كه شايد به ذهن مادي خيلي از انسانها خطور نميكند، است.
وی تاکید کرد که ناگفتههاي جنگ فقط ناگفتههايي نيست كه در ابعاد سياسي و استفاده ابزاري از آن باشد.
این فرمانده سابق جنگ در پاسخ به اين سوال كه هدف از طرح موضوعاتي از قبيل ناگفتههاي جنگ چيست؟ گفت: «نميدانم اهداف آنها چه ميتواند باشد، شايد براي كسب وجهه باشد، نميدانم ولي حقيقتا رسالت رسانه هم همين است و بايد از افرادي كه مطرح ميكنند سوال كند، علت و دلايل آنها و نقطه نظرات آنها را بپرسد.»
علایی: برخورد ابزاری با جنگ مورد قبول نیست
سردار حسین علایی نیز امروز در این باره اظهار نظر کرده است اما وی نظر متفاوتی با بقیه دارد. فرمانده سابق نیروی هوایی سپاه با انتقاد از استفاده ابزاری از "ناگفتههای جنگ" در تخاصمهای سیاسی عنوان کرد که افشاگری چون بار منفی دارد را نمی پذیرم اما همه ایرانیان حق دارند درباره جنگ بپرسند و اطلاعات داشته باشند.
علایی بدترین راه پرداختن به مسئله جنگ را استفاده ابزاری از آن برای برخورد با رقیب دانست و گفت: «جنگ یک موضوع ملی بود که همه اقشار و تصمیم گیران سیاسی و نظامی در ان سهمی را ایفا کردند. در آن شرایط همه دست اندر کاران تلاش میکردند با بهترین شیوه و امکانات برای مقابله با جنگ آماده شوند و مشکل جنگ را حل کنند.»
وی در ادامه با انتقاد از نگاه گزینشی به این مقوله مهم تاکید کرد نباید بعد از گذشت دهها سال از جنگ برخی از نظرات را به صورت گزینشی مطرح کرد و از آنها به عنوان ابزاری برای از بین بردن رقیب استفاده نمود.
علایی معتقد است هر چه اطلاعات بیشتری منتشر شود و در اختیار مردم و پژوهشگران قرار گیرد، بهتر میتوان از تجربه تاریخی دوران جنگ برای نسلهای آینده و جلوگیری از جنگهای احتمالی بعدی استفاده کرد.
فرمانده سابق نیروی هوایی سپاه تاکید کرد که استفاده ابزاری از مسائل مربوط به جنگ به عنوان یک ابزار سیاسی برای از میدان به در کردن رقیب مورد قبول نیست.
این ناگفته ها چیست؟
این گونه است که غیر از محسن رضایی که اساسا وجود "ناگفتههای جنگ" را منکر میشود، بقیه شخصیتهایی که در این باره موضع گرفتهاند وجود ناگفتهها را تائید میکنند.
برخی از ناظران سیاسی بر این باور اند که فارغ از بحثهای سیاسی پیرامون جنگ که باعث شده است فعالان سیاسی ذی نفع در موضوع و فرماندهان نظامی فعال در آن دوره هر یک به مسئله "ناگفتههای جنگ" واکنش نشان دهند؛ شاید وقت آن رسیده باشد که به جای اظهارات چند پهلو و مبهم بعضا سیاسی اصل ماجرا از زبان تاثیرگذاران در جنگ روایت شود تا افکار عمومی درباره آن قضاوت کنند؟
به عقیده این ناظران همان گونه که سردار علایی فرمانده سابق نیروی هوایی سپاه بدان اذعان کرده است هر چه اطلاعات بیشتری منتشر شود و در اختیار مردم و پژوهشگران قرار گیرد، بهتر میتوان از تجربه تاریخی دوران جنگ برای نسلهای آینده و جلوگیری از جنگهای احتمالی بعدی استفاده کرد.
باید دید در روزهای آتی چه کسانی دیگری در مورد ناگفتههای جنگ لب به سخن میگشایند و سرنوشت این ناگفتهها در میان جدالهای سیاسی به کجا کشیده میشود.