واقعیت گردشگری ایران چیست؟
بقایی راضی، مجلس ناراضی
فرارو- مجلسیها، حمید بقایی رئیس سازمان گردشگری را برای عملکرد نامناسب سازمان متبوعش احضار کرده اند، با این حال بقایی عملکرد خود را با استناد به آمارهای جهانی خوب میداند. نظر کارشناسان در میانه این نزاع خواندنی است.
واقعیت گردشگری ایران چیست؟ به گزارش فرارو؛ دو سوی این منازعه را منتقدانی و مدافعانی گرفته اند که یکی وضعیت را بسیار نامناسب میداند و دیگری آن را خوب توصیف میکند. حمید بقایی که به تازگیها با اعتراض مجلسیها مواجه شده و برای پاسخگویی در خصوص عملکرد خویش باید به بهارستان برود، به تازگی با استناد به آمارهای جهانی به دفاع از عملکرد خویش پرداخته است.
از سویی اسدالله عباسی، رئیس فراکسیون گردشگری مجلس شورای اسلامی به عملکرد ناموفق در جذب سرمایه گذار، هتلهای بلاتکلیف، آمار پایین ورود گردشگر و فاصله زیاد با اهداف سند چشم انداز را دلیل احضار بقایی میداند و از سویی دیگر رئیس سازمان گردشگری، آمار شورای جهانی مسافرت و گردشگری مستند دفاع از عملکرد خویش قرار میدهد.
بقایی با اشاره به پیشبینیهای این شورا معتقد است در شرایطی که رشد گردشگری خاورمیانه در سال جاری منفی خواهد بود و رشد جهانی نیز بیش از 0.5 درصد نیست، ایران رشدی 3.9 درصدی خواهد داشت و به همین دلیل میگوید: « نباید این طور باشد که عدهای در داخل کشور، منکر رشد گردشگری شوند در حالیکه سایر کشورها و سازمانهای جهانی گردشگری بر اقدامات مثبت ایران در زمینه توسعه گردشگری اذعان دارند».
اگرچه عباسی به مسائلی همچون کندی کار در مناطق نمونه گردشگری، ساخته نشدن مجتمعهای بین راهی و تراز منفی گردشگری ایران استناد میکند و معتقد است با توجه به در پیش بودن هدفمندسازی یارانهها، باید فکری به حال هزینه انرژی برق و گاز و آب کرد، بقایی میگوید: «طی سالهای اخیر برنامهریزیهای خوبی در راستای توسعه گردشگری داخلی و خارجی در سازمان میراث فرهنگی و گردشگری انجام شده است که از جمله آنها میتوان به توسعه و تجهیز زیرساختهای گردشگری اعم از هتل، کمپینگ و ... ارائه تسهیلات به سرمایهگذاران خارجی در بخش گردشگری، حضور در نمایشگاههای خارجی برای معرفی شایسته ایران، تبلیغات و معرفی جاذبهها در کشورهای مختلف دنیا و... اشاره کرد».
عباسی از جمله دیگر دغدغههای فراکسیون متبوعش را واگذاری مسئولیت مناطق آزاد به سازمان گردشگری است. ادغام مسئولیتی که به باور وی «باعث شده تا مسئولان بخشهای دیگر سازمان میراث فرهنگی نیز دغدغه سازمان مناطق آزاد را داشته باشند و کمتر به وظایف خود در سازمان میراث فرهنگی توجه کنند».
کارشناسان چه میگویند؟
در شرایطی که مجلسیها از وضعیت گردشگری راضی نیستند و دولتیها با اعتماد به نفس آن را خوب میدانند؛ کارشناسان چه نظری دارند؟ اردشیر اروجی از جمله کارشناسانی است که به نقد ادعاهای بقایی بر اساس آمارهای جهانی میپردازد و به مهر میگوید: «سازمان جهانی گردشگری، گزارشهایی را که مسئولان گردشگری هر کشور درباره وضعیت صنعت گردشگری اعلام می کنند دریافت و ارزیابی و تحلیل می کند، بنابراین منبع اصلی ارائه وضعیت گردشگری ایران مسئولان سازمان میراث فرهنگی هستند». وی قضاوت درباره وضعیت مطلوب گردشگری را منوط به وجود یک پایگاه آماری مستمر در این زمینه میداند.
وی علاوه بر این به اهداف سند چشم انداز اشاره میکند که بر اساس آن تا سال 1404(2025 میلادی) باید ورودی گردشگر ایران 20میلیون نفر باشد. اروجی ادامه میدهد: «نگاه خوشبینانه رئیس سازمان میراث فرهنگی در حالی است که بر اساس همین گزارش پیش بینی می شود وضعیت گردشگری ایران تا سال 2020 با رکود مواجه شود».
اروجی در تحلیل آماری خود از ورود گردشگران به ایران با بیان اینکه تراز ورود و خروج گردشگران ایرانی متناسب نیست، می گوید: رشد منفی 7/8 درصد گردشگران ورودی در مقابل رشد مثبت 8/6 درصد گردشگران خروجی از کشور در پایان نیمه اول سال 1388 باعث شده تفاوت رشد گردشگران ورودی و خروجی کشور به 5/15درصد برسد.
گزارشگر خبرگزاری مهر با یادآوری طرحهای ناموفقی همچون توریست با علائق ویژه، ساخت 30 هتل برای بانوان، سفر کارت ملی، هزار و یک مسیر گردشگری، ساخت هتلهای بی شمار وعده داده شده توسط اسفندیار رحیم مشایی، ساخت هر 25 کیلومتر یک سرویس بهداشتی بین راهی و مجمتع خدمات رفاهی، ساخت هتلهای هفت ستاره، سفرهای ارزانقیمت و... به نقد ادعاهای محرابیان درباره «برنامهریزیهای خوب سالهای اخیر» میپردازد.
همه این مسائل را باید در کنار برنامه هدفمندسازی یارانهها گذاشت که اجرای آن موجب خواهد شد عوامل تاثیرگذار در پیشبینی سازمانهای جهانی نیز تغییر کند. در شرایط کنونی هم نایب رئیس هیئت مدیره جامعه تورگردانان ایران معتقد است هزینه ای که یک خانواده در ایران برای اقامت در هتل چهار ستاره می کند بیشتر از هزینه اقامت در هتل کشوری مانند ترکیه است و به همین دلیل است که ایرانیان سفر خارجی را به سفرهای داخلی ترجیح می دهند. این مسئله پس از هدفمندسازی یارانهها قطعاً تشدید خواهد شد.
«رحمت عباس نژاد»، مدیرکل گردشگری استان مازندران میگوید: «با اجرای طرح هدفمند کردن یارانه ها و نزدیک شدن نرخ تورهای داخلی و خارجی، احتمال چرخش بازار وجود دارد». وی با اشاره به اینکه تورهای ورودی کشور کمتر از تورهای خروجی است، تصریح کرد: «با اجرای این طرح کاهش تقاضای سفر و کاهش مدت ماندگاری وجود دارد».